Yenilenebilir enerjide 'eksi fiyat' krizi: Artan üretim sistemi zora soktu
Avrupa’da güneş ve rüzgar enerjisindeki hızlı artış, elektrik fiyatlarını sıfırın altına çekti. Ancak uzmanlara göre bu tablo tüketiciye ucuz fatura olarak yansımıyor, aksine enerji sistemindeki yapısal sorunları büyütüyor.
Avrupa enerji piyasalarında dikkat çeken bir gelişme yaşanıyor. 2026’nın ilk aylarında birçok ülkede elektrik fiyatları sıfırın altına geriledi.
İber Yarımadası’nda rekor seviyelere ulaşan negatif fiyatlar özellikle İspanya’da belirginleşti. Ülkede yılın ilk üç ayında 397 saat boyunca elektrik fiyatları negatif seyretti. Bu süre geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 8 kat arttı.
Fransa’da negatif fiyat görülen saatler neredeyse iki katına çıkarken Almanya’da da yüzde 50’lik artış kaydedildi.
Güneş ve rüzgar üretimi etkili oldu
Uzmanlara göre bu durumun temel nedeni yenilenebilir enerji üretimindeki hızlı artış. İlkbahar aylarında günlerin uzaması güneş enerjisini artırırken, güçlü rüzgarlar da üretimi destekledi. Böylece piyasada talebin üzerinde elektrik arzı oluştu. Özellikle tatil günlerinde düşen tüketim de fiyatların negatife dönmesinde etkili oldu.
Fiyatlar düşüyor ama faturalar değil
Negatif fiyatlar ilk bakışta tüketici için avantajlı gibi görünse de uzmanlar bunun doğrudan faturalara yansımadığını belirtiyor.
Üreticiler, santrallerini kapatmamak için zararına satış yapmayı tercih edebiliyor. Bunun nedeni ise sübvansiyon gelirleri ya da santrali durdurmanın daha maliyetli olması.
Şebeke yetersizliği sorunu büyütüyor
Avrupa’daki enerji altyapısı da sorunun önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Mevcut şebeke sistemi merkezi üretim modeline göre tasarlanmış durumda. Bu nedenle uzak bölgelerde üretilen güneş ve rüzgar enerjisi, ihtiyaç duyulan noktalara taşınmakta zorlanıyor. Enerji düşünce kuruluşu Ember, yetersiz şebeke kapasitesi nedeniyle 120 GW’tan fazla yenilenebilir enerji yatırımının risk altında olduğunu belirtiyor.
Çözüm: Depolama ve yeni yatırımlar
Uzmanlara göre sorunun çözümü enerji depolama kapasitesinin artırılmasından geçiyor. AB’nin batarya kapasitesi 77 GWh seviyesine ulaşsa da bu miktar hedeflerin oldukça gerisinde. 2030’a kadar kapasitenin yaklaşık 10 kat artırılması gerekiyor. Ayrıca şebeke yatırımlarının hızlandırılması ve tüketimi artıracak teşviklerin devreye alınması da çözüm önerileri arasında yer alıyor.
Türkiye 'rüzgar' gibi: İlk çeyrekte 300 milyon dolarlık yatırımEkonomi
