ABD Körfez’e askeri yığınağı büyütüyor: Petrol yeniden 102 doların üzerinde

ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını güçlendirmeye hazırlanması petrol piyasasında jeopolitik riski yeniden öne çıkardı. Washington’ın üçüncü uçak gemisi grubunu bölgeye yönlendirmesi beklenirken Brent petrolün varil fiyatı 102 doların üzerinde seyrediyor.

Üçüncü uçak gemisi bölgeye gidiyor

ABD’nin USS Theodore Roosevelt uçak gemisi taarruz grubunu Orta Doğu’ya göndermeye hazırlandığı bildirildi. Planlanan sevkiyatla birlikte bölgede görev yapan Amerikan uçak gemisi sayısının üçe çıkması bekleniyor.

Askeri hareketlilik yalnız deniz unsurlarıyla sınırlı değil. Bölgeye yaklaşık 9 bin ek Amerikan askerinin gönderilmesi de planlanıyor. Sevkiyatların tamamlanması halinde ABD’nin Orta Doğu’daki askeri personel sayısının ekim ayı sonunda 20 binin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.

Washington’ın son dönemde bölgedeki deniz ve hava unsurlarını artırması, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanabileceği beklentisini güçlendiriyor.

Petrol 100 doların üzerinde tutunuyor

Jeopolitik risk enerji fiyatlarına da yansıyor. Brent petrolün varil fiyatı cuma sabahı 102,60 dolar civarında işlem görürken ABD tipi ham petrol 93 doların üzerinde seyrediyor.

Brent eylül ayında yaklaşık yüzde 14 yükselmişti. Fiyatların yeniden üç haneli seviyelerde kalması, piyasada arz kesintisi riskinin hâlâ tamamen fiyatlardan çıkmadığını gösteriyor.

Petrol piyasası bir taraftan Orta Doğu’daki askeri hareketliliği, diğer taraftan küresel yakıt arzındaki sıkışmayı izliyor.

İran dosyasında yeni askeri risk

ABD ile İran arasındaki gerilim son haftalarda özellikle deniz trafiği ve enerji altyapısı üzerinden yoğunlaştı. Hürmüz Boğazı çevresindeki tanker saldırıları ve karşılıklı askeri hamleler enerji piyasasının risk primini yüksek tutuyor.

Washington’ın askeri varlığını artırması, piyasanın artık yalnız mevcut saldırıları değil, olası yeni bir çatışma dalgasını da fiyatlamasına yol açıyor.

İran tarafında ise yeni bir ABD saldırısına daha sert karşılık verilebileceğine yönelik açıklamalar öne çıkıyor. Bu nedenle petrol piyasası açısından temel soru, askeri yığınağın caydırıcılık amacıyla mı sınırlı kalacağı yoksa yeni operasyonların hazırlığına mı dönüşeceği.

Hürmüz petrol fiyatının merkezinde

Hürmüz Boğazı küresel petrol ticaretinin en hassas noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Bölgedeki gemi trafiğinde yaşanabilecek yeni bir kesinti, yalnız ham petrolü değil motorin ve diğer rafine ürünlerin fiyatlarını da etkileyebilir.

Son haftalarda Körfez ülkelerinin petrol sevkiyatlarında kısmi toparlanma görülmesi fiyat baskısını sınırlamıştı. Ancak askeri riskin yeniden yükselmesi bu dengeyi değiştirebilir.

Petrolün 100 doların üzerinde kalıcı hale gelmesi halinde enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon ve dış ticaret maliyetleri açısından yeni baskı oluşması beklenebilir.

Türkiye için akaryakıt ve enflasyon riski

Türkiye açısından en önemli kanal ham petrol ve akaryakıt maliyetleri. Brent petrolün yüksek seviyelerde kalması, rafineri ürün fiyatlarıyla birlikte benzin ve motorin fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

Petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş aynı zamanda enerji ithalat faturasını artırabileceği için cari denge ve enflasyon açısından da yakından izleniyor.

Bu nedenle ABD’nin Orta Doğu’daki yeni askeri konuşlanmasının yalnız jeopolitik değil, Türkiye dahil enerji ithalatçısı ekonomiler açısından doğrudan finansal sonucu bulunuyor.