Moody's Fransa'da beklenen indirimi yapmadı: Borç riski devam ediyor
Fransa'da siyasi kriz, sokak protestoları ve yükselen tahvil faizlerine rağmen Moody's beklenen kredi notu indirimini yapmadı. Ancak negatif görünüm korundu. Kuruluş, 2027 bütçesi ve kamu borcundaki artış nedeniyle yeni bir değerlendirme riskine işaret etti.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, siyasi istikrarsızlık ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle kredi notunun düşürülmesi beklenen Fransa'ya ilişkin değerlendirmesini tamamladı. Kuruluş, ülkenin Aa3 seviyesindeki kredi notunu ve negatif görünümünü değiştirmedi. Karar, kamu maliyesi üzerindeki baskının yoğunlaştığı bir dönemde Fransa hükümetine geçici bir rahatlama sağlarken önümüzdeki döneme ilişkin riskleri ortadan kaldırmadı.
Moody's'in 23 Ekim Cuma günü yaptığı değerlendirmede not indirimi yerine mevcut seviyeyi koruması, piyasalardaki yaygın beklentiden farklı bir sonuç ortaya çıkardı. Ancak kuruluşun açıklamasında 2027 bütçesinin kabul edilmesi, finansman maliyetlerinin hafiflemesi ve toplumsal gerilimin azalması gibi koşullar öne çıktı. Bu nedenle karar, Fransa'nın mali görünümünde kalıcı bir iyileşmenin teyidi olarak değerlendirilmiyor.
Moody's kararında bütçe koşulu öne çıktı
Moody's, Fransa'nın kredi notunu Aa3 seviyesinde bırakırken negatif görünümünü sürdürdü. Kuruluşun değerlendirmesi, 2027 yılında bütçe açığını azaltacak bir mali programın kabul edilmesi ve borçlanma maliyetleriyle toplumsal gerilimlerin önümüzdeki aylarda bir ölçüde hafiflemesi varsayımına dayanıyor.
Burada önemli bir teknik ayrım bulunuyor. Moody's, 23 Ekim'deki periyodik incelemenin yeni bir resmi not değişikliği anlamına gelmediğini belirtti. Dolayısıyla gelişme, not yükseltimi veya negatif görünümün kaldırılması değil, mevcut değerlendirmenin korunması anlamına geliyor.
Beklentiler indirim yönündeydi
Karardan önce piyasalarda Moody's'in Fransa'nın kredi notunu Aa3'ten A1'e indirmesi bekleniyordu. Böyle bir adım, kuruluşun değerlendirmesini Fitch ve S&P Global Ratings'in A+ seviyesindeki notlarına yaklaştıracaktı. Ancak Moody's, Fransa'nın ekonomik çeşitliliğini ve güçlü kurumlarını dikkate alarak mevcut notunu korudu.
Bu karar, diğer büyük derecelendirme kuruluşlarıyla Fransa'ya ilişkin değerlendirme farkının devam etmesine neden oldu. Bununla birlikte Moody's'in negatif görünümü koruması, ilerleyen dönemde koşulların kötüleşmesi halinde kredi notunun düşürülebileceği ihtimalinin sürdüğünü gösteriyor.
Fransa'nın kamu borcu yüzde 120'yi aşabilir
Fransa'nın mali görünümündeki temel sorun, yüksek bütçe açığının borç yükünü artırmaya devam etmesi. Ülkede kamu açığının 2026 yılında milli gelirin yüzde 5,4'üne ulaşması beklenirken hükümet gelecek yıl bu oranı yüzde 5'e indirmeyi hedefliyor. Söz konusu hedef, Avrupa Birliği'nin yüzde 3'lük referans seviyesinin üzerinde bulunuyor.
Moody's, kamu borcunun milli gelire oranının 2027 yılında yüzde 120'yi aşabileceğine dikkat çekti. Kuruluşun değerlendirmesine göre borç yükünün istikrara kavuşabilmesi için gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından da kalıcı mali disiplin önlemleri gerekecek.
Tahvil faizlerinde 24 yılın zirvesi görüldü
Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi, Moody's kararı öncesindeki işlemlerde yüzde 5,14'e kadar yükselerek Temmuz 2002'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkenin Almanya'ya kıyasla ödediği borçlanma maliyeti farkı da yaklaşık 15 yılın zirvesine çıktı. Bu gelişmeler, yatırımcıların Fransız kamu borcuna ilişkin risk algısının belirgin biçimde yükseldiğini ortaya koydu.
Yüksek tahvil faizleri, mevcut borç stokunun tamamını anında daha pahalı hale getirmiyor. Ancak vadesi gelen tahvillerin yenilenmesi ve yeni finansman sağlanması sırasında kamu bütçesine ek yük getiriyor. Fransa'nın 2027'de yaklaşık 340 milyar euroluk finansman ihtiyacı bulunması nedeniyle bu baskı önemini koruyor.
Hükümet kararı olumlu karşıladı
Fransa Ekonomi ve Maliye Bakanı Roland Lescure, Moody's'in notu değiştirmemesini ülke ekonomisinin dayanıklılığı ve hükümetin hazırladığı 2027 bütçesinin güvenilirliği açısından olumlu değerlendirdi. Lescure, bütçe açığının gelecek yıl yüzde 5'e düşürülmesi hedefinin değişmeyeceğini belirterek yıl sonuna kadar mali sorumluluk taşıyan bir bütçenin kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
Başbakan Sébastien Lecornu da beklenen not indiriminin gerçekleşmemesini hükümet açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Ancak parlamentoda bütçenin gelir ve harcama kalemleri üzerinde devam eden anlaşmazlıklar, hükümetin mali hedeflerini hayata geçirme kapasitesine ilişkin belirsizlikleri sürdürüyor.
Sokaktaki gerilim bütçe görüşmelerini zorluyor
Fransa'da hayat pahalılığı, kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar ve ücret politikaları nedeniyle düzenlenen protestolar son dönemde şiddetlendi. Eğitim harcamalarına yönelik tepkilerin de büyümesiyle bazı gösteriler şiddet olaylarına dönüştü. Hükümet ise bütçe açığını azaltmak amacıyla planladığı tasarruf tedbirlerinden vazgeçmek istemiyor.
Siyasi uzlaşmazlık, hükümetin parlamentodaki hareket alanını daraltırken yeni bir güvensizlik oylaması ihtimalini de gündemde tutuyor. Moody's'in negatif görünümü korumasında, kamu maliyesindeki sorunların çözümü için gerekli siyasi kararların alınıp alınamayacağına ilişkin belirsizlik önemli yer tutuyor.
Sıradaki kritik tarih 27 Kasım
Moody's'in not indirimi yapmaması, Fransa'nın kredi derecelendirme kuruluşlarının takibinden çıktığı anlamına gelmiyor. S&P Global Ratings'in Fransa'ya ilişkin bir sonraki değerlendirmesi 27 Kasım 2026'da yapılacak. Kuruluş, ülkenin kredi notunu halen A+ ve görünümünü durağan seviyede tutuyor.
Yeni değerlendirme öncesinde 2027 bütçe görüşmelerindeki ilerleme, tahvil faizleri ve hükümetin harcama kısıntılarını uygulama kapasitesi yakından izlenecek. Fransa'nın Nisan ve Mayıs 2027'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşması da mali politikaların geleceğine ilişkin belirsizlikleri artırabilecek unsurlar arasında bulunuyor.
