AB'de ambalajlarda yeni dönem yarın başlıyor: Bu ürünler artık yasaklanacak

Avrupa Birliği, ambalaj atıklarını azaltmak, geri dönüşümü artırmak ve tüketicileri zararlı kimyasallardan korumak amacıyla yeni kuralları hayata geçiriyor. Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü kapsamındaki ilk düzenlemeler 12 Ağustos'tan itibaren uygulanmaya başlayacak.

Yeni dönemin en dikkat çeken başlıklarından biri, gıdayla temas eden ambalajlarda PFAS kullanımına getirilen kısıtlamalar olacak. Çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilmeleri nedeniyle "sonsuz kimyasallar" olarak adlandırılan perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler, belirlenen sınırların üzerinde kullanıldığında AB pazarında yer alamayacak.

PFAS maddeleri, suya ve yağa dayanıklılık sağlamak amacıyla özellikle bazı gıda ambalajlarında kullanılıyor. Paket servis kapları, fast-food ambalajları, mikrodalga patlamış mısır paketleri, fırın kağıtları ve pizza kutuları bunlar arasında yer alıyor. AB, kullanımın sınırlandırılmasıyla hem insan sağlığı üzerindeki riskleri hem de bu maddelerin çevreye yayılımını azaltmayı hedefliyor.

Ambalajlarda üretici bilgisi bulunacak

Yeni kurallarla birlikte ambalaj sektöründeki bazı tanımlar da AB genelinde standart hale getirilecek. Üretici ve imalatçıların sorumluluklarına ilişkin tanımlar ortaklaştırılırken, ambalajlarda üreticinin veya ithalatçının belirlenmesini sağlayacak belirli işaret ve bilgilerin bulunması zorunlu olacak.

Düzenleme, AB pazarına sunulan boş veya dolu tüm ambalajları kapsıyor. Ambalajın hangi malzemeden üretildiği fark etmeksizin kurallar hem AB içinde üretilen hem de üçüncü ülkelerden ithal edilen ürünler için geçerli olacak.

Ancak değişikliklerin tamamı aynı anda yürürlüğe girmeyecek. Tüzük kapsamındaki yükümlülükler önümüzdeki yıllarda aşamalı olarak uygulanacak.

2028'de etiketleme sistemi değişecek

Tüketicilerin ambalaj atıklarını daha kolay ayrıştırmasını sağlamak amacıyla AB genelinde ortak bir etiketleme sistemi 2028'de devreye girecek.

Ambalajların geri dönüştürülebilir olması, yeniden kullanım hedefleri ve plastik kullanımının azaltılmasına yönelik düzenlemelerin büyük bölümü ise 2030'dan itibaren uygulanacak. Bu kapsamda ambalajlarda gereksiz boş alan kullanımının azaltılması, yeni plastik ambalajlarda belirli oranlarda geri dönüştürülmüş plastik kullanılması ve ambalajların geri dönüştürülebilir olması zorunlu hale gelecek.

Otel ve restoranlarda kullanılan bazı küçük tek kullanımlık plastik ambalajlara yönelik kısıtlamalar da 2030 itibarıyla başlayacak.

Böylece AB, önümüzdeki yıllarda yalnızca ambalajların nasıl üretildiğini değil, kullanılan malzemeden etiketlemeye ve geri dönüşüme kadar tüm süreci değiştirmeyi hedefliyor.