23 °C

Döviz borcu halka arzı 'patlatacak'

Döviz borçları yüksek şirketlerin açık pozisyonlarını kapatma istekleriyle bu yıl büyük çaplı halka arzlar bekleniyor. Ancak para akışının sınırlı kalması ve arzların başka hisselerden çıkış şeklinde gerçekleşmesi piyasa üzerinde baskıya neden olabilir.

Döviz borcu halka arzı 'patlatacak'

Döviz borçları yüksek şirketlerin açık pozisyonlarını kapatma istekleriyle 2018'in borsa için halka arz yılı olması bekleniyor. Ancak piyasaya yeterli para girişi olmaması halinde bu arzların nasıl gerçekleşeceği belirsizliğini koruyor.

BIST 100 endeksi gelişmekte olan piyasalara para girişiyle 2017'yi yüzde 40'a yakın yükselişle tamamlamıştı.

Gerçekleşmesi beklenen yeni halka arzların 3-4 milyar dolar civarında olduğu düşünüldüğünde, en az bu miktarda giriş gerekecek ya da yatırımcı diğer hisselerden çıkarak bu hisselere girecek, ki bu da endeks üzerinde baskı yaratabilir. Bu baskının oluşmaması için gereken para girişini ise gelişmekte olan piyasalara dönük para akışı; bunu da en başta ABD faizlerinin trendi belirleyecek.

Para akışını etkileyecek unsurlar

Analistler, Fed'in faiz adımlarının gelişmekte olan piyasalara para akışını etkileyecek temel unsur olarak izleneceğini belirtiyor. Bunun yanı sıra içeride KGF etkisi, enflasyon ve Merkez Bankası'nın gerektiğinde faiz artırıp artırmayacağı pozisyon kararlarında belirleyici olacak.

Türkiye'nin ABD başta olmak üzere dış ikili ilişkileri ile dış politikada atacağı adımlar da bir diğer belirleyici olacak. Bütün bu konulardaki gelişmeler de halka arz için doğru zamanı seçmeye çalışan şirketlere yol gösterecek.

"Ortam iyi olunca halka arzlar gelecek"

İş Yatırım Araştırma Müdürü Emre Sezan, 2017 yılı kadar iyi olmasa da 2018 yılında da hisse senetleri piyasasını pozitif beklediğini belirterek, "Ortam iyi olunca halka arzlar gelecek. Birçok firma ortam iyiyken, değerlemeler yüksekken arz yapmak istiyor. Tabii şirketlerin döviz borçlulukları yüksek. Halka arzların bir kısmı da bu borç kapama yüzünden yapılıyor. Yani açık pozisyon düşürerek borcu azaltma önemli bir etken" dedi.

TCMB verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyon açığı Ekim 2017 itibariyle 211.9 milyar dolar oldu.

"Başka hisselerden çıkış piyasayı baskılayabilir"

Halka arz için bekleyen çok sayıda şirket olduğunu ve bunların iki kısım olarak piyasaya gelmesinin beklendiğini söyleyen Sezan, "Arzlar iki dalga haline gelecek. Şubatta hastaneler var, örneğin Medical Park var... Mayısta da perakendeciler gelebilir, ayrıca Aselsan'ın ikincil halka arzı da planlanıyor... Bunlarla yılın toplamında piyasaya 3-4 milyar dolarlık bir arz gelecek" dedi ve ekledi:

"Geçen sene hisse senedine giren yabancı para 3 milyar dolar olmuştu. Geçen sene giren para kadar sırf arzlara para girmesi gerekiyor ki böyle olunca da ancak arz-talep dengelenmiş olacak"

Endekste yükseliş olması için piyasaya 3-4 milyar dolardan daha yüksek giriş gerektiğini vurgulayan İş Yatırım'dan Sezan, "O nedenle ya ikincil piyasadaki hisselerden çıkılacak ya da EM'lerde geçen yıldan daha iyi bir yıl olacak ki o da zor görünüyor. Başka hisselerden çıkış olabileceği için bu durum piyasanın yükselişini baskılayacak... Ya da yeni ihraçların bir kısmı beklediği talebi görmeyip ertelenecek" diyerek, bu durumda piyasaya yeni çıkacak şirketlerin fiyatlamasının önemli olacağını kaydetti.

"Borç ve halka arzlar birbiriyle ilişkili"

Sezan, ABD enflasyonu ve faizlerinde beklenenden daha hızlı bir artış hisse senedi piyasaları için diğer önemli bir risk faktörü olduğunu belirterek, "Dolayısıyla arzlar için de bir risk" dedi.

Sezan, özel sektörün borçlarının artmasıyla halka arzlardaki artışın birbiriyle ilişkili olduğuna işaret ederek, "Sermaye ihtiyacı, borç kapama gereksinimi yani açık pozisyon azaltma halka arzlara yöneltiyor... Halka arz tebliği değişti... O yüzden bu kadar arz gündeme geldi. Bir de PE'lerin çıkışları ve sermaye artırım planları var" dedi.

BIST'te halka arz kuralları esnedi

Gedik Yatırım Genel Müdürü Metin Ayışık da, 2018'de yoğun bir halka arz dönemine girildiğini belirterek, "Borsa İstanbul'un son dönemde aldığı kararlarla halka arz kurallarını esnetmesi sonucunda önceleri Londra gibi yabancı merkezlerde arzı düşünen şirketlere önemli bir fayda sağlanmış oldu" dedi.

Geçen yıl piyasaların henüz hareketlenmediği dönemde yapılan büyük montanlı bir arzın istikrarlı büyüme planı olan şirketlere örnek olduğunu belirten Ayışık, önümüzdeki dönemde büyük montanlı yıldız pazarda işlem görecek şirketlerin hem Türkiye ekonomisine dış kaynak sağlayacağını hem de borsanın büyümesinde rol oynayacağını söyledi.

Geçtiğimiz yıl haziran ayında yapılan Mavi'nin halka arzı SPK verilerine göre 2013 yılında gerçekleşen Pegasus Hava Taşımacılığı'ndan bu yana dolar bazında en büyük birincil halka arz olmuştu.

Hangi firmaların halka arzı bekleniyor?

Şu ana kadar çıkış stratejisi olarak halka arzı seçen PE'ler ya da şirketlerin kendilerinin yaptığı açıklamalara göre, halka arz sürecini başlatan ya da planlayan şirketler arasında, Medical Park, Enerjisa, Trabzon Limanı, Albayrak grubu bünyesindeki Varaka Kağıt, Penta Teknoloji, Beymen, Kibar Holding şirketleri, Şok Marketler, TAB Gıda, Memorial Sağlık Yatırımları gibi şirketler yer alıyor.

Borsa İstanbul (BIST) Yönetim Kurulu Başkanı Himmet Karadağ da kasım ayında yaptığı açıklamada, yakın dönemde 1 milyar lira veya dolar üstü piyasa değeri olan şirket halka arzlarının görüleceğini belirtmiş ve 2018 için büyük ölçekli 12-13 adet halka arz için hazırlık yapıldığını söylemişti. Karadağ ayrıca, halka arzlarda kur riski ve finansman sıkıntısı yaşayan belirli ölçekteki şirketleri hedeflediklerini belirterek, bununla ilgili kotasyon yönetmeliğini değiştirip Sermaye Piyasası Kurulu'ndan da onay aldıklarını söylemişti.

BIST Başkanı: Halka arz için 10 şirket başvuru yaptıBIST Başkanı: Halka arz için 10 şirket başvuru yaptı

Kaynak: Reuters

Güncel gelişmelerden anında haberdar olun!
dunya.com'a girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.