Mevzuat riski enerji yatırımlarını frenliyor

Nezaket ÇETİN
BURSA

Bursa Ticaret ve Sanayi Oda­sı (BTSO) Enerji Konse­yi Başkanı Erol Dağlıoğ­lu, enerji sektörünün son yıllarda yalnızca ekonomik değil, jeopoli­tik gelişmelerden de yoğun şekilde etkilendiğini söyledi. Rusya-Uk­rayna savaşıyla başlayan sürecin ABD, İran ve İsrail eksenindeki ge­lişmelerle daha da derinleştiğini belirten Dağlıoğlu, uluslararası pi­yasalarda yaşanan belirsizliklerin enerji maliyetlerini önemli ölçü­de artırdığını ifade etti. Enerji sek­töründe maliyetlerin kısa sürede yaklaşık 1 milyon 250 bin TL’den 2 milyon 250 bin TL seviyesine yük­seldiğini belirten Dağlıoğlu, dev­letin sağladığı vergi desteklerine rağmen maliyet baskısının devam ettiğini kaydetti. Akaryakıt sektö­rünün stok yapısı nedeniyle fiyat artışlarından farklı etkilendiğini söyleyen Dağlıoğlu, zam beklen­tisi oluştuğu anda istasyonlarda yoğunluk yaşandığını dile getirdi. Uluslararası gelişmelerin enerji piyasalarında ciddi oynaklık oluş­turduğunu ifade eden Dağlıoğlu, Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıkla­malar, savaş ihtimalleri ve sigorta maliyetlerindeki artışların fiyat­ları doğrudan etkilediğini söyle­di. Son iki ayda kömür fiyatlarının dolar bazında yaklaşık yüzde 25 arttığını belirten Dağlıoğlu, küre­sel piyasalardaki belirsizliklerin sektörün maliyetlerini artırma­ya devam ettiğini kaydetti. Ener­ji sektörünün en önemli sorunla­rından birinin finansmana erişim olduğunu vurgulayan Dağlıoğlu, yükselen maliyetler karşısında iş­letmelerin uygun finansman bul­makta zorlandığını söyledi. Elekt­rik üreticilerinin de düşük alım fiyatları nedeniyle üretimlerini ekonomik şartlarda sürdüremedi­ğini belirten Dağlıoğlu, güneş ve hidroelektrik santrallerinde gelir­lerin beklentilerin altında kaldığı­nı ifade etti.

Saatlik mahsuplaşma geçmiş yatırımları zorluyor

Dağlıoğlu, ay başında yürür­lüğe giren saatlik mahsuplaşma sisteminin geçmişte güneş ener­ji santrali yatırımı yapan işlet­meler açısından önemli mağdu­riyetler oluşturduğunu söyledi. Yatırımcıların güneş enerji sant­rallerini mevcut mevzuata göre kurduklarını belirten Dağlıoğlu, yeni sistemin geriye dönük uygu­lanmasının yatırım fizibiliteleri­ni bozduğunu ifade etti. Çatı tipi güneş enerji santrallerinin gün­düz üretim yaptığını, buna kar­şın tüketimin yoğun olduğu ak­şam saatlerinde elektriğin yük­sek fiyatlarla satın alındığını dile getiren Dağlıoğlu, bunun ya­tırımcı açısından önemli maliyet oluşturduğunu söyledi. Saatlik mahsuplaşmanın yeni yatırım­lar için planlamaya dahil edile­bileceğini ancak geçmişte yapı­lan yatırımlara aynı kuralların uygulanmasının doğru olmadığı­nı belirten Dağlıoğlu, yatırımcı­ların tesislerini farklı mevzuata göre planladığını ve geriye dönük düzenlemelerin yatırım güvenini zedelediğini kaydetti.

“Kazanılmış haklar korunmalı”

Tekstil, otomotiv ve inşaat baş­ta olmak üzere birçok sektörde güneş enerji santrali yatırımı bu­lunduğunu hatırlatan Dağlıoğlu, geçmişte yapılan yatırımların ka­zanılmış haklarının korunması gerektiğini söyledi. Yeni yatırım yapacak işletmelerin fizibilitele­rini yeni sisteme göre hazırlaya­bileceğini belirten Dağlıoğlu, “An­cak geçmişte farklı mevzuata göre yatırım yapan işletmelere geriye dönük yeni kurallar uygulanması yatırım ortamını olumsuz etkili­yor. Bu nedenle saatlik mahsup­laşma uygulamasının mevcut ya­tırımlar açısından yeniden değer­lendirilmesi gerekiyor” dedi.