Mali dopingin sonu mu geldi?
Şeyh Mansur'un petro-dolarları Manchester City'yi İngiltere'nin asansör takımlarından Avrupa futbolunun devlerinden birine dönüştürdü. Kupalar, rekorlar ve milyarlar geldi. Şimdi ise 115 suçlamanın 114'ünde kulübün aleyhine karar verildiği bildiriliyor. City temyize hazırlanırken asıl büyük soru şu: Bu dava yalnız bir kulübün mü, yoksa paranın kurallardan hızlı büyüdüğü bir futbol çağının mı sonunu getiriyor?
Galiba futbolda mali doping devrinin sonuna geldik. Şöyle ki, neredeyse altı yıldır süren bir hukuk mücadelesinin sonunda Premier Ligyönetiminin atadığı bağımsız kurul, İngiliz futbol kulübü Manchester City’yi mali ve idari açıdan soruşturduğu 115 eylemin 114’ünden suçlu buldu! Henüz kulübün alacağı ceza belli değil. Ancak, puan silmeden geçmişteki şampiyonlukların iptal edilmesine kadar bir seri yaptırımla karşı karşıya kalabilirler. Elbette City tarafının buradaki suçluluk kararına itiraz hakkı da var.
Aslında bütün bu hukuki süreç Manchester City’nin yıllarca PL ve UEFA’nın Finansal Fair Play (FFP) kurallarının etrafından dolanmasına dayanıyor. Abu Dabili Şeyh Mansur, 2008’de kulübü satın aldıktan sonra petro-dolar musluğunu ağzına kadar açtı. O satın alana dek City İngiltere’de neredeyse bir asansör takım hüviyetine bürünmüş, sık sık küme düşüp çıkan bir kulüptü. 1990’ların sonunda 3’üncü lige kadar inmişlerdi.
Şeyh Mansur, kulübü futboldaki Avrupa devlerinin arasına sokmak istiyordu ve bunun için fazla bekleyecek vakti de yoktu. Bir an önce gelirleri artırıp kadroyu en iyi seviyeye çıkarmaları lazımdı. Ancak, bunu doğrudan yapabilmesinin önünde bazı kurallar vardı. Şeyh Mansur bu kurallara bağlı kalmak istemedi ve bir takım sponsorlar üzerinden şişirilmiş sözleşmeler temin ederek kulübün gelirlerini hızla artırdı.
Tanrıdan bile zengin
Yeni sahiplik yapısı altında birkaç sezon debelenseler de 2011- 12 sezonun son maçının son dakikalarında Sergio Agüero’nun zihinlere kazınan golüyle nihayet PL şampiyonu oldular. Hemen o şampiyonluğun ardından İngiltere’nin önde gelen araştırmacı gazetecilerinden David Conn’un bu şampiyonluğu anlatan kitabı ‘Richer Than God’ (Tanrından Bile Zengin) yayınlandı. Conn, daha o günlerden sonraki 10 yılda olacakları öngörmüştü belli ki. Manchester City öyle bir sistem inşa etti ki, birkaç yılda sahada ve saha dışında baş etmesi zor bir heyulaya dönüştü.
Kâğıt üzerinde gerek UEFA’nın gerek Premier Lig’in idari ve mali kurallarına uymuş görünüyordu kulüp. Bir yandan da sahada sürekli kupalara kazanıyor ve Avrupa’nın en zengin takımları arasında yer alıyordu. Bununla beraber perde arkasında bu şişirilmiş sponsorlukların olduğunu 2018’deki bir olayla farkına vardık: Saygın Alman dergisi Der Spiegel koca bir haber dosyasıyla Manchester City surlarında bir delik açana kadar…
PL davadan vazgeçmedi
Dergide yayınlanan habere ve belgelere göre City, 2010’den itibaren Şeyh Mansur kulübe doğrudan kaynak aktaramadığı için Etihad Havayolları ve Etisalat gibi Abu Dabi şirketleriyle aşırı şişirilmiş sponsorluk anlaşmaları yapılıyor. Ayrıca kulüp personelinin maaşları danışmanlık ücreti adı altında Abu Dabi üzerinden ödeniyordu. Bu sayede 2021’de 645 milyon euroluk toplam gelirle dünyanın en zengin kulübü haline geldiler.
O tarihten itibaren kulüp hem UEFA hem de PL ile kıyasıya bir hukuk mücadelesine girdi. Şeyh Mansur “herhangi bir cezayı kabul etmektense en iyi avukatlara milyonlar harcamayı” göze almıştı. UEFA’dan aldıkları ceza CAS’tan döndü ama PL tarafında 2024’ten itibaren işler ciddileşti. 115 ayrı suçlamayla karşı karşıya kaldılar.
Bağımsız kurul suçlu buldu
İki yıl süren değerlendirmeden sonra da geçen hafta bağımsız kurul onları suçlu buldu. Bundan sonra muhtemelen temyiz ve diğer aşamaları içeren hukuki süreç devam edecek. Elbette en büyük merak konusu Manchester City’ye uygulanacak yaptırımlar. Bu yaptırımlar hem geçmişe hem geleceğe yönelik olabilir. Mesela City’nin 2010’dan itibaren kazandığı şampiyonlukların ve kupaların iptal edileceğini iddia edenler var. Bununla beraber mevcut sezon ve sonraki sezonlar için puan silme cezası uygulanması da muhtemel.
Ayrıca, PL’in büyük takımları Liverpool, Manchester United ve Arsenal geçmişteki uğradıkları sportif ve mali zararlara karşılık dava açma haklarını saklı tuttuklarını geçen yıl açıklamıştı. Cezai yaptırımların ardından yine yıllarca sürecek tazminat davalarını da görebiliriz.
Asıl büyük darbeyi ise itibarı yerle bir olan Premier Lig markası yedi tabii ki. Dünyanın en iyi ligi diye pazarlansın, yüz milyonlarca kişi tarafından izlensin, her ülkeden yatırımcı ve sponsor çeksin ama bu büyük sahtekarlığı çözemesin, büyük kulüplerden birinin kurallarla dalga geçmesini engelleyemesin koca PL. Tüm şampiyonluk listesinin alt üst olma ihtimali de cabası… Bu itibarı yeniden sağlayabilmek için uzun yıllar çabalamaları gerekebilir…
2008’den 2026’ya City soruşturması
2008 Ağustos: Şeyh Mansur'a ait Abu Dhabi United Group Manchester City'yi satın aldı.
2009 Mayıs: Etihad Airways, Manchester City'nin forma sponsorluğunu üstlendi.
2014 Mayıs: UEFA, Manchester City hakkında FFP kuralları incelemesi başlattı.
2018 Ekim: Der Spiegel dergisi, Manchester City’a dair çarpıcı suçlamalar yayımladı.
2018 Aralık: Premier Ligiddialar üzerine soruşturma başlattı.
2020 Şubat: UEFA, City'yi Şampiyonlar Ligi'nden iki yıl menetti. Ceza CAS tarafından iptal edildi.
2023 Şubat: Premier Lig115 kural ihlali nedeniyle Manchester City hakkında suçlamalarda bulundu.
2024 Eylül: Üç kişilik bağımsız bir komisyon huzurunda dava başladı ve 10 hafta sürdü.
2026 Eylül: City, 115 suçlamanın 114'ünde suçlu bulundu.
