“Mersin’de ihracat rakamlarının yanında ithalat dengesi de izlenmeli”
Mersin’in dış ticaret performansına ilişkin değerlendirmelerde farklı veri setlerinin ortaya koyduğu sonuçların birlikte ele alınması gerektiğini belirten Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ö. Abdullah Özdemir, il bazlı dış ticaret istatistiklerinin iki farklı yöntemle yayımlandığına dikkat çekti.
Özdemir, ihracat işleminin fiilen gerçekleştiği ili esas alan “faaliyet ili” verileri ile ihracatı yapan firmanın kayıtlı merkezinin bulunduğu ili esas alan “girişim merkezi” verilerinin birbirinden farklı sonuçlar ortaya koyabildiğini kaydetti.
Faaliyet ili ve girişim merkezi ayrımı önemli
Temmuz 2026 ihracatına ilişkin değerlendirmelerde faaliyet illeri bazındaki veriler esas alınarak Mersin’in ihracatının geçen yılın aynı ayına göre 194 milyon dolar arttığının ve kentin Türkiye’de ihracatını en fazla artıran il olduğunun vurgulandığını belirten Özdemir, yalnızca bu gösterge üzerinden değerlendirme yapılmasının Mersin’in dış ticaret tablosunun tamamını yansıtmayacağını ifade etti.
Girişim merkezi bazındaki verilerin ise farklı bir tablo ortaya koyduğuna işaret eden Özdemir, 2026 yılının ilk yedi ayında Mersin merkezli firmaların ihracatının arttığını değil, gerilediğini kaydetti. Özdemir, Mersin merkezli firmaların Ocak-Temmuz dönemi ihracatının 2025 yılında 4,72 milyar dolardan 2026 yılında 4,14 milyar dolara gerilediğini belirterek, ihracattaki düşüşün 580 milyon dolar, yani yüzde 12,29 seviyesinde gerçekleştiğini aktardı. Aynı dönemde ilk 10 sırada yer alan 8 ilin ihracatını artırmasına karşın Mersin’in ihracatı en fazla gerileyen il olduğuna dikkat çekti.
İthalattaki artış da tabloya dahil edilmeli
Mersin’in dış ticaret performansının değerlendirilmesinde ithalat verilerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Özdemir, aynı dönemde Mersin merkezli firmaların ithalatının 4,75 milyar dolardan 5,50 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. İthalatın yüzde 15,76 oranında arttığını belirten Özdemir, bu gelişmenin ihracatın ithalatı karşılama oranına da yansıdığını kaydetti.
Buna göre söz konusu oranın yüzde 99,46’dan yüzde 75,36’ya gerilediğini ifade eden Özdemir, Mersin’in dış ticaretinde ihracat azalırken ithalatın arttığını ve ihracatın ithalatı karşılama gücünün yaklaşık 24 puan düştüğünü söyledi. Bu veriler ışığında yalnızca faaliyet illeri bazındaki temmuz ayı rakamından hareketle Mersin’in ihracatta “zirveye yerleştiği” yönünde bir değerlendirme yapılmasının kentin dış ticaret performansının bütününü yansıtmayacağına dikkat çeken Özdemir, daha kapsamlı bir bakış açısına ihtiyaç bulunduğunu kaydetti.
Hedef dengeli ve sürdürülebilir dış ticaret
Sağlıklı bir değerlendirme için ithalatın seyri, ihracatın ithalatı karşılama oranı, dış ticaret dengesi, ihracatın katma değeri ile ürün ve pazar çeşitliliğinin birlikte ele alınması gerektiğini belirten Özdemir, asıl başarının bir ayda elde edilen sıralama değişikliğinden değil, yıllar boyunca sürdürülebilen ihracat artışından anlaşılacağını ifade etti. Mersin’in hedefinin yalnızca daha fazla ihracat yapan bir kent olmakla sınırlı kalmaması gerektiğini kaydeden Özdemir, kentin ithalatını daha etkin yöneten, dış ticaret açığını azaltan, yüksek katma değer üreten ve küresel pazarlardaki konumunu kalıcı biçimde güçlendiren bir üretim ve ihracat merkezi haline gelmesi gerektiğini söyledi.