Japonya'da rekor ihracata karşın dış ticaret açığı

Japonya ekonomisinde ihracat cephesinden gelen güçlü rakamlar, artan ithalat faturasının gölgesinde kaldı. Temmuz ayında dış satım çift haneli büyümeyi sürdürerek yeni bir rekora ulaşırken, özellikle petrol fiyatlarındaki yükseliş ülkenin dış ticaret hesabını bozdu.

Japonya Maliye Bakanlığı verilerine göre temmuz ihracatı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 23,2 artarak 11,51 trilyon yene ulaştı. Bu rakam Japonya'nın bir ayda gerçekleştirdiği en yüksek ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.

Çin ve ABD’ye satışlar hızlandı

İhracattaki güçlü performans yalnızca tek bir pazardan gelmedi. Japonya'nın ABD'ye ihracatı temmuzda yüzde 22 artarak 2,09 trilyon yene, Çin'e ihracatı ise yüzde 25,8 yükselerek 2,01 trilyon yene çıktı.

Asya'nın tamamına yapılan ihracat yüzde 24,5 artarken Tayvan'a satışlarda yüzde 43,5, Güney Kore'ye satışlarda yüzde 31,2 yükseliş görüldü. Böylece Japon üreticiler hem ABD hem de Asya pazarlarında güçlü talep görmeye devam etti.

Ürün gruplarında ise otomobil ve teknoloji öne çıktı. Otomobil ihracatının değeri yüzde 20,8 artarak 1,61 trilyon yene ulaşırken yarı iletken üretim makinelerinde yüzde 40,9'luk yükseliş kaydedildi.

Yarı iletken ve benzeri elektronik bileşenlerin ihracatı da yüzde 49,1 arttı. Küresel yapay zekâ yatırımları, veri merkezi harcamaları ve elektronik ürün talebi Japonya'nın dış satımına destek veren başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Rekor ihracatı ithalat geçti

Ancak aynı dönemde Japonya'nın ithalatı çok daha hızlı yükseldi. Temmuz ithalatı yıllık yüzde 27,8 artarak 12,15 trilyon yene ulaştı ve ihracatın üzerine çıktı.

Sonuçta Japonya 634,5 milyar yen dış ticaret açığı verdi. Geçen yıl temmuz ayında açık 156,3 milyar yen seviyesindeydi. Böylece dış ticaret açığı bir yılda yüzde 306 artarak yaklaşık dört katına çıktı.

Haziran ayında da Japonya'nın ithalat faturası ihracattan hızlı büyümüştü. Temmuz verileri, dış ticaretteki bu baskının yalnızca geçici bir aylık hareket olmadığını ve enerji maliyetlerinin Japon ekonomisi üzerindeki etkisinin devam ettiğini gösterdi.

Petrol faturası yüzde 87,8 arttı

İthalattaki artışın en dikkat çekici kalemi enerji oldu. Japonya'nın petrol ithalatının değeri temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 87,8 artarak 1,41 trilyon yene yükseldi.

Üstelik bu artış petrol ithalat miktarındaki büyük bir sıçramadan kaynaklanmadı. İthal edilen petrol miktarı yalnızca yüzde 5,5 yükselirken ödenen tutarın yüzde 87,8 artması, fiyat etkisinin büyüklüğünü ortaya koydu.

Petrol tek başına toplam ithalat artışına 6,9 puanlık katkı yaptı. Mineral yakıt ithalatının tamamı ise yüzde 53,5 artarak yaklaşık 2,68 trilyon yene ulaştı.

Sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatının miktarı yüzde 4,8 azalmasına rağmen ödenen tutar yüzde 22,5 yükseldi. Kömür ithalatının miktarı yüzde 5,5 düşerken faturası yüzde 33,4 arttı. Böylece Japonya daha az enerji ürünü aldığı bazı kalemlerde dahi daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

Orta Doğu bağımlılığı hesabı zorlaştırıyor

Japonya'nın enerji denklemindeki temel sorunlardan biri ham petrolde Orta Doğu'ya yüksek bağımlılığı. Ülke petrol ihtiyacının büyük bölümünü bölgeden karşıladığı için Orta Doğu'daki çatışmalar, nakliye rotalarındaki aksamalar ve yüksek sigorta maliyetleri doğrudan ithalat faturasına yansıyor.

Temmuz ayında Suudi Arabistan'dan yapılan toplam ithalatın değeri yüzde 57,3 yükselirken Umman'dan ithalatta artış yüzde 248,7'ye ulaştı. Orta Doğu'nun tamamından yapılan ithalat ise yüzde 11,9 arttı.

Enerji şirketleri aynı zamanda bazı sevkiyatlarda daha uzun deniz yollarına yönelmek zorunda kalıyor. Rotanın uzaması nakliye süresini ve maliyetini artırırken, yüksek enerji fiyatları ile zayıf yen birleştiğinde Japon ithalatçıların faturası daha da ağırlaşıyor.

Bank of Japan için yeni bir ikilem

Dış ticaret rakamları Japonya Merkez Bankası açısından da önemli. Güçlü ihracat ekonominin dış talep tarafında dirençli olduğunu gösterirken, yüksek enerji maliyetleri ithal enflasyon baskısını artırıyor.

Öte yandan Japon ekonomisinin iç talep tarafı aynı ölçüde güçlü değil. İkinci çeyrekte özel tüketim gerilerken şirket yatırımları da beklentilerin altında kalmıştı. Bu nedenle merkez bankasının önünde birbirine zıt iki tablo bulunuyor.

İhracat ve artan fiyat baskıları faiz artırımı için alan yaratırken, zayıf tüketim ve yükselen enerji faturası daha sıkı para politikasının ekonomi üzerindeki maliyetini artırabilir.

Temmuz verilerinin verdiği en güçlü mesaj ise dış ticaret hesabında görülüyor: Japonya dünyaya hiç olmadığı kadar yüksek tutarda mal satıyor ancak enerji ve diğer ithalat kalemleri için ödediği para daha da hızlı artıyor. Rekor ihracata rağmen açığın dört katına çıkması, ülkenin enerji bağımlılığının büyüme üzerindeki baskısını yeniden görünür hale getirdi.