İstanbul sıfır atığın başkenti olacak

Ece CEYHUN
ece.ceyhun@dunya.com

Sıfır Atık Vak­fı Başkanı ve COP31 Yüksek Dü­zeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Türkiye’nin sıfır atık alanında küresel ölçekte öncü bir rol üstlendiğini belirterek İs­tanbul’un uluslararası bir sıfır atık merkezi haline gelmesi için yeni adımlar attıklarını açıkla­dı. Ağırbaş, “Bu yıl ilk kez hazi­ran ayının ilk haftasında İstan­bul Sıfır Atık Haftası kapsamın­da etkinlikler düzenleyeceğiz. Tüm kamu kurumlarımız, özel sektörün de paydaş olarak yer alacağı bir organizasyon plan­lıyoruz. Hafta kapsamında ger­çekleştirilecek Sıfır Atık Fes­tivali, Atatürk Havalimanı’nda düzenlenecek. Haziranda dü­zenlenecek Sıfır Atık Forumu kapsamında ‘İstanbul Deklaras­yonu’nu 150 ülkenin imzasıy­la ilan edeceğiz. İstanbul Sıfır Atık Haftası’nı da tıpkı 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü gi­bi Birleşmiş Milletler’in takvi­mine ekleyeceğiz. Hedefimiz İstanbul’u sıfır atığın merkezi yapmak” dedi. Sıfır Atık Vakfı ta­rafından düzenlenen iftar prog­ramında konuşan Samed Ağır­baş, Türkiye’nin sıfır atık alanın­da yürüttüğü çalışmaların hem ulusal hem de küresel ölçekte ye­ni bir aşamaya geçtiğini anlat­tı. Ağırbaş, 30 Mart’ın Birleşmiş Milletler kararıyla “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edilmesi­nin, Türkiye’nin çevre politika­ları açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu hatırlattı. Bu kararın, Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu ve Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsi­yetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan’ın liderliğinde hayata geçirildiğini hatırlatan Ağırbaş, Türkiye’nin bu alandaki deneyimini küresel ölçekte pay­laşmaya devam ettiğini ifade etti.

Köy köy geziyorlar

Türkiye’nin kasım ayında ev sahipliği yapacağı COP31 İk­lim Zirvesinin liderler bölümü İstanbul’da, genel program ise 9–20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilecek. Vakıf olarak proaktif bir ha­reket tarzı izlediklerini anla­tan Ağırbaş, “COP31 herkesin COP’u olmalı” diyerek, “81 ili kapsayan bu organizasyonlar ile köyden kente vatandaşların görüşlerini doğrudan sürece yansıtma amacındayız. Bu ça­lıştaylar ve istişare toplantıları kapsamında köy köy gezmeye başladım. Böylelikle toplumun her noktasından fikirleri saha­dan alarak COP’a taşıyacağız” ifadelerini kullandı.

Kampanya başlatacak

İklim değişikliğine bağlı ola­rak 132 milyon insanın daha yoksullaşma riski olduğuna işa­ret eden Ağırbaş, “Açlık ve su­suzluk nedeniyle her yıl yakla­şık 8 milyon insanın hayatını kaybettiği gerçeği ile yaşıyoruz. İsrafın azaltılması zorunlu ha­le gelmiş durumda. Verilere gö­re israfın yüzde 70’i büyükşe­hirlerde gerçekleşiyor. Bu ko­nuya özel olarak dikkat çekmeye odaklanacak gıda israfını konu alan bir kampanya başlatacağız” dedi. Sıfır Atık Vakfı’nın çalış­malarını veri temelli bir yakla­şımla yürüttüğünü de belirten Ağırbaş, Türkiye İstatistik Ku­rumu ile iş birliği içinde Ulus­lararası Sıfır Atık Veri Merkezi kurulduğunu açıkladı. Ağırbaş, “Akademisyenlerden oluşan kurduğumuz ekip, veriye dayalı projeksiyonlar ile çalışıyor. De­rin bir data havuzu oluşturuyo­ruz” diyerek bu sayede politika ve projelerin bilimsel verilerle destekleneceğini söyledi.

Enstitü kuracak

Vakfın eğitim ve toplumsal farkındalık çalışmalarına da de­ğinen Ağırbaş, Milli Eğitim Ba­kanlığı ile yürütülen çalışmalar sayesinde sıfır atık yaklaşımının müfredata girdiğini belirtti. Va­kıf bünyesinde her gün ortalama 200–250 öğrenciye sıfır atık eği­timi verildiğini söyleyen Ağır­baş, çocuklar ve kadınlara yöne­lik projelerin öncelikli alanlar arasında yer aldığını kaydetti.

İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde dünyada ilk olacak “Sıfır Atık Enstitüsü” kuracak­larını da anlatan Samed Ağır­baş, “Sıfır atık yüksek lisans ve sıfır atık doktoralı öğrenciler yetişecek bu enstitüde Binası­nı da sıfır atık yaklaşımına uy­gun olarak biz yapıyoruz. Bu eği­timi alacak, yetişecek gençlerin çevre ve sıfır atık konularında dünyanın öncüleri olmasını he­defliyoruz. Onları yetiştirecek akademisyenler de alanında dünyanın en iyileri olacak. Bir­leşmiş Milletler’de de iş imkanı olacak şekilde nitelikli bir eği­tim alacaklar. Kamuda ve özel sektörde istihdam edilebilecek­ler. Dünyada Sıfır Atık Enstitü­sü yok, ilk defa Sıfır Atık Vakfı, İTÜ ve BM iş birliğinde kurul­muş olacak” diye konuştu.

Girişim sermayesi fonu kurmak istiyor

“Sıfır Atık Vakfı bünyesinde bir Girişim Sermayesi Fonu kur-mayı planlıyoruz” diyen Samed Ağırbaş, “Çevresel dönüşümün yalnızca bireysel çabalarla değil, çok paydaşlı ve kolektif bir anlayışla mümkün olacağını biliyoruz. Vakıf olarak topyekûn bir kültürel dönüşüme öncülük edecek şekilde hareket ediyoruz. Eğer biz çevre odaklı girişimlerin önünü açmazsak, bu alandaki girişimler yeterince hızlı büyüy-emeyecek ve piyasada, kamuda, özel sektörde hak ettiği yeri bulamayacak” açıklamasını yaptı.

Verilerle Sıfır Atık Vakfı

* 205 bin binada Sıfır Atık Yönetim Sistemi ha­yata geçirildi.

* 74,5 milyon ton atık geri dönüştürüldü; bunun 32,5 milyon tonu kâğıt-karton, 9,1 milyon tonu plastik, 3,1 milyon tonu cam, 6,4 milyon tonu metal, 23,4 milyon tonu organik ve diğer atıklardan oluştu.

* Geri dönüşümle ekonomiye 256 milyar TL katkı sağlandı. Bu kaynak; 10 milyon hanenin yıllık elektrik faturasına, 10 şehir hastanesine veya 500’den fazla okul inşasına eş değer.

* 1,71 trilyon litre su tasarrufu, İstanbul’un 7 yıllık tüketimine eş değer kazanım sağladı.

* 54,6 milyar litre petrol tasarrufu, Türkiye’deki tüm araçların yıllık yakıt tüketimine eş değer.

* 227,3 milyar kWh enerji tasarrufu, 40 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacını karşılıyor.

* 552,7 milyon ağacın kesilmesi önlendi; bu miktar Amazon Ormanları’nda 10 bin km²’lik bir alanı ifade ediyor.

* 150 milyon ton karbondioksit salımı önlendi; bu da 30 milyon aracın yıllık salımına denk.

* 284 milyon m³ atık depolama alanı tasarruf edildi; yaklaşık 40 bin futbol sahası büyüklüğünde.