ABD İran baskısında Türkiye’yi örnek gösterdi: Uçuşlar durdu, bankacılık hattı daraldı

ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskı kampanyasında Türkiye bağlantısı yeniden öne çıktı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın dünya genelinde yürüttüğü temasların sonuç vermeye başladığını savunurken Türkiye’de havacılık ve bankacılık alanında atılan adımları özellikle örnek gösterdi.

Bessent Türkiye’yi doğrudan örnek gösterdi

Bessent, ABD Hazine Bakanlığı ekiplerinin İran’la ekonomik bağlantıların azaltılması amacıyla farklı ülkelerle temas kurduğunu belirterek bu girişimlerin sonuç verdiğini söyledi.

ABD Hazine Bakanı’nın açıklamasına göre Türkiye ve Umman, İranlı özel havayolu şirketi Mahan Air’in ülkelerine yönelik uçuşlarını durdurdu. Birleşik Arap Emirlikleri ise İranlı havayollarının uçuşlarını daha geniş kapsamda askıya aldı.

Bessent ayrıca Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki büyük ticari bankaların İran’la bazı işlemleri durdurduğunu ileri sürdü.

Bu ifade Washington’ın Türkiye’de son haftalarda yaşanan gelişmeleri kendi İran politikasının parçası olarak açık biçimde değerlendirmesi açısından dikkat çekiyor.

Türkiye tarafından bankacılık sektörünün tamamını kapsayan böyle bir karar açıklanmış değil. Bu nedenle Bessent’in bankacılık işlemlerine ilişkin sözleri ABD yönetiminin değerlendirmesi olarak ele alınıyor.

Türkiye’de peş peşe adımlar geldi

Türkiye bağlantılı gelişmeler eylül ayı boyunca hızlandı.

ABD Hazine Bakanlığı 8 Eylül’de İran’ın havacılık sektörünü hedef alan geniş yaptırım paketini açıklarken Türkiye merkezli üç şirketi de listeye dahil etmişti. Washington bu şirketlerin Mahan Air’e farklı alanlarda destek sağladığını ileri sürmüştü.

Mahan Air daha sonra İstanbul ve Ankara uçuşlarını 21 Eylül’den itibaren ikinci bir duyuruya kadar durduracağını açıkladı.

Bankacılık tarafında ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı.

BDDK kararında ABD yaptırımlarına atıf yapılmadı. Karar, bankacılık mevzuatı kapsamında yapılan inceleme sonucunda alınırken Washington son açıklamasında bu gelişmeyi İran üzerindeki ekonomik baskının sonuçları arasında değerlendirdi.

ABD’nin Türkiye bağlantılı yaptırımları yalnız İranlı kuruluşlarla da sınırlı kalmadı. Washington daha önce İran’la bağlantılı işlemler yürüttüğünü ileri sürdüğü Türkiye merkezli finans ve lojistik şirketlerini de yaptırım sürecine dahil etmişti.

Washington 50’den fazla ülkeyle temas yürütüyor

ABD yönetimi İran’a karşı ağustos ayında başlattığı ekonomik kampanyayla Tahran’ın uluslararası finans, havacılık, enerji ve ticaret bağlantılarını daraltmayı hedefliyor.

ABD Hazine Bakanlığı, kampanya kapsamında yabancı finans kuruluşlarının İran’la işlem yapmaya devam etmeleri halinde Amerikan finans sistemine erişimlerinin riske girebileceği uyarısında bulunuyor.

Bessent’in paylaştığı bilgilere göre ABD Hazine Bakanlığı yetkilileri son dönemde 50’den fazla ülkeyle temas yürüttü.

Washington’ın üzerinde durduğu başlıklardan biri İran havayollarının yabancı ülkelerde yakıt, yer hizmetleri, bilet satışı ve diğer ticari hizmetlere erişiminin sınırlandırılması.

İran’a yönelik finansal baskıda ise bankalar, ödeme ağları, döviz işlemleri ve İran’ın yaptırımları aşmak için kullandığı ileri sürülen uluslararası finans kanalları hedefleniyor.

Bessent, kampanyanın devam edeceği mesajını verirken İran’ın uluslararası ekonomik bağlantılarının daha da azaltılmasının hedeflendiğini belirtti.

Türkiye açısından yeni açıklamanın en önemli tarafı ise Washington’ın Ankara’da son haftalarda alınan havacılık ve bankacılık kararlarını açık biçimde İran’a yönelik küresel ekonomik baskının parçası olarak göstermesi oldu.