2 dakikalık tutulma Avrupa'yı alarma geçirdi: Şebekede büyük sınav
Avrupa 12 Ağustos'ta gerçekleşecek güneş tutulmasına hazırlanırken, 2 dakika sürecek bu doğa olayı kıtanın şebeke altyapısı için de zorlu bir sınava dönüşecek. Güneş enerjisinden elektrik üretiminin kısa sürede 9,7 gigavata kadar azalması beklenirken, şebeke operatörleri olası dengesizliklere karşı teyakkuza geçti.
Avrupa, 12 Ağustos'ta gerçekleşecek güneş tutulmasının elektrik şebekesi üzerindeki etkileri için teyakkuza geçti. Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı'nın (ENTSO-E) hesaplamalarına göre, açık hava koşullarında güneş enerjisinden elektrik üretiminde 9,7 gigavata kadar geçici düşüş yaşanabilir.
Üretimdeki hızlı değişimin 19.15-21.30 arasında gerçekleşmesi beklenirken, en belirgin düşüşün de İspanya ve Almanya'da yaşanacağı tahmin ediliyor.
Sorun üretimin hızla düşüp yeniden yükselmesi
Güneş tutulmasının elektrik sistemi açısından oluşturduğu risk yalnızca üretimin azalmasından kaynaklanmıyor. Ay'ın Güneş'in önüne geçmesiyle güneş santrallerinin üretimi kısa sürede düşecek, tutulmanın sona ermesiyle de yeniden hızla artacak. Elektrik şebekesinde üretim ile tüketimin her an dengede tutulması gerektiği için bu ani değişimin sistem operatörleri tarafından yönetilmesi gerekiyor.
Sistem operatörlerinden koordineli önlemler
ENTSO-E ve Avrupa'daki iletim sistemi operatörleri, tutulma sırasında elektrik sisteminin güvenli ve istikrarlı işletilmesi amacıyla bir dizi koordineli önlem aldı. Bu kapsamda kontrol merkezlerindeki operatörler tutulmanın beklenen etkileri konusunda önceden bilgilendirildi. Elektrik piyasası katılımcılarına da güneş enerjisi üretiminde öngörülen düşüşe ilişkin bilgi verildi.
Yerel sistem operatörlerinin gerçek zamanlı karar alma süreçlerini desteklemek amacıyla meteoroloji hizmet sağlayıcılarından ek ve güncellenmiş fotovoltaik üretim tahminleri sağlanıyor.
Operasyonel esnekliği korumak amacıyla tutulma sırasında planlı şebeke kesintilerinden kaçınılacak. ENTSO-E ayrıca ülkeler arasındaki koordinasyonu sağlamak ve gelişmeleri takip etmek için özel bir görev gücü oluşturdu.
Güneş enerjisinin AB üretimindeki payı yüzde 13
Güneş enerjisinin Avrupa elektrik sistemindeki payının büyümesi, tutulma gibi doğal olayların şebeke üzerindeki etkisini de artırıyor.
ENTSO-E verilerine göre güneş enerjisi, 2025'te Avrupa Birliği'nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13'ünü karşıladı. Yenilenebilir enerjinin payı yükseldikçe kısa süreli üretim dalgalanmalarının doğru tahmin edilmesi ve yönetilmesi de daha önemli hale geliyor.
