ABD, DeepSeek'i kamu sistemlerinden çıkarıyor

ABD yönetimi, Çinli yapay zekâ şirketi DeepSeek'e yönelik kısıtlamaları genişleten bir karar aldı. Federal kurumlara getirilen yasak, yalnızca şirketin kendi ürünleriyle sınırlı kalmıyor. DeepSeek teknolojisini kullanan başka yazılımlar da kamu sistemlerinden çıkarılacak.

DeepSeek'e federal kurumlardan çıkarma kararı

ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Çin merkezli Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence şirketinin geliştirdiği ürün ve hizmetlerin federal sivil kurumların bilişim sistemlerinden kaldırılmasını emretti. Karar kapsamında söz konusu kurumların DeepSeek ürünleri veya şirketin teknolojisi kullanılarak geliştirilen belirli hizmetler için yeni alım yapması da yasaklandı.

Karara ilişkin resmî duyuru, 19 Ekim 2026'da ABD Federal Register sisteminde kamuoyunun incelemesine açıldı. Duyurunun 20 Ekim tarihli Federal Register'da yayımlanması öngörülüyor. Böylece daha önce bazı federal kurumlar ve eyaletlerde uygulanan kısıtlamalar, federal sivil kurumların tamamını kapsayan bir düzenlemeye dönüştü.

ABD yönetimi bu adımı, 2018 tarihli Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası kapsamında attı. İç Güvenlik Bakanlığı, Federal Tedarik Güvenliği Konseyinin tavsiyelerini ve ilgili kanıtları değerlendirdikten sonra ürünlerin kamu sistemlerinden çıkarılmasına karar verildiğini bildirdi.

Yasak başka şirketlerin yazılımlarını da kapsıyor

Kararın en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca DeepSeek'in doğrudan geliştirdiği ürünlerle sınırlı olmaması. Şirketin bağlı kuruluşlarına ait teknolojiler ve DeepSeek modelleri kullanılarak geliştirilmiş üçüncü taraf ürün ve hizmetler de düzenlemenin kapsamına giriyor.

Bu durum, kendi yazılımlarını geliştirirken DeepSeek'in yapay zekâ modellerinden yararlanan teknoloji tedarikçileri açısından da önem taşıyor. Bir yazılımın doğrudan DeepSeek markasıyla sunulmaması, söz konusu teknolojiyi içeriyorsa federal kamu sistemlerinde kullanılmasına izin verileceği anlamına gelmiyor.

Özellikle açık model yaklaşımı, DeepSeek'in teknolojisinin başka yazılımlara entegre edilmesini kolaylaştırıyor. Ancak ABD yönetiminin kararı, bu entegrasyonları kamu alımları ve bilgi güvenliği açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir unsur haline getiriyor.

Düzenleme, federal kurumlara teknoloji sağlayan şirketlerin mevcut ürünlerini ve kullandıkları yazılım bileşenlerini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Bununla birlikte kararda hangi üçüncü taraf şirketlerin ürünlerinin doğrudan etkilendiğini gösteren kapsamlı bir liste açıklanmış değil.

ABD, Çin'e veri aktarılmasından endişeli

ABD İç Güvenlik Bakanlığının DeepSeek'e yönelik güvenlik kaygıları arasında, kamu çalışanlarının ve tedarikçilerin kullandığı sistemlerde bulunan hassas bilgilerin Çin'e aktarılma ihtimali bulunuyor.

Amerikalı yetkililer, yapay zekâ modelleri aracılığıyla elde edilen bilgilerin kişi ve kurumlar hakkında istihbarat oluşturmak amacıyla kullanılabileceğinden endişe ediyor. Modellerin veya bunları kullanan yazılımların güvenlik açıkları ve kötü amaçlı bileşenler barındırma ihtimali de gündeme getirilen risklerden biri.

Ancak söz konusu riskler ABD yönetiminin değerlendirmelerini yansıtıyor. Kamuya açılan resmî duyuruda, DeepSeek'in belirli bir federal kurumdan veri çaldığını veya somut bir siber saldırıya karıştığını ortaya koyan ayrıntılı bulgular paylaşılmadı.

Bu nedenle kararın gerekçesini oluşturan güvenlik endişeleriyle kanıtlanmış bir veri ihlali arasında ayrım yapılması gerekiyor. ABD yönetiminin yaklaşımı, bir güvenlik olayının gerçekleşmesini beklemek yerine riskli gördüğü teknolojileri kamu altyapısından uzak tutmaya dayanıyor.

Kullanıcılara genel yasak yok

DeepSeek'e yönelik yeni düzenleme, şirketin ABD genelinde tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor. Karar federal sivil kurumların bilişim sistemlerini ve teknoloji satın alma süreçlerini kapsıyor. Özel şirketlerin ve bireysel kullanıcıların DeepSeek'e erişimini ülke genelinde durduran bir hüküm içermiyor.

ABD'de DeepSeek'e yönelik kısıtlamalar daha önce de gündeme gelmişti. Donanma ve Ticaret Bakanlığı gibi bazı federal kuruluşların yanı sıra New York, Tennessee ve Virginia gibi eyaletlerde de Çinli yapay zekâ şirketinin kullanımına ilişkin sınırlamalar uygulanmıştı.

Yeni kararla birlikte federal sivil kurumlarda daha geniş ve ortak bir uygulama çerçevesi oluşturuluyor. Bununla birlikte kamuya açıklanan duyuruda, ürünlerin sistemlerden kaldırılması için bütün kurumlara uygulanacak kesin bir son tarih belirtilmedi.

Önümüzdeki dönemde ABD Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) ile ilgili federal kurumların uygulama süreçlerine ilişkin ayrıntılı açıklamaları belirleyici olacak.

ABD-Çin teknoloji rekabetinde kamu alımları öne çıkıyor

DeepSeek, düşük maliyetli ve geliştiriciler tarafından uyarlanabilen yapay zekâ modelleriyle ABD merkezli teknoloji şirketlerinin karşısına önemli bir rakip olarak çıkmıştı. Şirketin yükselişi, büyük yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi için gereken yatırım miktarını ve Amerikan şirketlerinin yüksek altyapı harcamalarını tartışmaya açmıştı.

ABD'nin son kararı ise rekabetin yalnızca modellerin performansı veya geliştirme maliyetleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Kamu kurumlarının hangi ülkelerin teknolojilerini kullanabileceği ve yazılım tedarik zincirindeki güvenlik koşulları da şirketlerin erişebileceği pazarları etkileyebiliyor.

DeepSeek'in federal kamu alımlarının dışında bırakılması, şirketin ABD kamu sektöründeki doğrudan satış olanaklarını sınırlarken teknolojisini kullanan diğer yazılım geliştiricileri açısından da yeni uyum yükümlülükleri doğurabilir. Ancak kararın şirketin toplam gelirleri veya küresel kullanıcı sayısı üzerinde ne kadar etkili olacağına ilişkin doğrulanmış bir tahmin bulunmuyor.

Türkiye açısından da gelişmenin önemli bir yönü bulunuyor. ABD'deki kamu kurumlarına yazılım veya dijital hizmet sunan Türk teknoloji şirketleri, ürünlerinde kullanılan yapay zekâ modellerinin bu tür tedarik kısıtlamalarına tabi olup olmadığını değerlendirmek durumunda kalabilir.

Öte yandan ABD'nin kararı Türkiye'deki DeepSeek kullanıcılarına veya Türkiye'deki kamu kurumlarına doğrudan bir yasak getirmiyor. Uygulamanın sınırları ve diğer ülkelerde benzer adımların atılıp atılmayacağı, küresel yapay zekâ pazarında izlenecek gelişmeler arasında yer alıyor.