Merkez'den enflasyon mesajı: Enerji fiyatları yukarı yönlü risk oluşturuyor

TCMB’nin 17 Eylül’de yayımladığı toplantı özeti, faiz kararından sonraki döneme ilişkin ayrıntılı değerlendirmeleri ortaya koydu. Banka; iç talepteki zayıflamanın belirginleştiğini, ağustos ayında yıllık enflasyonun yüzde 31,51’e gerilediğini ve eylül ayının ilk 10 gününde Brent petrolün ortalama 103 dolara ulaştığını belirtti.

TCMB: Enflasyonun ana eğilimi geriliyor

TCMB, aylık dalgalanmalara karşın son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret ettiğini bildirdi.

Banka bünyesinde takip edilen göstergelere göre tüketici enflasyonunun ana eğilimi, temmuz ayındaki düşüşün ardından ağustosta sınırlı yükseldi. Üç aylık ortalamalar bazında ise düşüş eğilimi devam etti. TCMB, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan arz yönlü şoklara rağmen talep koşullarındaki zayıf seyrin enflasyonun ana eğilimini sınırladığını değerlendirdi.

Ağustos enflasyonu yüzde 31,51 oldu

Tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 1,84 yükselirken yıllık enflasyon 0,24 puanlık düşüşle yüzde 31,51 olarak gerçekleşti.

TCMB’ye göre bu dönemde jeopolitik gelişmeler nedeniyle yükselen enerji fiyatları ve bunların ulaştırma hizmetlerine yansımalarının yanı sıra eğitim ve haberleşme hizmetleri tüketici enflasyonunda öne çıktı.

Enerji fiyatları ağustosta yüzde 5,46 arttı. Bu yükselişte uluslararası petrol fiyatlarının etkisiyle artan akaryakıt fiyatları belirleyici olurken motorinde rafineri marjlarındaki yükselişin etkileri de hissedildi.

Brent petrol 103 dolara ulaştı

TCMB’nin toplantı özetinde küresel enerji fiyatlarındaki yükselişe ayrıca dikkat çekildi. Brent ham petrolün ortalama fiyatı ağustosta 91 dolar seviyesinde gerçekleşirken eylül ayının ilk 10 gününde 103 dolara ulaştı.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin etkisiyle enerji emtia fiyatlarında belirgin yükseliş görüldüğü, TTF doğal gaz fiyatlarının da artmaya devam ettiği belirtildi.

TCMB, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı. Küresel enerji fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt ve tüp gaz üzerinden enerji grubu yıllık enflasyonunu yukarı çekmeye devam etmesi bekleniyor.

İç talepteki zayıf seyir belirginleşti

TCMB’nin değerlendirmesine göre Türkiye ekonomisi 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 2,3, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 1,1 büyüdü.

Özel tüketim harcamalarındaki düşüşün ikinci çeyrekte büyümesi tüketimde belirgin yavaşlamaya işaret ederken ihracat arttı, ithalat geriledi ve net ihracat çeyreklik büyümeye pozitif katkı sağladı. Banka, ikinci çeyrek verilerinin iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret ettiğini bildirdi.

Üçüncü çeyreğe ilişkin öncü verilerin de iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği belirtildi.

Hanehalkının enflasyon beklentisi yüzde 45,6

Ağustos ayında sektörel enflasyon beklentilerinde genel olarak yükseliş görüldü. Piyasa Katılımcıları Anketi’nde 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi 0,2 puan artarak yüzde 29,4’e, 2027 yıl sonu beklentisi ise 0,5 puan artışla yüzde 21,9’a çıktı.

Firmaların 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi yüzde 32,8 olurken hanehalkının beklentisi 0,6 puan artarak yüzde 45,6’ya yükseldi. TCMB, enflasyon beklentileri ile fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiğini belirtti.

Mevduat faizi yüzde 44,4’e geriledi

24 Temmuz ile 4 Eylül arasındaki dönemde TL mevduat faiz oranları 255 baz puan azalarak yüzde 44,4’e geriledi. TL ticari kredi faizleri 242 baz puanlık düşüşle yüzde 49,3 oldu.

Aynı dönemde ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 63’e, taşıt kredisi faizleri yüzde 37,6’ya gerilerken konut kredisi faizleri 55 baz puan artarak yüzde 41,9’a çıktı.

TCMB rezervleri 184,2 milyar dolara yükseldi

TCMB’nin brüt uluslararası rezervleri 24 Temmuz’dan 4 Eylül’e kadar 21,6 milyar dolar artarak 184,2 milyar dolara çıktı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) ise 22 Temmuz’dan 9 Eylül’e kadar gerileyerek 220 baz puan seviyesine geldi. Önceki PPK toplantı haftasından 4 Eylül’e kadar toplam 1,1 milyar dolarlık net portföy girişi gerçekleşti.

Politika faizi yüzde 37’de sabit tutulmuştu

10 Eylül’de gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 37’de sabit tutulmuştu. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde bırakılmıştı.

Kurul, bundan sonraki faiz adımlarının enflasyon gerçekleşmeleri, enflasyonun ana eğilimi ve beklentiler dikkate alınarak belirleneceğini yineledi. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı belirtilirken, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruş vurgulandı.