Avrupa’nın savaş uçağı ortaklığı risk altında
MTU, Fransa ile Almanya’nın yeni nesil savaş uçağı taleplerinin ayrışması halinde Safran’la kurduğu motor ortaklığının süremeyebileceğini bildirdi. Çalışma finansmanı eylül sonunda biterken Berlin’in önünde GCAP seçeneği de bulunuyor.
Avrupa’nın yeni nesil savaş uçağı geliştirme planındaki ayrışma, programın motorunu üretmek üzere kurulan Fransız-Alman ortaklığını da tehdit etmeye başladı. MTU Aero Engines, iki ülkenin farklı uçak tasarımlarına yönelmesi halinde Safran ile işbirliğini mevcut yapısıyla sürdüremeyebileceğini açıkladı.
MTU Aero Engines Üst Yöneticisi Johannes Bussmann, ortaklığın Fransa ve Almanya için birbirinden tamamen farklı iki motor geliştirmek amacıyla kurulmadığını belirtti. Mevcut motor çalışmasının finansmanı ise eylül sonunda sona erecek.
Finansman eylül sonunda bitiyor
MTU ile Safran, Avrupa’nın yeni nesil savaş uçağının motorunu geliştirmek amacıyla 2021’de EUMET adlı ortak şirketi kurmuştu. Münih merkezli şirketin hisseleri iki motor üreticisi arasında eşit biçimde paylaşılmıştı.
EUMET, Fransa, Almanya ve İspanya’nın yer aldığı Geleceğin Muharebe Hava Sistemi programındaki yeni nesil savaş uçağının motorundan sorumlu bulunuyordu. İspanyol motor üreticisi ITP Aero da çalışmalara ana ortaklardan biri olarak katılmıştı.
MTU ve Safran, yürürlükteki motor inceleme ve tasarım çalışmalarını finansmanın biteceği eylül sonuna kadar sürdürecek. Avrupa ülkelerinin yeni savaş uçağı planı konusunda bu tarihten önce ortak bir yön belirleyememesi, EUMET’in geleceğini belirsiz bırakacak.
Bussmann, ortaklığın devam edememesi halinde MTU’nun çalışabileceği başka seçeneklerin ve sanayi ortaklarının bulunduğunu söyledi. Böylece eylül sonu, yalnızca finansman açısından değil, Avrupa’nın savaş uçağı motoru tedarik zinciri bakımından da kritik tarihe dönüştü.
İki ülkenin talepleri ayrıştı
Fransa, uçak gemilerine iniş ve kalkış yapabilecek, mevcut Rafale uçaklarının yerini alacak daha küçük bir savaş uçağı istiyor. Almanya’nın ihtiyaçları ise uçak gemisi operasyonlarını aynı biçimde zorunlu kılmıyor.
Uçağın boyutu, ağırlığı ve görev yapısındaki farklılık motor tasarımını da doğrudan etkiliyor. İki ülkenin ayrı uçak programlarına yönelmesi, ortak motor geliştirme modelinin korunmasını zorlaştırıyor.
Safran yönetimi de şirketin birbirinden tamamen farklı iki yeni nesil askerî motor programına aynı anda bağlanamayacağını bildirmişti. Fransız şirketinin ulusal programların ayrılması halinde Fransa’nın askerî ihtiyaçlarına öncelik vermesi bekleniyor.
FCAS programında uçak gövdesi ve görev paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıkların ardından motor ortaklığının da dağılması, Avrupa’nın ortak savunma projelerindeki sanayi işbirliğini daha fazla parçalayabilir.
GCAP seçeneği masada
Almanya’nın önündeki seçeneklerden biri, İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen Küresel Muharebe Hava Programı’na katılmak. GCAP kapsamında yeni nesil savaş uçağının 2035 yılında hizmete alınması hedefleniyor.
Almanya’nın bu programa yönelmesi, MTU’nun motor çalışmalarında yeni ortaklarla hareket etmesine yol açabilir. Safran ise Fransa merkezli bir savaş uçağı ve motor programına ağırlık verebilir.
Böyle bir ayrılık, Avrupa’da aynı dönemde birden fazla yeni nesil savaş uçağı ve motor projesinin yürütülmesi anlamına gelecek. Ortak maliyet, teknoloji ve üretim kapasitesi paylaşımının zayıflaması da savunma sanayisindeki rekabeti artırabilir.
Eylül sonuna kadar Avrupa hükümetlerinin ortak bir uçak ve motor mimarisinde uzlaşıp uzlaşmayacağı izlenecek. Karar çıkmaması halinde MTU-Safran ortaklığının sona ermesi ve şirketlerin farklı programlara yönelmesi gündeme gelecek.
