Bankadaki para artık kendini ödeyebiliyor: 7 dev banka ilk işlemi yaptı

İngiltere’de yedi büyük finans kuruluşu, bankacılık sistemini kripto varlıkların en önemli özelliklerinden biriyle buluşturan kritik bir adım attı. Barclays, HSBC UK, Lloyds Banking Group, Monzo, Nationwide, NatWest ve Santander, tokenize sterlin mevduatları kullanarak gerçek müşterilerle ilk canlı işlemleri gerçekleştirdi.

Great British Tokenised Deposit girişimi kapsamında yapılan işlemlerde klasik banka mevduatı dijital ağ üzerinde programlanabilir hale getirildi. Böylece para, önceden belirlenen koşullar gerçekleşene kadar müşterinin hesabında kilitli tutulabiliyor ve koşul yerine geldiğinde ödeme otomatik olarak serbest bırakılabiliyor.

Para hesaptan hemen çıkmıyor

Sistemin en dikkat çekici özelliği ödemenin gönderildiği anda karşı tarafa geçmek zorunda olmaması. Örneğin bir kişi başka bir kullanıcıdan internet üzerinden ürün satın aldığında para alıcının hesabında bloke edilebiliyor. Ürün başarıyla teslim edildiğinde sistem parayı otomatik olarak satıcıya aktarıyor.

Böylece ödeme, taraflardan birinin daha sonra yeniden talimat vermesine gerek kalmadan gerçekleşiyor. Bu yapı özellikle internet alışverişlerinde dolandırıcılık ve ödeme riskinin azaltılması açısından yeni bir kullanım alanı oluşturuyor.

Konut işlemlerinde gerçek para kullanıldı

İlk canlı uygulamalardan biri konut kredisi işlemlerinde gerçekleştirildi. İki yeniden finansman işleminde müşterilerin mevduatı hesaplarında kilitlendi. İşlem tamamlandığı anda para otomatik olarak serbest bırakıldı.

Sistem sayesinde manuel kontrollerin ve ödeme aşamasındaki gecikmelerin azaltılması hedefleniyor. Bir başka önemli fark ise müşterinin para işlem tamamlanana kadar kendi hesabında bulunduğu için belirli durumlarda faiz kazanmaya devam edebilmesi.

Stablecoin değil, banka mevduatı

Tokenize mevduatların stablecoinlerden ayrıldığı temel nokta paranın hukuki niteliği. Yeni sistemde kullanılan para ayrı bir kripto para veya yeni oluşturulmuş dijital varlık değil. Müşterinin bankadaki geleneksel mevduatının dijital ağ üzerinde temsil edilmesi söz konusu.

Dolayısıyla tokenize mevduat, mevcut ticari banka parasının güven ve düzenleyici koruma yapısını korurken programlanabilir hale geliyor.

Bankaların kripto para dünyasında geliştirilen teknolojinin bazı avantajlarını mevcut bankacılık sisteminin içine taşıması açısından bu ayrım kritik önem taşıyor.

Bankadaki para programlanabilir hale geliyor

Yeni sistem yalnızca paranın dijital ortamda taşınmasını sağlamıyor. Ödemeye koşul eklenebilmesine de imkân veriyor. Para, örneğin bir ürün teslim edildiğinde, konut satışı tamamlandığında veya belirlenen başka bir şart gerçekleştiğinde otomatik olarak hareket edebiliyor.

Bu nedenle sistem klasik banka transferinden farklı olarak “koşullu ödeme” modelini bankacılığın içine taşıyor. Ödeme emri verilmesinin ardından işlemin tamamlanması için ikinci bir manuel talimata ihtiyaç kalmıyor.

Dolandırıcılığa karşı yeni kullanım alanı

Tokenize mevduat sisteminin özellikle kişiler arasındaki alışverişlerde önemli bir kullanım alanı oluşturabileceği değerlendiriliyor. Mevcut sistemde alıcı parayı gönderdiğinde ürünün teslim edilmemesi, satıcı ürünü gönderdiğinde ise ödemenin yapılmaması riski bulunuyor.

Programlanabilir mevduatta ise para önceden ayrılabiliyor ancak belirlenen şart gerçekleşmeden karşı tarafa aktarılmıyor. Bu yapı, alıcı ve satıcının birbirini tanımadığı çevrim içi işlemlerde ödeme güvenliğini artırabilecek yeni bir mekanizma oluşturuyor.

Yedi banka aynı altyapıda buluştu

Sistemin bir başka önemli tarafı ise uygulamanın tek bir bankanın kendi ağıyla sınırlı olmaması. Barclays, HSBC UK, Lloyds Banking Group, Monzo, Nationwide, NatWest ve Santander aynı girişim altında çalışıyor.

Ortak altyapı Quant tarafından geliştirildi. Böylece farklı finans kuruluşlarının tokenize mevduatlarının aynı sistem üzerinde hareket edebilmesinin yolu test edildi. Bu yapı gelecekte programlanabilir banka parasının yalnızca banka içinde değil, finans kuruluşları arasında da kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.

Sırada dijital varlık işlemleri var

İlk canlı işlemler konut kredileri ve kişiler arasındaki alışveriş üzerinde gerçekleştirildi ancak projenin kapsamı bununla sınırlı değil. Önümüzdeki aylarda tokenize müşteri mevduatının dijital varlıklarla doğrudan bağlantılı şekilde kullanıldığı yeni denemelerin yapılması planlanıyor.

Bankaların ayrıca dijital borçlanma araçları ihraç ederek bu varlıkların alım satım ve ödeme süreçlerinde tokenize mevduatı kullanması hedefleniyor. Böylece geleneksel banka mevduatı ile dijital varlık piyasası arasında doğrudan ödeme bağlantısı kurulabilecek.

Bankacılığın stablecoin hamlesi

Tokenize mevduatların yaygınlaşması halinde bankalar stablecoinlerin sunduğu hızlı transfer, dijital varlıklarla entegrasyon ve programlanabilir ödeme gibi özelliklerin önemli bölümünü kendi sistemlerine taşıyabilecek. Ancak burada müşterinin elindeki varlık stablecoin yerine mevcut banka mevduatı olmaya devam ediyor.

İngiltere’de yedi büyük kuruluşun test ortamından çıkarak gerçek müşteri parasıyla canlı işlemlere geçmesi bu nedenle önemli bir eşik oluşturuyor. Bankadaki para artık yalnızca gönderilecek miktarı değil, hangi şart gerçekleştiğinde gönderileceğini de taşıyabilecek