Kış gelmeden motorinde arz alarmı, stoklar dibe indi

Küresel motorin piyasası kış aylarına stokların belirgin biçimde zayıfladığı bir dönemde giriyor. Rusya ve Orta Doğu’daki kesintiler rafine ürün arzını daraltırken, yüksek rafineri kullanım oranları yeni arz yaratma alanını da sınırlıyor.

Yaklaşık 4 milyon varillik arz kaybı

Singapur’da düzenlenen APPEC 2026 konferansında konuşan Vitol Üst Yöneticisi Russell Hardy, küresel rafine ürün piyasasında Rusya kaynaklı günlük yaklaşık 2 milyon varil, Orta Doğu kaynaklı ise yaklaşık 2 milyon varillik arzın eksik olduğunu söyledi.

Böylece iki bölgedeki kaybın toplam büyüklüğü günlük yaklaşık 4 milyon varile ulaşıyor. Rusya’daki rafineri sorunları ve ihracat kısıtlamaları ile Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle motorin gibi rafine ürünlerde arz-talep dengesini daha kırılgan hale getiriyor.

Stoklar kış gelmeden eridi

Sektör yöneticilerinin asıl dikkat çektiği nokta ise eksilen üretimin mevcut stoklardan karşılanması oldu. Hardy, dünyadaki fazla stokların sürekli tüketildiğini ve küresel stok seviyelerinin artık tabana oldukça yaklaştığını belirtti.

Bu tablo, kış aylarında motorin talebinin artacağı bir döneme piyasaların sınırlı tamponla girmesi anlamına geliyor. Motorinin ulaştırmanın yanı sıra tarım, sanayi, inşaat ve bazı ülkelerde ısınmada yoğun biçimde kullanılması, kış talebini fiyatlar açısından daha kritik hale getiriyor.

Rafineriler kapasite sınırına dayandı

Arz açığının kısa sürede kapatılmasını zorlaştıran bir başka unsur rafineri kapasitesi. Phillips 66 Küresel Ticaret Kıdemli Başkan Yardımcısı Mark Senn, ABD’deki rafinerilerin büyük bölümünün halihazırda çok yüksek kapasiteyle çalıştığına dikkat çekti.

Bu nedenle talepteki artışın yeni üretimle hızla karşılanması kolay görünmüyor. ABD’de motorin fiyatları geçen hafta rekor seviyelere çıkarken, rafinerilerin motorin üretiminden elde ettiği marj da varil başına 108,02 dolarla gün içi rekor seviyeyi gördü.

Türkiye’de motorin 90 lira sınırında

Küresel motorin piyasasındaki sıkışıklık Türkiye açısından da önem taşıyor. Türkiye’de pompa fiyatları uluslararası ürün fiyatları, petrol piyasasındaki hareketler, döviz kuru ve vergilerden etkilenirken, rafine ürün fiyatlarında kalıcı bir yükseliş yeni bir maliyet baskısı yaratabilir.

8 Eylül itibarıyla motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası’nda 88,89 TL, Ankara’da 90,02 TL, İzmir’de ise 90,29 TL seviyesinde bulunuyor. Küresel arz sorununun devam etmesi halinde motorin fiyatlarının seyri yalnızca petrolün varil fiyatına değil, uluslararası motorin fiyatlarındaki yükselişe de daha fazla bağlı hale gelebilir.

Kış ayları fiyatlar için belirleyici olacak

Piyasanın önündeki kritik soru, Rusya ve Orta Doğu’dan eksilen rafine ürün arzının ne kadar sürede geri dönebileceği olacak. Mevcut stokların düşük, rafinerilerin kullanım oranlarının ise yüksek olduğu bir ortamda uzun süreli kesintiler fiyat baskısının kış aylarına taşınmasına neden olabilir.

Yüksek yakıt fiyatlarının tüketimi de etkilemesi bekleniyor. Vitol, yüksek fiyatlar ve sınırlı yakıt arzının küresel petrol talebini 2026 yılında geçen yıla göre yaklaşık 1,5 milyon varil/gün aşağı çekebileceğini öngörüyor.