16 °C
DİDEM ERYAR ÜNLÜ
DİDEM ERYAR ÜNLÜ YAKIN PLAN didem.eryar@dunya.com

Kadınlar 12 ülkede “banknot”ları ele geçirdi

ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, yeni 10 dolarlık banknotlarda bir kadın fotoğrafının yer alacağı belirtildi. Hazine Bakanlığı Sekreteri Jack Lew’in dediğine göre 2020 yılında piyasaya çıkacak olan banknotta, “ABD’ye büyük katkıları olmuş ve Amerikan demokrasisinin değerlerini yansıtan bir kadının fotoğrafı yer alacak. Yeni 10 doların piyasaya çıkması için seçilen 2020 yılı ise, ABD’li kadınların oy kullanmaya başlamalarının 100. yılına denk gelmesi açısından önem taşıyor. On doların üzerinde yer alabilecek kadınlar arasında birçok isim gündemde. Sivil haklar aktivisti Rosa Parks, eski First Lady Eleanor Roosevelt, Susan B. Anthony, Harriett Tubman bu isimlerden bazıları.

ABD’de 1891-1896 yılları arasında da eski başkanlardan George Washington’un eşi Martha Washington 1 dolarlık banknotlarda yer almıştı.Bugün dünya genelinde kadınların, banknotlar üzerinde çok fazla göründüğünü söyleyemeyiz; fakat son dönemde bu konuda harekete geçen ülkeler olduğunu görüyoruz. İşte o 12 ülke:

1. İNGİLTERE: Her ne kadar Kraliçe 2. Elizabeth her banknotun ön tarafında yer alsa da, İngiltere’de, kadınların banknotlarda yeterince temsil edilmediklerine dair eleştiriler çok fazla gündeme geliyor. Bu nedenle İngiltere Merkez Bankası Temmuz 2013 yılında, 10 poundluk banknottan Charles Darwin’i kaldırmaya ve onun yerine 19. yüzyılda yaşamış yazar Jane Austin’in resmini koymaya karar verdi. 

2. SURİYE: Suriye’nin 500 poundluk banknotlarının üzerinde 3. yüzyılda Roma İmparatorluğu’na karşı ayaklanan Pamyrene İmparatorluğu’nun yöneticisi Kraliçe Zenobia yer alıyor. 

3. İSVEÇ: Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayımlanan Küresel Cinsiyet Farklılığı Raporu’nun il sırasında yer alan İsveç, tabi ki banknotlarında da kadınlara gerekli yeri veren bir ülke. Opera şarkıcısı Jenny Lind 50 kronalık banknotlarda yer alırken; 20 kronalık banknotlarda Nobel Edebiyat Ödülü’nü ilk kazanan kadın yazar Selam Lagerlöf var. Bu senenin sonuna doğru, yazar Astrid Lindgren; şarkıcı Birgit Nilsson ve film yıldızı Greta Garbo da sırasıyla 20, 500 ve 100 kronalık banknotlara eklenecekler. 

4. ARJANTİN: Arjantin’in 100 pesoluk banknotlarında yer alan isim, 1946 yılından hayatını kaybettiği 1952 yılına kadar First Lady olan ülkü Eva Peron, ya da kısaca Evita. 

5. AVUSTRALYA: Avustralya’daki banknotlar belki de dünya genelindeki en eşitlikçi banknotlar olarak nitelendirilebilir. Ülkedeki banknotların her birinin bir yüzünde, bir kadın resmi bulunuyor. Bu kadınlar arasında, sosyal reformcu Dame Mary Gilmore, iş kadını Mary Reibey, Avustralya Parlamentosu’nun ilk kadın üyesi Edith Cowan, soprano Nellie Melba’yı sayabiliriz. 

6. YENİ ZELANDA: Yeni Zelanda’nın 10 dolarlık banknotlarında seçim hakları konusunda lider rol oynayan Kate Sheppard yer alıyor. Universal 20 dollarlık banknotların üzerinde ise Kraliçe 2. Elizabeth’in resmi yer alıyor. 

7. TÜRKİYE: Türkiye’de 50 liralık banknotların üzerinde yazar, köşe yazarı ve kadın hakları aktivisti Fatma Aliye Topuz’un resmi var. Topuz, 1936 yılında hayatını kaybetti. 

8. İSRAİL: İsrail de, banknotlarının üzerinde kadın yazarlara yer vermeyi tercih eden ülkelerden. İsrail hükümetinden yapılan açıklamada, şair Rachel Bluwstein 20 şekellik yeni banknotlarda; şair ve yun yazarı Leah Goldberg de 100 şekellik yeni banknotlarda yer alacak. 

9. MEKSİKA: Meksika’da 500 pesoluk banknotların bir tarafından dünyaca ünlü ressam Frida Kahlo’nun, diğer tarafında ise eşi Diego Rivera’nın resimleri var. 200 pesoluk banknotlarda ise 17. yüzyıl yazarlarından Sor Juana İnes de la Cruz yer alıyor. 

10. FİLİPİNLER: Filipinler’in ilk kadın başkanı Corazon Aquino, 2009 yılında eşi Benigno Aquino Jr. ile birlikte 500 pesoluk banknotlarda yer almaya başladı. 1000 pesoluk banknotta yer alan kadın ise Josefa Llanes Escoda. 

11. GÜNEY KORE: Güney Kore’nin 50 bin wonluk en büyük banknotlarında 16. yüzyılda yaşamış kaligrafi sanatçısı, yazar ve şair Shin Saimdang yer alıyor. 

12. UKRAYNA: Ukrayna’da 200 hrivnialık banknotlarda 1913 yılında hayatını kaybeden kadın hakları aktivisti ve şair Lesya Ukrainka yer alıyor.