Çin ekonomisinde çift daralma, emtia talebi için risk büyüdü

Çin ekonomisinin iki ana faaliyet göstergesi temmuz ayında 50 puanlık büyüme eşiğinin altına indi. Resmî imalat Satınalma Yöneticileri Endeksi hazirandaki toparlanmanın ardından beş ayın en düşük seviyesine geriledi.

Hizmet ve inşaat sektörlerini kapsayan gösterge de Aralık 2022’den bu yana en zayıf değerini aldı. İki endeksin birlikte daralmaya işaret etmesi, iç talep sorununun sanayi dışındaki alanlara da yayıldığını gösterdi.

İmalat endeksi 49,2’ye indi

Çin’in resmî imalat PMI verisi hazirandaki 50,3 seviyesinden temmuzda 49,2’ye geriledi. Piyasa beklentisi göstergenin yaklaşık 50 seviyesinde kalması yönündeydi.

PMI verilerinde 50 puanın üzerindeki değerler büyümeye, bu seviyenin altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor. Temmuz sonucu, Çin imalat sektörünün beş ay sonra yeniden küçülme bölgesine geçtiğini ortaya koydu.

Üretim alt endeksi 49,9’a gerileyerek sınırlı bir daralmaya işaret etti. Yeni siparişler endeksi ise 51,2’den 48,5’e düşerek talepteki kaybın üretimden daha sert olduğunu gösterdi.

Yeni ihracat siparişleri de 50,1’den 49,6’ya indi. İç ve dış siparişlerde aynı anda görülen zayıflama, fabrikaların gelecek aylarda üretim ve istihdam planlarını daha temkinli hazırlamasına yol açabilir.

Hizmet ve inşaat da küçüldü

Hizmet ve inşaat sektörlerini kapsayan imalat dışı PMI, hazirandaki 50,2 seviyesinden temmuzda 49’a geriledi. Endeks böylece Aralık 2022’den bu yana en düşük değerini aldı.

İnşaat sektöründeki gösterge 47 seviyesine kadar inerken gayrimenkul piyasasındaki uzun süreli durgunluk ve olumsuz hava koşulları faaliyetleri sınırladı.

İmalat ve imalat dışı sektörleri birlikte ölçen bileşik PMI da 50,6’dan 49,3’e düştü. Temmuz verisi, Çin ekonomisinin genelinde faaliyetlerin bir önceki aya göre daraldığına işaret etti.

Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 4,3 büyümüştü. İlk çeyrekte yüzde 5 olan büyüme hızındaki kayıp, temmuz PMI verileriyle birlikte üçüncü çeyreğe ilişkin beklentileri de zayıflattı.

Yüksek teknoloji ayrıştı

Genel imalat görünümündeki daralmaya rağmen yüksek teknoloji ve ekipman üretimi büyümeyi sürdürdü. Ekipman imalatı PMI verisi 51,4, yüksek teknoloji imalatı göstergesi ise 53,3 olarak açıklandı.

Bilgisayar ve iletişim ekipmanları ile genel makine sektörlerinde üretim ve yeni sipariş göstergeleri 53 puanın üzerinde kaldı. Yapay zekâ, yarı iletken ve gelişmiş makine yatırımları Çin sanayisinin teknoloji ağırlıklı bölümünü desteklemeyi sürdürdü.

Tüketim malları ve enerji yoğun sektörler ise daralma bölgesinde kaldı. Ortaya çıkan ayrışma, ihracata ve teknoloji yatırımlarına dayanan şirketlerle iç pazara çalışan geleneksel üreticiler arasındaki farkın büyüdüğünü gösterdi.

İstihdam endeksi 0,5 puan artışla 49’a yükselse de küçülme bölgesinden çıkamadı. Şirketlerin üretim ve faaliyet beklentileri göstergesi ise 54,1 ile geleceğe ilişkin sınırlı iyimserliğin sürdüğüne işaret etti.

Bakır ve demir cevheri izlenecek

Çin, bakır, demir cevheri, alüminyum ve enerji ürünlerinin dünyanın en büyük tüketicileri arasında bulunuyor. İmalat ve inşaat faaliyetlerindeki eş zamanlı yavaşlama, küresel emtia talebine ilişkin beklentileri zayıflatabilir.

İnşaat sektöründeki daralmanın sürmesi özellikle demir cevheri ve çelik talebi açısından risk oluşturuyor. Elektrik şebekeleri, veri merkezleri ve ileri teknoloji üretimi ise bakır ve alüminyum tüketimini kısmen destekleyebilir.

Çin yönetimi iç talebi büyütme ve kamu harcamalarını hızlandırma taahhüdünü yineledi. Ancak temmuz verileriyle birlikte yeni mali teşviklerin kapsamı ve uygulama takvimi daha önemli hale geldi.

Piyasalar bundan sonraki süreçte perakende satışlar, sanayi üretimi, gayrimenkul yatırımları ve özel sektör PMI verilerini izleyecek. İç talepte belirgin bir toparlanma görülmemesi halinde Çin’in yıllık yüzde 4,5-5 büyüme hedefi üzerindeki baskı artabilir.