BRICS’te ortak ödeme sistemi masada
BRICS ülkeleri, hızlı ödeme ağları ile merkez bankası dijital paralarını birbirine bağlama seçeneğini görüşüyor. Hedef, sınır ötesi para transferlerini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek; ancak plan henüz erken aşamada.
Küresel ödeme sistemlerinde yeni bir bağlantı arayışı gündemde. Hindistan Merkez Bankası Başkanı Sanjay Malhotra, BRICS içinde mevcut hızlı ödeme altyapıları ile dijital merkez bankası paralarının bağlanmasının görüşüldüğünü açıkladı.
Mevcut sistemler birbirine bağlanabilir
Görüşmelerin merkezinde sıfırdan tek bir ödeme ağı kurmaktan çok, BRICS ülkelerinde kullanılan hızlı ödeme sistemlerinin birbirleriyle çalışabilir hale getirilmesi bulunuyor.
Buna merkez bankalarının geliştirdiği dijital para birimlerinin de eklenmesi değerlendiriliyor. Böyle bir yapı hayata geçirilirse ülkeler arasındaki para transferlerinin daha hızlı ve daha düşük maliyetli yapılması hedeflenecek.
Ancak görüşmeler henüz erken aşamada. Teknik altyapı, düzenlemeler ve ülkeler arasında uygulanacak ortak kurallar konusunda kesinleşmiş bir model bulunmuyor.
Dijital paralar da masaya geldi
BRICS içinde merkez bankası dijital paralarının birbirine bağlanması fikri yılın başından bu yana daha somut biçimde tartışılıyor.
Hindistan Merkez Bankası daha önce bu konunun 2026 BRICS gündemine alınmasını önermişti. Son açıklamayla birlikte dijital para bağlantısının yalnızca bir fikir olmaktan çıkıp ülkeler arasında görüşülen seçeneklerden biri haline geldiği görüldü.
Merkez bankası dijital paraları, özel kripto paralardan farklı olarak doğrudan ülkelerin merkez bankaları tarafından çıkarılıyor ve ulusal para biriminin dijital karşılığını oluşturuyor.
Yerel para kullanımı artırılmak isteniyor
Hindistan’ın gündemindeki bir diğer başlık ise uluslararası ticarette yerel para kullanımının artırılması.
Malhotra, Hindistan rupisinin uluslararası kullanımını genişletmeye yönelik çalışmaların devam edeceğini ve sınır ötesi ödemelerde yerel para birimlerinin kullanımının destekleneceğini belirtti.
Bu yaklaşım, BRICS ülkelerinin son yıllarda üzerinde durduğu ödeme altyapısını çeşitlendirme arayışıyla da örtüşüyor.
Bununla birlikte gündemde şu aşamada ortak bir BRICS para birimi bulunmuyor. Tartışılan model, mevcut ulusal para birimleri ve ödeme sistemlerinin birbirleriyle daha kolay çalışmasını sağlayacak altyapılar üzerinde yoğunlaşıyor.
Doların yerini alacak bir sistem değil
BRICS içinde ödeme altyapısının güçlendirilmesi zaman zaman doların küresel konumuna alternatif arayışı olarak yorumlansa da mevcut görüşmeler doğrudan yeni bir ortak para oluşturulması anlamına gelmiyor.
Öncelikli hedef, sınır ötesi ödemelerde aracı sayısını ve işlem maliyetlerini azaltmak.
Ülkelerin farklı teknolojiler, finansal düzenlemeler ve sermaye hareketi kurallarına sahip olması ise ortak altyapının önündeki en önemli güçlüklerden biri olarak görülüyor.
11 ülkeyi kapsayan büyük bir ödeme ağı doğabilir
BRICS bugün Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın ötesine geçen ve 11 büyük gelişmekte olan ekonomiyi bir araya getiren bir yapı haline geldi.
Bu nedenle ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması halinde ortaya çıkabilecek ağın ölçeği de giderek büyüyor.
Planın hayata geçirilmesi halinde turistlerden şirketlere kadar birçok kesimin BRICS ülkeleri arasında daha hızlı ödeme yapabilmesi mümkün olabilir. Ancak bunun için teknolojik standartlar, düzenlemeler ve merkez bankaları arasındaki mutabakatın nasıl kurulacağı belirleyici olacak.
