Bakan Bayraktar "altına hücum" benzetmesiyle açıkladı: Dünyada yeni yarış başladı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul İklim Finansmanı Zirvesi’nde Türkiye’nin enerji dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin bu süreçte enerji arz güvenliğini sağlaması, ithal enerjiye bağımlılığı azaltması ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefini gerçekleştirmesi gerektiğini belirten Bayraktar, üç hedefin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Küresel petrol ve doğal gaz piyasalarında yeniden ciddi baskı yaşandığına ve enerji fiyatlarının yükseldiğine işaret eden Bayraktar, "Enerji güvenliği ile enerji dönüşümü birlikte ilerlemek zorunda. Türkiye açısından bunun anahtarı elektrifikasyon" dedi.

Yenilenebilir enerji, enerji dönüşümünün merkezinde

Bayraktar, güneş, rüzgar, hidroelektrik ve jeotermal kaynakların enerji dönüşümünün merkezinde yer alacağını belirterek daha yüksek miktarda üretimi sisteme taşıyabilecek elektrik altyapısının da geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Enerji verimliliğinin de başlı başına stratejik enerji kaynağı olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Bayraktar, "Mevcut Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'mız, 2024-2030 döneminde hem kamu hem de özel sektörde 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörmekte. Bu yatırımlar, sanayi, binalar, ulaştırma, tarım ve enerji sektörlerini kapsayacak. Üstelik hedefimiz 2030 ile sınırlı değil. Bir sonraki 10 yıl için çok daha iddialı hedefler içeren Üçüncü Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'nı hazırlayacağız." diye konuştu.

Elektrik şebekelerine büyük yatırım gerekiyor

Enerji dönüşümünün önündeki en önemli başlıklardan birinin elektrik altyapısı olduğunu vurgulayan Bayraktar, yalnızca yeni üretim tesisleri kurmanın yeterli olmayacağını söyledi.

"Hem iletim hem de dağıtım şebekelerinde çok büyük ölçekli yatırımlara ihtiyaç duyuyoruz. Elektrik şebekelerimizin daha büyük, güçlü, akıllı ve esnek hale gelmesi gerekiyor." diyen Bayraktar, batarya depolama sistemlerinin de giderek daha önemli hale geleceğini belirtti.

Kritik mineraller için "altına hücum" benzetmesi

Bayraktar, iletim hatları ve bataryalar için gerekli kritik minerallere yatırımın önemine ilişkin de "Nasıl ki 1800'lü yıllarda bir 'altına hücum' yaşandıysa, bugün de kritik mineraller için küresel bir yarış yaşanmakta. Bu minerallere erişemeyen ülkeler, yenilenebilir enerjiden veri merkezlerine, yapay zekadan geleceğin sanayilerine kadar pek çok alanda geride kalacak. Kısacası, bu minerallerin çıkarılması ve madencilik projelerinin finansmanı stratejik öneme sahip." değerlendirmesinde bulundu.

"Kamu finansmanı tek başına yeterli olmayacaktır"

İklim değişikliğinin elektrik altyapısı üzerindeki etkisine de değinen Bayraktar, gelecekte kurulacak sistemlerin geçmişteki değil, önümüzdeki yılların iklim koşullarına göre tasarlanması gerektiğini belirterek "İklim finansmanı yalnızca emisyonların azaltılmasını finanse etmemeli. Aynı zamanda iklim direncini ve uyum yatırımlarını da finanse etmeli." dedi.

Gerekli dönüşümün ciddi finansman ihtiyacı doğurduğunu belirten Bayraktar, "Bunun için ise çok büyük finansman kaynaklarına ihtiyaç var. Kamu finansmanı tek başına yeterli olmayacaktır." ifadelerini kullandı.

Özel sektör sermayesi, uluslararası finans kuruluşları, kalkınma bankaları ve uzun vadeli kurumsal yatırımcıların sürece dahil edilmesi gerektiğini söyleyen Bayraktar, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler açısından uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişimin önemine dikkat çekerek, "Enerji talebinin ve yatırım ihtiyacının en hızlı arttığı ülkelerde finansman pahalı veya erişilemez kaldığı sürece küresel enerji dönüşümünün başarıya ulaşması mümkün değil." dedi.