IMF'den yapay zeka uyarısı: Hayal kırıklığı küresel şoka dönüşebilir

Yapay zeka yatırımları dünya ekonomisinin yeni büyüme alanlarından biri haline gelirken Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) dikkat çeken bir risk uyarısı geldi. IMF Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zeka yatırımlarının beklenen kazançları sağlayamaması halinde finans piyasalarındaki etkinin çok daha geniş bir ekonomik şoka dönüşebileceğini söyledi. 

Bangkok'ta yapılacak IMF-Dünya Bankası toplantıları öncesinde konuşan Georgieva, dünya ekonomisinin yapay zeka patlamasının yanı sıra yüksek borçluluk ve devam eden savaşların yarattığı baskılarla karşı karşıya olduğunu belirtti.

"Hayal kırıklığı daha geniş bir şoka dönüşebilir"

Yapay zeka için gerekli veri merkezlerine yapılan yatırımlar hızla artarken teknoloji şirketleri de borsalardaki yükselişte önemli rol oynuyor. Ancak Georgieva, yapılan dev yatırımlarla bunların ekonomik faydalarının ortaya çıkması arasında zaman farkı bulunduğuna dikkat çekti.

Georgieva, "Eğer kazançlar beklentilerin altında kalırsa, hiper ölçekli şirketlerin kaldıraç etkisi ve ABD hisse senetlerindeki büyük ve giderek artan küresel yatırımlar, hayal kırıklığını çok daha geniş kapsamlı bir şoka dönüştürebilir." dedi.

Yapay zeka yatırımları altyapı harcamalarını aşabilir

IMF Başkanı'na göre yapay zekaya yönelik yatırımların büyüklüğü, geçmişte demiryolları, elektrik şebekeleri ve telekomünikasyon ağlarının kurulması için yapılan harcamaları aşabilir.

Georgieva, yapay zekanın ülkelerin küresel ekonomideki konumlarını belirleyen temel unsurlardan birine dönüştüğünü belirterek, "İster sevin, ister nefret edin, ister korkun, yapay zeka burada." ifadelerini kullandı.

Yapay zeka enflasyonu da besliyor

Yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyümenin bir başka etkisi enerji tarafında görülüyor. Dev veri merkezlerinin artan elektrik ihtiyacı enerji talebini yükseltirken bunun yakıt, gübre, gıda ve diğer temel emtia fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Georgieva, yapay zeka yatırımlarının güçlü şirket karlarını desteklerken daha yüksek enflasyona da katkıda bulunduğunu ifade etti.

Yapay zeka ülkeler arasındaki farkı açabilir

Teknoloji patlamasından bütün ülkeler aynı ölçüde yararlanmıyor. Yapay zeka bağlantılı ticarette öne çıkan 10 ülkenin 7'si Asya-Pasifik bölgesinde bulunuyor. Bölgenin küresel ekonomik faaliyetteki payı, IMF-Dünya Bankası toplantılarının son kez Bangkok'ta düzenlendiği 1991'de yüzde 25 iken bugün yüzde 43'e ulaşmış durumda.

Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi güçlü teknoloji sektörlerine sahip ekonomiler yapay zeka yatırımlarından daha fazla faydalanırken, diğer ülkelerin geride kalması ekonomik eşitsizliği artırabilecek bir risk olarak görülüyor.

IMF'den borç uyarısı

Dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu diğer büyük sorun ise hızla büyüyen kamu borçları. Yüksek faiz ortamında borç servis maliyetlerinin artması özellikle düşük gelirli ülkeleri kamu harcamaları ile borç geri ödemeleri arasında zor tercihler yapmaya zorluyor.

Sorun yalnızca gelişmekte olan ekonomilerle sınırlı değil. Georgieva, yüksek borçluluğun ABD, Japonya ve Almanya gibi gelişmiş ülkeler açısından da giderek büyüyen bir yük haline geldiğine dikkat çekti.

"Daha fazla erteleyemeyiz"

Georgieva, hükümetlere kamu maliyesini güçlendirme ve enflasyonla mücadele çağrısı yaparken, toplumun en kırılgan kesimlerinin korunması gerektiğini vurguladı.

Yapay zekanın doğru düzenlenmesi, çalışanların yeni teknolojilere hazırlanması, iş gücü piyasalarının daha esnek hale getirilmesi ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesini isteyen Georgieva, gelecek haftaki toplantılar öncesinde ekonomi yönetimlerine "Gerekli politika eylemlerini daha fazla erteleyemeyiz" mesajını verdi.