Körfez kapalı, Avrupa pahalı: Mutfakta hedef Amerika kıtası
Türk endüstriyel mutfak sektörü, Körfez'de lojistik maliyetlerinin, Avrupa'da ise paslanmaz çelikteki ek vergilerin ihracatta rekabeti zorlaması üzerine rotayı ABD ve Latin Amerika'ya çevirdi. ABD pazarında son 5 yılda ihracatını yüzde 40 artıran sektör, kasım ayında bu ülkenin dev alıcılarını İstanbul'da ağırlayacak.
Endüstriyel mutfak sektörü yakın pazarlarda sıkıştı. Körfez bölgesinde savaş nedeniyle artan lojistik maliyetleri ve tedarikteki tıkanmalar ihracatta gerilemeye yol açtı. Doygun Avrupa pazarında gidilecek fazla mesafe kalmadı. Üstelik paslanmaz hammaddesine gelen ek vergiler kaynaklı maliyet artışları Türk ihracatçıları Çin'e karşı dezavantajlı duruma düşürdü. Bu iki yakın coğrafyada kayıp yaşayan endüstriyel mutfak sektörü genişleme alanı olarak ABD'yi ve Güney Amerika'yı hedef olarak seçti. 10- 14 Kasım tarihlerinde TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenecek bölgenin en büyük sektör fuarı Hostech by TUSİD öncesi düzenlediği sohbet toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Endüstriyel Mutfak, Çamaşırhane, Servis ve İkram Ekipmanları Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TUSİD) Başkanı ve EMPERO Başkanı Bekir Topuz, Avrupa'nın Türk endüstriyel mutfak sektörünü artık yakından tanıdığını belirterek, bundan sonraki büyümenin yeni pazarlardan geleceğini söyledi. Topuz, ABD'nin yanı sıra Meksika, Brezilya ve Arjantin'in de hedef pazarlar arasında bulunduğunu sa,tetekes, 2028 sonrasında Asya'ya yönelik kapsamlı bir açılım planladıklarını ifade etti. ABD pazarının sektör açısından önemli hale geldiğini belirten Topuz, Türk ürünlerine yönelik algının da güçlendiğini söyledi. ABD ve Kanada'da Türk ürünlerinin Avrupa standartlarında kaliteli ve rekabetçi olarak değerlendirildiğini kaydeden Topuz, “Made in Türkiye” algısının da güçlendiğini ifade etti. Sektörün ABD'deki ihracatının son 5 yılda yüzde 40 arttığını belirten Topuz, “Her yıl yüzde 10-15 civarında büyümeyi hedefliyoruz. Beş yıl içinde de ABD'deki ihracatımızı iki katına çıkarmak istiyoruz” dedi. Bu stratejinin Hostech by TUSİD'e de yansıdığını belirten Topuz, fuarda ABD'den ilk kez yaklaşık 40 profesyonel alıcının ağırlanacağını açıkladı. Topuz, Amerika'nın önde gelen alıcılarını Türkiye'deki üreticilerle buluşturmanın ABD pazarındaki açılım açısından önemli bir adım olduğunu söyledi. Sektörün yeni pazar arayışının ABD ile sınırlı kalmayacağını belirten Topuz, Meksika, Brezilya ve Arjantin'i de büyüme alanları arasında gösterdi. Meksika'daki sektör kuruluşuyla iş birliği yaptıklarını ve ülkenin en büyük 25 ithalatçısını Hostech by TUSİD'e getireceklerini bildiren Topuz, bu yıl ABD'de Orlando ve Chicago'da düzenlenen iki sektörel fuara da milli katılım gerçekleştirdikleri söyledi.
Körfez'de navlun maliyeti rekabeti bozdu
Sektörün yeni pazar arayışında Avrupa'daki maliyet baskısının yanı sıra Körfez'deki lojistik sorunlar da etkili oluyor. Topuz, Avrupa'ya ihracatın devam ettiğini ancak paslanmaz hammaddeye getirilen ek vergilerin sektörü zorladığını belirtti. Körfez ülkelerinde ise özellikle denizyolu taşımacılığındaki maliyet artışlarının ihracat rekabetini olumsuz etkilediğini kaydeden Topuz, Suudi Arabistan'a denizyoluyla 2 bin dolara yapılan taşımacılığın bugün TIR'la 12 bin dolar seviyesine çıktığını söyledi. Bu artışın doğrudan ürün fiyatlarına yansıdığını ve Türk üreticilerin rekabet gücünü azalttığını belirten Topuz, taşımacılığın normalleşmesi halinde Körfez pazarında yeniden hareketlilik beklediklerini ifade etti.
İhracat yüzde 6 gerileyebilir
İç pazarda restoran, kafe ve yeme-içme sektöründeki yatırımların desteğiyle büyümenin sürdüğünü belirten Topuz, euro bazında iç pazarda yüzde 10-15 büyüme yaşandığını söyledi. Sektörde 6-7 firmanın aynı anda yeni yatırım gerçekleştirdiğini ve üretim kapasitesinin arttığını kaydeden Topuz, ihracatta ise daha zorlu bir tablo bulunduğuna dikkat çekti.
Topuz, sektör ihracatının yıl sonunda miktar bazında yüzde 17, değer bazında ise yüzde 6 gerilemesini beklediklerini açıkladı. Topuz, “İç pazarda bir düşüşümüz yok, yatırımlar devam ediyor. Ancak ihracat tarafında sıkıntı var. Avrupa'ya ihracatımız sürüyor fakat yeni pazarlara açılmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
"Zor günlerde daha çok üretmeliyiz"
TİM Başkan Vekili, ve İDDMİB Başkanı Çetin Tecdelioğlu, zor günlerin daha çok üreterek atlatılacağını dile getirdi. Tecdelioğlu, "Kuzeyde ve güneydeki iki savaş ve bunların getirdiği lojistik sıkıntılar dolayı zor günler geçirdik, geçiriyoruz. Bir olup, birlik olup bu zor günleri aşarız. Daha çok üretmemiz lazım. Türk Cumhuriyetleri ve İslam coğrafyası sayesinde Türkiye Cumhuriyeti dünyada parlayan bir yıldız olacak" dedi. Toplantıya ABD Teksas'tan katılan Amerikalı firma yetkilileri de Türkiye'ye bu sene 1 milyon dolar, daha sonra 8 milyon dolar ve yakın zamanda 15 milyon dolarlık sipariş vermeyi hedeflediklerini bildirdi.
Hostech'te 160 ülkeden alıcı hedefi
Sektörün yeni pazarlara açılma stratejisinde Hostech by TUSİD'in de önemli bir rol üstleneceğini belirten Bekir Topuz, geçen yıl 130 ülkeden alım heyetlerini ağırlayan fuarda bu yıl yaklaşık 160 ülkeden 2 bin profesyonel alıcıyı Türkiye'de buluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
Fuara Türkiye'den yaklaşık 400 firmanın katılacağını belirten Topuz, 20 bin kişilik profesyonel alıcı datasının tamamına davet gönderdiklerini, şu ana kadar 566 firmanın kayıt yaptırdığını açıkladı. Topuz, EMPERO olarak da Konya'da yeni fabrika yatırımına başladıklarını açıkladı. 2027 sonunda tamamlanması ve 2028'de taşınması planlanan tesisle üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 50 artırılacağını belirten Topuz, aylık yaklaşık 10 bin adet olan elektrikli ve gazlı ekipman üretiminin 15 bin adede çıkarılacağını söyledi. Şirketin 3 binden fazla ürün çeşidine sahip olduğunu belirten Topuz, ABD pazarındaki talep doğrultusunda endüstriyel airfryer üretimine de başladıklarını söyledi. Topuz, bu ürün grubunda öncelikli hedeflerinin ABD pazarı olduğunu kaydetti.