Mahfi Eğilmez'den enflasyon uyarısı: TÜFE yenilendi yaklaşım aynı

TÜİK 2026'dan itibaren TÜFE ölçümünde baz yılı, kapsam ve ağırlıkları değiştirdiğini hatırlatan Dr. Mahfi Eğilmez, TÜFE’de yapılan değişikliklerin ölçülen enflasyon düzeyi ve kamuoyu algısını da doğrudan etkileyeceğini ifade etti.

Fiyatı artanların endeksten çıkarılması enflasyonu düşük gösterebilir

TÜFE'nin yenilendiğine ancak yaklaşımın aynı kaldığına dikkat çeken Dr. Eğilmez, kendi blog sayfasında yayımladığı analizde şu ifadelere yer verdi:

Endeksten çıkarılan ürünler arasında bazıları oldukça dikkat çekici görünüyor. Mesela bitki ve meyve çayı, kakao, diş çekme ücreti, otopark ücreti, bilgisayar ekipmanları, spor müsabakalarına giriş ücretleri, tıraş malzemeleri bunlar arasında ilk dikkat çekenler.

Diyelim ki insanlar artık eskisi gibi diş çektirmiyor onun yerini dişlerini kaplatıyorlar ama kakaonun artık kullanılmadığı, erkeklerin tıraş olmayı bıraktıkları ya da spor müsabakalarına eskisi gibi gidilmediği söylenebilir mi? Tam tersine bunlar eskiye göre daha fazla kullanılan mallar ve hizmetler. Ne var ki spor müsabakalarına giriş ücretleri, kakao fiyatları, tıraş malzemeleri vb. fiyatları öylesine artmış durumda ki bunların endeksten çıkarılması daha düşük enflasyon görünümü verebilir. 

En ciddi değişim konutta

Endekse giren malların ve hizmetlerin endeksteki ağırlıkları geçen yıla göre değişmiş bulunuyor. En ciddi değişim konutta görülüyor. 2025 yılında konutun ağırlığı yüzde 15,22 iken 2026 yılında 11,40’a düşürülmüş. Oysa konut için yapılan ödemelerin ağırlığı her geçen yıl artıyor. Konutun ağırlığındaki bu düşüş, özellikle kira artışlarının enflasyon sepetindeki etkisini sınırlayıcı bir sonuç doğuruyor. Ağırlığı artanlar arasında da lokanta ve oteller kategorisi dikkat çekiyor. 2025’de bu kategorinin ağırlığı yüzde 8,32 iken 2026’da 11,13’e yükseltilmiş. Bu artış normal görünüyor çünkü buralarda çok ciddi artışlar oldu.

Yaklaşımları değiştirebilmek, endeksleri değiştirmekten daha önemli

Şimdi gelelim Aralık ve Ocak ayları TÜFE verilerine... Her yılın Aralık ayındaki aylık enflasyona göre çok daha yüksek bir Ocak ayı enflasyonu çıkmış bulunuyor. Son iki yılda bu fark 5 misline kadar yükselmiş. Bir ayda ne olmuş olabilir ki fiyatlar bu kadar artmış olsun? Olan şey yılın son iki ayında ve özellikle de son ayında bütün zamlar, artışlar biriktirilip bir sonraki yılın Ocak ayına devrediliyor ve o nedenle Aralık ayı düşük, Ocak ayı çok yüksek çıkıyor. Bunun nedeni yıllık enflasyonun son aylarda yükselmesini ve ücret artışlarını yukarı yönde etkilemesini önlemek. Onun içinde başlıkta da dediğimiz gibi yaklaşımları değiştirebilmek, endeksleri değiştirmekten çok daha önemli. Çünkü o zaman gerçekleri görmek ve ona göre önlem almak mümkün olabilecek."

Enflasyon ölçümünde AB’ye uyum