Fon soruşturmasında MASAK'tan 29 ülkeye 48 ayrı başvuru

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, dün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi. Görüşmelerde, yatırımcıların hakları ve tasfiye sürecinin yanı sıra fon soruşturması kapsamında yurt dışındaki varlıkların tespitine yönelik çalışmalar ele alındı.

Komisyondaki görüşmeler sırasında milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlayan teklifin ilk imza sahibi AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, pay blokajları ve yatırımcılara yapılacak ödemelere ilişkin bilgi verdi.

Ersan Aksu, şu bilgileri paylaştı:

"BDDK'daki kayıtların kalmasının iki nedeni var. Bunlardan birincisi, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformunda (TEFAS) fiyatın belli olmamasından işlemin gerçekleşmemesi, ikincisi de TEFAS'ta temerrüt nedeniyle, bu fonların temerrüde düşmesi nedeniyle ödemelerin gerçekleşmemiş olmasından kaynaklanıyor. 17 Eylül'de tasfiye konu fonların alım satım işlemleri durduruldu. Bu tarihte iletilen talimatlar iptal edildi. 14, 15 ve 16 Eylül'de TEFAS'a iletilen ve bir fiyat ile eşleşen talimatlar karşılığı oluşan alacakların Takasbank ve TEFAS platformun yetkileri tarafından ödendiği teyit edilmiştir."

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK), 28 Eylül tarihinde yaptığı duyuruyu anımsatan Aksu, 14, 15, ve 16 Eylül'de iletilip fiyatı belirlenerek tamamlanan satış işlemlerinden doğan ödeme yükümlülüklerinin yerine getirildiğinin TEFAS yetkililerince teyit edildiğini belirtti.

Aksu, "Buna karşılık yalnızca satış talimatı verilmiş olması, işlemin tamamlandığı ve yatırımcının katılmaya payı sahipliğinin sona erdiği anlamına gelmemektedir. Mülkiyet hakkı bakımından katılma payı sahipliği devam eden yatırımcının, fon mal varlığı üzerindeki haklarının tasfiye kapsamında korunacak" ifadelerini kullandı.

Milletvekillerinin Türkiye Emlak Katılım Bankası AŞ tarafından, Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Birevim Tasarruf Finansman AŞ ve İktisat Katılım Bankası AŞ'nin pay devir işlemlerine ilişkin sorusu üzerine Aksu, "Söz konusu satın alma veya devir işlemleri, hiçbir şekilde kamu kaynağı, tasfiye kaynağı veya vergi kaynağı kullanılmaksızın gerçekleştirilecektir. Ayrıca ilgili şirketlerin ortaklarına ait gayrimenkuller bedelsiz olarak söz konusu şirketlere devredilecek ve bu varlıklar şirketlerin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla kullanılacaktır. Türkiye Emlak Katılım Bankası AŞ tarafından bu şirketleri satın almak için bir bedel ödenmeyecektir" diye konuştu.

SPK ile ilgili başka bir yasa çalışmasının da bulunduğunu aktaran Aksu, bütçe görüşmelerinden sonra söz konusu teklifin komisyona gelebileceğini söyledi.

Fon soruşturması hatırlatılarak, bazı milletvekillerinin "neden daha önce müdahale edilmedi?" sorusunu yöneltiğine işaret eden Aksu, şunları kaydetti:

"Serbest fonların, fon piyasasındaki ağırlığı 2021'de yüzde 35 civarında. 2022 yılında bu oran yüzde 52'ye, 2026 yılında yüzde 65'e çıkıyor. Finansal İstikrar Komitesi, bu tabloyu gördükten sonra 2 Aralık 2025'te bir toplantı tertip ediyor, serbest fonlara yönelik hususlar değerlendirme konusu oluyor. Bu finansal istikrar komitesinin kararı sonrası Takasbank, Merkez Kayıt Kuruluşu AŞ, Borsa İstanbul AŞ'nin görüşleri alınarak, gerçek serbest fonlara ilişkin hususlar, uygulamada karşılaşılan ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak düzenleme çalışması başlıyor. 18 Aralık 2025'te SPK tarafından nitelikli yatırımcı şartlarında aranan, 1 milyon lira olan finansal varlıklar tutarının 10 milyon liraya çıkarılması kararı veriliyor. Bir rehber taslağı hazırlanıyor. 15 Aralık 2025 tarihli yazıyla Borsa İstanbul, Takasbank'ın görüş ve değerlerdirmelerine rehber taslağı sunuluyor. 28 Ocak'ta Hazine ve Maliye Bakanlığının bilgisine sunuluyor. Bakanlık tarafından da 15 Şubat'ta taslağa ilişkin sektör görüşleri alındıktan sonra taslağın yürürlüğe alınması bildiriliyor. Bu kapsamda da Sermaye Piyasaları Birliği, Merkezi Kayıt Kuruluşuna görüş talebi iletiyor.

Bu görüşler çerçevesinde 17 Haziran'da TEFAS uygulamaları uygulama esasları SPK tarafından onaylanarak 31 Temmuz 2026 tarihinde Takasbank tarafından uygulamaya alınıyor. Dolayısıyla düzenleme süreci ilgili kurumların görüşleri ve gerekli teknik altyapı değişiklikleri değerlendirilerek yapılıyor. Temmuz ayında yürürlüğe giren düzenleme sonrası Ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu ile yoğun toplantılar yapılarak rehberin son şekli değerlendiriliyor. Rehber 29 Ağustos 2026'da kamuya duyuruluyor. Rehberde yapılan değişikliklerle şeffaflığın artırılması, yatırımcıların daha etkin bilgilendirilmesi amacıyla serbest fonların portföy dağılımlarının haftada bir kamuya açıklama zorunluluğu ve bir yatırım fonu yatırımcısının fondaki payının belirli eşik oranları aşması halinde yatırımcıların merkezi kayıt kuruluşu tarafından kamuya açıklanması zorunluluğu getiriliyor."

Düzenlemenin bir geçiş süreci de barındırdığını belirten Aksu, geçiş sürecinin de devam ettiğini anlattı. Aksu, "Şu ana kadar 117 kişi hakkında SPK tarafından piyasa dolandırıcılığından suç duyurusunda bulunuldu, toplam 117 gerçek kişi ve 5 tüzel kişi hakkında borsada teşkilatlanmış diğer piyasalarda 2 yıl işlem yapma yasağı uygulandı. Toplam 64 kişi hakkında, sahip oldukları tüm lisanslar iptal edildi." dedi.

AK Parti Samsun Milletvekili Aksu, SPK tarafından söz konusu şirketlere kesilen cezaları da hatırlattı.

Milletvekillerinin, "Fon soruşturmalarına konu olaylardan para kazananların isimlerinin açıklanmasına" ilişkin çağrılarına karşılık veren Aksu, "Açıklanacak ne liste varsa açıklansın. Ceza olarak ne ceza verilmesi gerekiyorsa ilgililer hakkında verilsin. Kimler nasıl manipülasyon, spekülasyon, sahtekarlık, dolandırıcılık yaparak ne tür suçlar işlemişlerse sonuna kadar cezalandırılmaları noktasında zerre farklı düşünce içerisinde değiliz." ifadelerini kullandı.

Bakan Yardımcısı Hatipoğlu: TMSF'nin rol üstlenmesi mümkün olmayacaktı

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İlhan Hatipoğlu, milletvekillerinin teklife neden ihtiyaç duyulduğu yönünde sorular yönelttiğini hatırlattı. Sermaye Piyasası Kanununda olağan tasfiyeye ilişkin hükümlerin olduğuna işaret eden Hatipoğlu, getirilen düzenlemeyle olağanüstü tasfiyelerle ilgili hususların da belirlendiğini vurguladı.

İlhan Hatipoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ara ödeme ve net yatırım tutarı tanımı mevcut mevzuat çerçevesinde yok. Böyle bir şeye ihtiyaç duyuldu. İlaveten TMSF'ye tanınmış olan ilave yetkiler var. Aksi takdirde TMSF'nin rol üstlenmesi mümkün olmayacaktı. Diğer taraftan saklamacı kuruluşlar var. İki saklamacı kuruluşumuz tasfiye sürecinde görevlendirilmiş durumda. Olağan tasfiyede ya da SPK mevzuatında onlara görev verilmesi de mümkün değil. Dolayısıyla saklamacı kuruluşların da burada en hızlı şekilde yatırımcıların haklarının geri ödenebilmesi açısından süreçte yer alması sağlanmaya çalışıldı."

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Hatipoğlu, daha önce geçmiş piyasalarda yaşanan fon vaklarının da kanun teklifi hazırlanırken incelendiğini dile getirdi.

"MASAK bu süreçte yurt dışındaki varlıklara ilişkin çaba gösteriyor mu?" sorusunun yöneltildiğini hatırlatan Hatipoğlu, şunları söyledi:

"Fon dosyası kapsamında MASAK bugüne kadar 29 farklı ülkeden 48 ayrı talepte bulundu. Toplam 278 gerçek ve tüzel kişiye ilişkin bunların hesapları, mal varlıkları hem nakdi hem de kripto dahil her türlü varlıklarına ilişkin bilgi isteme taleplerinde bulunuldu. Adli istinabe yoluyla başsavcılıklarımızın süreçte yer alması konusunda başsavcılıklarımızla iletişim resmi olarak sağlandı. Başsavcılıklarımız ilgili ülkelerin mercileriyle oradaki varlıkların ülkemize getirilmesi sürecini sıkı bir şekilde takip ediliyor. Bu süreç içerisinde belirlediğimiz her ülkede suça karışmış herkesin her türlü mal varlığının tespiti, ülkeye kazandırılmasına ilişkin çalışmalar, titizlikle devam ediyor."