Otomobil motorlarının iki kritik metali için yeni kaynak aranıyor

Japonya, elektrikli araçlardan ileri teknoloji üretimine kadar birçok sektör için kritik olan ağır nadir toprak elementlerinde tedarik zincirini çeşitlendirmek üzere Afrika’daki yatırımını büyüttü.

Japonya Metal ve Enerji Güvenliği Kurumu JOGMEC, Toyota Tsusho’nun (8015) Namibya’daki Lofdal projesi için kurduğu şirkete 47,7 milyon Kanada dolarına kadar sermaye sağlayacak. Yatırım yaklaşık 5,5 milyar yene ve 33,9 milyon dolara karşılık geliyor.

İlk yatırım 23 Temmuz’da yapıldı

Toyota Tsusho, projeyi yürütmek amacıyla TJ Namibia Rare Earths Corporation adlı özel amaçlı şirketi kurdu. JOGMEC’in sermaye desteğine ilişkin ilk ödeme 23 Temmuz’da gerçekleştirildi.

Yeni şirketin merkezi Tokyo’da bulunuyor. JOGMEC ile Toyota Tsusho, bundan sonraki süreçte madenin teknik ve ekonomik olarak ticari üretime uygun olup olmadığını belirleyecek ayrıntılı fizibilite çalışmasını yürütecek.

Taraflar, 2026 mali yılı içinde projenin ticarileştirilip ticarileştirilmeyeceğine ilişkin nihai kararı vermeyi hedefliyor. Olumlu karar çıkması halinde Lofdal, Japonya’nın Afrika’daki ilk nadir toprak madeni geliştirme projesi olacak.

İki kritik metal hedefte

Namibya’nın kuzeybatısındaki Kunene bölgesinde bulunan Lofdal sahası, disprozyum ve terbiyum bakımından önemli kaynaklara sahip.

Bu iki element, yüksek sıcaklıklarda manyetik özelliğini koruyan kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Elektrikli ve hibrit araç motorları, rüzgâr türbinleri, endüstriyel makineler ve ileri teknoloji ekipmanları bu mıknatıslara ihtiyaç duyuyor.

Toyota Tsusho, otomotiv ve mıknatıs tedarik zincirindeki tecrübesini projeye aktaracak. JOGMEC ise kaynak geliştirme, fizibilite ve finansman desteği sağlayacak.

Çin’in payı yüzde 90’ı aşıyor

Nadir toprak tedarik zinciri, küresel ekonominin en yoğunlaşmış üretim alanlarından biri olarak görülüyor. Çin, mıknatıs üretiminde kullanılan nadir toprakların küresel maden üretiminin yaklaşık yüzde 60’ını gerçekleştiriyor.

Rafine ürünlerde Çin’in payı yüzde 90’ın üzerine, kalıcı mıknatıs üretimindeki payı ise yüzde 94’e kadar çıkıyor. Üretimin tek bir ülkede bu ölçüde yoğunlaşması, ihracat kısıtlamaları ve siyasi gerilim dönemlerinde otomotiv ile teknoloji şirketleri için tedarik riski yaratıyor.

Japonya, son yıllarda nadir toprak kaynaklarını Avustralya, Afrika ve deniz tabanı projeleriyle çeşitlendirmeye çalışıyor. Namibya yatırımı da Çin dışındaki kaynaklara erişimi artırma politikasının yeni adımı oldu.

Proje 2020’de başladı

Lofdal’daki çalışmalar JOGMEC ile Kanada merkezli Namibia Critical Metals tarafından 2020’de başlatıldı. Ön fizibilite çalışması Ocak 2026’da tamamlandı.

Toyota Tsusho, Mart ayında yapılan ihale sürecinin ardından projeye ortak geliştirme ortağı olarak katıldı. Temmuz ayında özel amaçlı şirketin kurulması ve sermaye kararının alınmasıyla proje finansman aşamasına geçti.

Sahada çıkarılacak cevherin işlenme yöntemi, üretim maliyeti, yıllık kapasite ve Japonya’ya sevk edilecek miktar ayrıntılı fizibilite çalışmasının ardından netleşecek.

Afrika’da yeni tedarik hattı

Namibya yönetimi, kritik minerallerin yalnızca ham madde olarak ihraç edilmesi yerine ülkede işlenmesini ve daha yüksek katma değer yaratılmasını istiyor.

Bu yaklaşım, projenin yalnızca bir maden yatırımı olarak değil, işleme tesisleri ve bölgesel sanayi altyapısıyla birlikte ele alınmasını gerektirebilir. Böyle bir model yatırım tutarını artırırken Namibya’nın projeden elde edeceği ekonomik katkıyı da büyütebilir.

Japonya açısından ise projenin ana hedefi, otomotiv sektörünün ihtiyaç duyduğu ağır nadir topraklarda kesintisiz ve Çin dışı bir tedarik hattı kurmak olacak. Ticari üretim kararı, 2026 mali yılı bitmeden açıklanacak fizibilite sonuçlarına bağlı olacak.