Apple’da 15 yıllık dönem bugün bitti

Apple’da Steve Jobs sonrasındaki 15 yıllık yönetim dönemi sona erdi. Donanım mühendisi John Ternus, aktif cihaz sayısı 2,5 milyarı aşan şirketin başına geçerken Cook yönetim kurulunda etkisini sürdürmeye devam edecek.

Cook’un bıraktığı 4,66 trilyon dolarlık miras

Nisan ayında duyurulan görev değişimi bugün resmen yürürlüğe girdi. John Ternus CEO’luk görevini üstlenirken Tim Cook, Apple’ın yönetim kurulu icra başkanlığına geçti.

Şirketin piyasa değeri son işlemler itibarıyla yaklaşık 4,66 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Ternus böylece yalnız teknoloji sektörünün değil, dünyanın en değerli şirketlerinden birinin yönetimini devralmış oldu.

Tim Cook, Steve Jobs’un sağlık sorunları nedeniyle ayrılmasının ardından Ağustos 2011’de CEO olmuştu. Apple’ın piyasa değeri Cook’un göreve başladığı dönemde yaklaşık 350 milyar dolar düzeyindeyken şirket, onun yönetiminde önce 1 trilyon, ardından 2 trilyon, 3 trilyon ve 4 trilyon dolar sınırlarını geçti.

Apple’ın yıllık geliri de 2011 mali yılındaki 108 milyar dolardan 2025’te 416 milyar doların üzerine çıktı. Şirketin dünya genelindeki aktif cihaz sayısı 2,5 milyarı aşarken hizmetler bölümü tek başına yıllık 100 milyar dolardan fazla gelir üreten bir yapıya dönüştü.

Cook döneminde iPhone şirketin ana gelir kaynağı olmayı sürdürürken Apple Watch, AirPods, Apple Pay, Apple TV ve abonelik hizmetleri yeni büyüme alanları oluşturdu. Apple aynı zamanda 500’den fazla mağazaya ve 200’ü aşkın ülke ve bölgeye yayılan küresel bir ekosistem kurdu.

Makine mühendisi olan John Ternus, Apple’a 2001 yılında ürün tasarım ekibinde katıldı. Mac, iPad, AirPods, Apple Watch ve farklı iPhone nesillerinin geliştirilmesinde görev alan Ternus, 2021’den bu yana donanım mühendisliği birimini yönetiyordu.

Ternus’un seçilmesi, şirketin yeni dönemde donanım ile yazılım arasındaki bütünleşmeye yeniden ağırlık vereceği yönünde değerlendiriliyor. Yeni CEO’nun en önemli görevi, Apple’ın güçlü cihaz ekosistemini yapay zekâ çağında da koruyabilmek olacak.

İlk sınav 9 Eylül’de başlayacak

Apple, yılın büyük ürün etkinliğini 9 Eylül’de Türkiye saatiyle 20.00’de düzenleyeceğini açıkladı. Etkinlik, John Ternus’un CEO olarak katılacağı ilk büyük ürün tanıtımı olacak.

Şirket etkinlikte sunulacak cihazları henüz açıklamadı. Yeni iPhone ailesinin yanı sıra Apple’ın ilk katlanabilir telefonunun ve güncellenmiş Apple Watch modellerinin tanıtılabileceği öne sürülüyor.

Katlanabilir telefon iddiaları doğrulanırsa Ternus, görevdeki ilk günlerinde şirketin uzun süredir beklenen en önemli donanım hamlelerinden birini yönetmiş olacak. Yeni cihazın, Apple’ın büyüyen ancak henüz ana akım hâline gelmeyen katlanabilir telefon pazarına nasıl yaklaşacağını göstermesi bekleniyor.

Yeni yönetimin önündeki daha uzun vadeli sınav ise yapay zekâ alanında olacak. Apple, haziran ayında yeni Siri AI sistemini ve genişletilmiş yapay zekâ özelliklerini tanıtsa da Microsoft, Google ve OpenAI ile rekabette yeni ürünlerin kullanıcı deneyimine ne ölçüde yansıyacağı belirleyici olacak.

Şirketin son çeyrek geliri yüzde 16 artışla 109,4 milyar dolara ulaşırken iPhone, Mac ve hizmetler gelirleri haziran dönemi rekoru kırdı. Güçlü finansal tablo Ternus’a hareket alanı sağlasa da yeni CEO’nun yapay zekâ yatırımlarını gelir artışına ve cihaz talebine dönüştürmesi gerekecek.

Ternus’un donanım geçmişi, yapay zekâ özelliklerinin iPhone, Mac ve diğer cihazlara daha sıkı biçimde yerleştirilmesine yardımcı olabilir. Ancak yeni sistemlerin kullanıcı beklentilerini karşılaması, Apple’ın rakipleriyle arasındaki mesafeyi ne kadar hızlı kapatabileceğini gösterecek.

Yeni yönetim yalnız ürün geliştirme ve yapay zekâyla ilgilenmeyecek. Çin’in hem büyük bir üretim merkezi hem de önemli bir tüketici pazarı olması, Washington ile Pekin arasındaki ticaret gerilimini Apple açısından kritik hâle getiriyor.

Küresel bellek ve gelişmiş çip tedarikindeki sıkıntılar da cihaz maliyetlerini yukarı taşıyor. Ternus’un üretimi farklı ülkelere yayarken tedarik zincirinin verimliliğini, ürünlerin kâr marjını ve Apple’ın fiyat rekabetini koruması gerekecek.

Apple yönetiminde geniş çaplı değişim

Apple’daki değişim CEO koltuğuyla sınırlı kalmadı. Şirketin en tanınmış yöneticilerinden Phil Schiller’in App Store ve ürün etkinliklerindeki günlük sorumluluklarını bıraktığı bildirildi.

1987 yılında Apple’a katılan Schiller, Mac, iPhone, iPad ve App Store’un tanıtılmasında önemli roller üstlenmişti. Şirketin büyük ürün etkinliklerinin uzun süre öne çıkan isimlerinden biri olan Schiller, 2020 yılında günlük pazarlama yönetiminden ayrılarak Apple Fellow unvanını almıştı.

Schiller’in Apple Fellow olarak şirkette kalacağı ve açıklanmayan bazı projelerde çalışmayı sürdüreceği belirtiliyor. App Store tarafındaki sorumlulukların ise hizmetler yöneticisi Eddy Cue’nun denetimine geçmesi bekleniyor.

Üst yönetimdeki değişimler, Apple’ın Ternus dönemine yalnızca CEO değişikliğiyle girmediğini gösteriyor. Yeni yapı; donanım, hizmetler, App Store ve ürün tanıtımlarındaki yetki dağılımının yeniden şekillendiği daha kapsamlı bir geçişe işaret ediyor.

Tim Cook ise yönetim kurulu icra başkanı olarak Apple’daki görevini sürdürecek. Cook’un özellikle hükümetlerle ilişkiler, küresel ticaret ve uzun vadeli strateji konularında yeni yönetime destek vermesi bekleniyor.

Bu yapı, şirketin 15 yıllık dönemin ardından ani bir kopuş yerine kontrollü bir geçiş yapmasını sağlayacak. Apple’ın bundan sonraki yönünü ise Ternus’un yapay zekâyı güçlü donanım ekosistemiyle ne ölçüde birleştirebildiği belirleyecek.