Bir ineğin gübresi bir evin 5 aylık elektriğini karşılayabilir

Hayvancılık faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan atıklar yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir sorun değil, aynı zamanda önemli bir enerji kaynağı olma potansiyeli taşıyor. Özellikle büyükbaş hayvan gübresinden biyogaz üretilmesiyle elektrik ve ısı elde edilebiliyor.

Hayvansal atıkların oksijensiz ortamda parçalanması sonucunda ortaya çıkan biyogaz enerji üretiminde kullanılabiliyor. Sürecin sonunda kalan organik materyal ise gübre olarak değerlendirilebiliyor.

Türkiye'de milyonlarca hayvanın atığı enerjiye dönüşebilir

TÜİK'in 2025 yılı hayvansal üretim istatistikleri ile Tarım ve Orman Bakanlığının aynı döneme ilişkin verilerine göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye'de 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvan bulunuyor.

Buna 57 milyon 874 bin küçükbaş ve 394 milyon 32 bin kümes hayvanı da eklendiğinde, hayvansal atıkların enerji üretiminde değerlendirilmesi açısından büyük bir potansiyel ortaya çıkıyor.

Yıllık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik potansiyeli

Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye'deki hayvan varlığından kaynaklanan atıkların önemli bir enerji kaynağı olduğunu söyledi.

Öner, “Yıllık 4-5 milyar metreküp biyometan ve yaklaşık 8–10 milyar kilovatsaat elektrik üretimi potansiyelinden söz ediyoruz” dedi.

Hayvan gübresindeki metan elektrik ve ısıya dönüşüyor

Hayvan gübresi oksijensiz koşullarda çukur ve havuzlarda depolandığında metan oluşuyor. Öner, atmosfere salınan bu gazın küresel ısınmayı artırdığına dikkat çekti.

Biyogaz tesislerinde ise organik maddeler kapalı reaktörlerde işleniyor. Ortaya çıkan gaz elektrik ve ısı üretiminde kullanılabildiği gibi arıtılarak biyometana da dönüştürülebiliyor.

Öner, Türkiye açısından çevresel kazanımın hayvansal atıkların kontrollü şekilde yönetilmesi ve bu atıklardan yerli, yenilenebilir enerji üretilmesi olduğunu belirtti. Biyogaz tesislerinin elektrik üretiminin yanı sıra atık yönetimi işlevinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Biyogaz tesislerinin önündeki en önemli sorun maliyet

Hayvansal atıklardan enerji üretiminde önemli bir potansiyel bulunmasına rağmen sektörün önünde ekonomik sorunlar da var.

Ali Rıza Öner'e göre en önemli sorun, biyogaz tesislerinin ekonomik sürdürülebilirliği. Elektrik üretiminde yüksek yatırım ve işletme maliyetleri bulunurken, artan atık tedarik maliyetleri de tesislerin ekonomisini zorluyor.

Geçmişte hayvancılık işletmelerinin bertaraf etmek zorunda oldukları atıkları biyogaz tesislerine bedelsiz verdiğini belirten Öner, sektör geliştikçe bu atıkların yüksek fiyatlarla satılmaya başlandığını ve bunun maliyetleri artırdığını söyledi.

YEKDEM sonrası kapanma riski uyarısı

Öner, mevcut Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) desteklerinin sona ermesinin ardından bazı tesislerin serbest piyasa fiyatlarıyla maliyetlerini karşılamakta zorlanabileceğini ve kapanma riskiyle karşılaşabileceğini belirtti.

Sektörün sürdürülebilirliği için yeni destek mekanizmalarına ihtiyaç olduğunu ifade eden Öner, biyogazın arıtılarak biyometana dönüştürülmesi ve doğal gaz yerine kullanılabilmesi için de mevzuat, altyapı ve destek mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini söyledi.

Bir ineğin gübresi 5 aylık elektrik ihtiyacına karşılık geliyor

Hayvansal atıkların enerji potansiyelini günlük hayattan bir örnekle anlatan Öner, bir ineğin bir yılda ürettiği gübreden elde edilebilecek elektriğin, bir hanenin yaklaşık 5 aylık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini belirtti.