Aşırı sıcak Avrupa ekonomisini yeniden şekillendiriyor
Avrupa’da kalıcı hale gelen aşırı sıcaklar turizmden sanayiye, taşımacılıktan enerjiye kadar ekonomik dengeleri değiştiriyor. Güney Avrupa büyüme kaybıyla karşı karşıya kalırken iklim uyum yatırımlarında yıllık 138 milyar dolarlık yeni pazar oluşabilir.
Avrupa’da 2026 yazının getirdiği aşırı sıcak ve kuraklık artık yalnızca mevsimsel bir sorun olarak görülmüyor. Ekonomistler, kıtanın hızla ısınmasının iş gücü verimliliğinden turizme, sanayi üretiminden enerji altyapısına kadar kalıcı bir dönüşümü tetiklediğine dikkat çekiyor.
Güney Avrupa yılda yüzde 1 büyüme kaybedebilir
Paris ve Roma’da sıcaklıkların zaman zaman 38 dereceye yaklaşması, Avrupa ekonomisinin görünmeyen maliyetlerini artırıyor.
Allianz Research hesaplamalarına göre önümüzdeki beş yılın, 2014’ten bu yana yaşanan en sıcak yıllara benzer geçmesi halinde düşük iş gücü verimliliği ve artan enerji maliyetleri Güney Avrupa ülkelerinin gayrisafi yurt içi hasılasından her yıl yaklaşık yüzde 1 silebilir.
Bu kayıp özellikle büyümenin zaten düşük seyrettiği ekonomiler açısından önemli. Fransa ekonomisinin bu yıl yüzde 1’in altında büyümesi beklenirken, aşırı sıcakların yaratacağı ek maliyetler ekonomik genişlemeyi daha da zorlaştırabilir.
Turizmin yönü kuzeye kayabilir
Sıcaklıkların ekonomik etkisinin en belirgin hissedilebileceği sektörlerden biri turizm.
İtalya, İspanya ve Yunanistan’da turizmin ekonomideki payı yüzde 10’un üzerinde bulunuyor. Ancak aşırı sıcaklıklar ve orman yangınları, özellikle temmuz ve ağustos aylarında Güney Avrupa’ya yönelik tatil talebinin geleceğini tartışmaya açıyor.
Morningstar Avrupa hisse stratejisti Michael Field, insanların yaz ortasında Güney Avrupa’ya gitme alışkanlığının geçmişte kalabileceğini düşünüyor.
Bu senaryoda İskandinav ülkeleri, İskoçya ve daha serin kuzey bölgeleri yaz turizminden daha fazla pay alabilirken Akdeniz ülkeleri sezonlarını ilkbahar ve sonbahara doğru kaydırmak zorunda kalabilir.
Ren Nehri Alman sanayisini sıkıştırıyor
Kuraklığın etkisi yalnızca turizmle sınırlı değil. Avrupa’nın en önemli ticaret yollarından Ren Nehri’nde su seviyesinin tarihi düşük seviyelere yaklaşması Alman sanayisi için yeni bir lojistik sorun yaratıyor.
Kaub ölçüm noktasındaki düşük su seviyesi nedeniyle Ren’den geçebilen mavnalar normal taşıma kapasitelerinin yalnızca bir bölümünü kullanabiliyor.
Bu durum nehir kıyısındaki büyük üretim tesislerini doğrudan etkiliyor. Bayer ve BASF gibi kimya şirketlerinin önemli tesisleri Ren üzerinde bulunurken, Thyssenkrupp Duisburg’daki çelik üretimini azaltmak zorunda kaldı.
Nehir taşımacılığının yerine demir yolu veya karayolunun kullanılması ise maliyetleri yükseltiyor. Üstelik Avrupa Birliği’nde yaklaşık 500 bin kamyon şoförü açığı bulunması alternatif taşımacılığı daha da zorlaştırıyor.
138 milyar dolarlık yeni yatırım ihtiyacı
Aşırı sıcak bazı sektörler için maliyet yaratırken başka alanlarda büyük bir yatırım dalgasının önünü açabilir.
Allianz’a göre Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğine uyum yatırımlarını yıllık GSYH’nin yaklaşık yüzde 0,6’sı kadar artırması gerekiyor. Bu, yılda yaklaşık 138 milyar dolarlık ek yatırım anlamına geliyor.
En büyük değişimlerden biri iklimlendirme sistemlerinde yaşanabilir. Avrupa’daki konutların yalnızca yaklaşık yüzde 20’sinde klima bulunurken ABD’de bu oran yüzde 90 civarında. Almanya’da ise oran sadece yüzde 6 seviyesinde tahmin ediliyor.
Avrupa’da uzun yıllar sınırlı kalan klima kullanımının sıcaklıkların yükselmesiyle hızla yaygınlaşması bekleniyor.
Isı pompaları da bu dönüşümün önemli kazananlarından biri olabilir. Almanya’da yeni kazan satışlarının yaklaşık yarısını ısı pompaları oluştururken Japon iklimlendirme üreticisi Daikin’in Avrupa satışları son çeyrekte yıllık yüzde 23 arttı.
Elektrik ve su altyapısı öne çıkıyor
Klima ve soğutma talebinin büyümesi Avrupa’nın elektrik şebekelerine de yeni yük getirecek.
Kıta zaten yenilenebilir enerji yatırımları ve veri merkezleri nedeniyle elektrik altyapısını yenilemeye çalışıyor. Artan soğutma ihtiyacı bu yatırımların daha da hızlandırılmasını gerektirebilir.
Su altyapısında da benzer bir dönüşüm gündemde. İspanya ve İrlanda gibi bazı Avrupa ülkelerinde eski boru sistemleri nedeniyle suyun yaklaşık yüzde 40’ının tüketiciye ulaşmadan kaybedildiği tahmin ediliyor.
Kuraklığın kalıcı hale gelmesi, Avrupa’yı bu kayıpları azaltmak amacıyla milyarlarca dolarlık altyapı yatırımlarına zorlayabilir.
Böylece aşırı sıcakların Avrupa ekonomisinde yalnızca kaybedenleri değil yeni kazanan sektörleri de ortaya çıkarması bekleniyor. Turizm, ağır sanayi ve taşımacılık üzerindeki baskı artarken iklimlendirme, elektrik şebekeleri, ısı pompaları ve su altyapısı yeni yatırım döneminin merkezine yerleşebilir.
