Vergi indirimi alıp satışları 22 kat artıran BYD'nin Manisa'ya fabrika sözü lafta kaldı
Çinli elektrikli araç devi BYD, iki yıl önce büyük beklentilerle duyurduğu Manisa'da 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya aldı. 5 bin kişiye istihdam sağlayacak tesis sözüne karşılık yüzde 40'lık vergi indirimi avantajıyla araç satışlarını 22,5 kat artıran BYD, sürecin sonunda önceliğini Macaristan'daki fabrikasına verdiğini ve Avrupa'daki yeni yatırım fırsatlarına yöneldiğini açıkladı.
Geçtiğimiz yıl Manisa'da yaklaşık 1 milyar dolarlık, 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kuracağını duyuran Çinli BYD projeyi rafa kaldırdı.
5 bin kişilik istihdam vaadi
5 bin kişiye kadar doğrudan istihdam sağlanması planlanan tesis bu yılın sonunda üretime başlayacaktı. Ancak aradan geçen 2 yıla rağmen Manisa fabrikası için tahsis edilen alanda herhangi bir altyapı ya da inşaat çalışması da başlatılmadı.
Söz verip indirim aldı, satışları katladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde Temmuz 2024'te BYD Yönetim Kurulu Başkanı Wang Chuanfu ile bir sözleşme imzalanmış, BYD'ye fabrika kurma sözüne karşılık Türkiye'ye ithal ettiği araçlar için "fabrika tamamlanıncaya kadar" yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyeti sağlanmıştı.
BYD, Türkiye pazarında bu vergi avantajıyla 2024’e kadar 2 bin olan satış sayısını 2025'te 45 binin üzerine taşıdı. Şirket, 60 bin araçta 1 milyar dolarlık gümrük avantajıyla yatırımı amorti ederken sürecin sonunda sözü verilen fabrika lafta kaldı.
Manisa'ya fabrika sözü boşa çıktı
Üstelik bu yatırım teşvikinin ardından mevut kapasitenin genişletilmesi, Türkiye’ye ciddi bir teknoloji transferi de yapılması planlanıyordu. Diğer Çinli otomobil üreticilerinin de fabrika yatırımları için görüşmeler yaptığı konuşuluyordu.
Ancak BYD'nin Manisa'ya fabrika sözü 2 yılın sonunda BYD Başkan Yardımcısı Stella Li'nin açıklamaları ile boşa çıktı. Stella Li, Türkiye'deki üretim tesisinin kurulum sürecinin durdurulduğunu ve üretim için belirlenmiş somut bir takvim bulunmadığını açıkladı.
Öncelik sıralaması değişti
Açıkça Manisa fabrikasının pas geçildiğini ve Avrupa'da ikinci tesis için yeni lokasyon aradıklarını belirten Li, şirket içi operasyonlarda öncelik sıralamasının değiştiğini belirterek, "Şu anda şirket olarak birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyonu bulmak" dedi.
Macaristan fabrikasında son aşama
Avrupa Birliği’nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı gümrük tarifelerini aşmayı hedefleyen BYD, Avrupa'da üretici konumuna geçmek için süreci hızlandırırken Macaristan’ın Szeged kentinde kurduğu ilk Avrupa fabrikasının montaj hatlarını da bu yılın dördüncü çeyreğinde devreye almayı planlıyor.
Öte yandan BYD yönetimi, Avrupa’da sıfırdan tesis kurmanın yaratacağı zaman ve lojistik maliyetlerini azaltmak amacıyla Stellantis ve Volkswagen'e ait atıl durumdaki fabrikaların devralınması için de görüşmelerini sürdürüyor. Şirketin değerlendirdiği seçenekler arasında özellikle İtalya ve Fransa’daki üretim tesisleri öne çıkıyor.
Manisa OSB'den BYD fabrikasına ilişkin açıklama: İnşaat neden başlamadı?Otomotiv
