ATB Başkanı Çandır: Fiyatlar, 15 Mayıs’tan sonra geri vites yapacak

Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çan­dır, yerelden kalkınma için belediyelerin de destek­lediği kadın kooperatiflerinin kritik bir öneme sahip olduğu­nu söyledi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) deste­ğiyle düzenlenen Yöresel Ürün­ler Fuarı YÖREX’te sohbet et­tiğimiz Ali Çandır, özellikle ka­dın kooperatifleri eliyle yöresel ürünlere sahip çıkılarak yerel­de iş ve aş üretilebileceğini dile getirdi. YÖREX’te 120 koopera­tifin yer aldığını ve bunlardan 70’inin kadın kooperatifleri ol­duğunu belirten Çandır, “Coğ­rafi işaretli ürünler etrafında kümelenen pazardan pay alabi­liyor. Daha çok belediyenin YÖ­REX’e katılmasını istiyoruz. TOBB’un destekleri ve Trend­yol, Migros, Özdilek, Metro gibi perakende şirketleri ile üretici­ler burada doğrudan ikili görüş­meler yapma şansı elde ediyor­lar. Bu sayede birçok kooperatif yereldeki ürününü ulusala çı­karabiliyor” dedi.

YÖREX’i, Eataly tarzıyla yurt dışına açmak istiyor

Gastronomi turizminin öne çıkmasıyla birlikte, ulusal pe­rakendeciler dışında Antalya içindeki otellerin satın alma­cılarının da fuarda üreticilerle görüşerek anlaşmalar yaptığını söyleyen Ali Çandır, “Gastrono­mi turizmi için yöresel lezzet­lerin ve coğrafi işaretli ürünle­rin öne çıkarılması çok kıymet­li. Bizim YÖREX’e ilişkin uzun vadeli düşüncemiz yurt dışın­da tıpkı ‘Eataly’ gibi bir konsept oluşturmak” ifadelerini kullan­dı. Anadolu’nun dört bir yanın­dan gelen yüzlerce yöresel ürü­nü ANFAŞ Fuar Merkezi’nde ziyaretçilerle buluşturdukları­nı ifade eden Çandır, bu yıl 23 Nisan’a denk gelmesi sebebiyle YÖREX’i çocukların da ziyaret ederek, Türkiye’nin 7 bölgesine ait ürünleri yakından tanırken, farklı yöresel lezzetleri tatma fırsatı bulduklarını anlattı.

“Fahiş fiyat varsa olması gereken fiyat ne?”

TOBB dışında hiçbir kurum­dan destek almadan ATB olarak düzenledikleri fuarda, gazeteci­leri ağırlayan Ali Çandır’a, AT­B’nin her ay açıkladığı Antalya Halleri Endeksi ve tarımsal üre­timdeki son durumu da sorduk. Aşırı yağışlar ve güneşli gün sa­yısının azalması nedeniyle örtü altı üretimin ritminin bozuldu­ğunu ifade eden Çandır, “Doma­tes fiyatı gündemde oluyor ama hangi domatesin fiyatı? 99 çe­şit domates var. Şu anda mesela patlıcanın kilosu hal fiyatı 10-15 TL. Ürünü bedava dahi alsanız nakliyesi vs. markete girişi 25- 30 TL’yi buluyor. Fahiş fiyattan söz ediliyor ama bir fiyata fahiş diyebilmeniz için olması gere­ken fiyatı ortaya koymanız ge­rekiyor. Fiyatların 15 Mayıs’tan sonra rayına oturacağını arka­daşlar ifade ediyorlar” dedi.

Fuarda sorularımızı yanıtla­yan ATB Meclis Başkanı Erdo­ğan Ekinci’ye gazete manşet­lerinde de yer alan domatesin kilosunun bu mevsimde 200 li­raya kadar yükselmesinin nede­nini sorduk.

Körfez’in sofrasını Antalya dolduracak

“Bu fiyatlar neden oldu? Çün­kü 2 yıllık yağış 40 günde yağ­dı” diyen Ekinci, “Havalar kapa­lı gitti. Fındık gibi olan meyveler döküldü. Ama mayısın 10’u, 15’i fiyatlar geri vites yapacak. Do­mateste ihracat yok hepsi iç pi­yasaya marketlere gidiyor. An­talya’da halde 90-100 TL’den fi­yat bağlanıyor. Fiyatlar yüksek olduğu için zaten ihracat yapı­lamıyor. Biber düşmeye başladı. Kumluca-Demre fiyatı 30 TL” bilgilerini paylaştı. Artan mali­yetler nedeniyle ekimi bırakan üretici olup olmadığını sordu­ğumuzda, “Anadolu’da olabi­lir ama Antalya’da yok” diyen Ekinci, şunları söyledi: “Gir­di maliyetleri uçtu. Geçen sene kapya biberden zarar ettik. Bir de savaşın devam etmesi duru­munda Körfez’den ürün talebi artabilir. İran üzerinden ürün gitmezse Suudi Arabistan, Ka­tar, Bahreyn, BAE’ye bizden ürün gidecek. O durumda yazın piyasa hareketli olur.”

Ukraynalılar: Aradığımız ürünleri bulduk

Sinop Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Salim Akbaş, YÖREX sayesinde yeni bir ürün geliştirdiklerini ve bu sayede bir tesis yatırımı yaptıklarını anlattı. Sinop’a özgü torik lakerdayı daha önce fuara büyük ambalajlarla getirdiklerini ancak pazarlama konusunda bunun iyi bir yöntem olmadığını zamanla gördüklerini kaydeden Akbaş, “Coğrafi işaretli bu ürünümüzü daha pazarlanabilir ambalajlara koyduk. ‘Seanop’ markasını ortaya çıkardık. Ukraynalılar fuarda ürünleri gördü ve ‘Aradığımız ürünleri bulduk’ dediler, sipariş verdiler. Arkadaş gruplarıyla paylaştılar. Antalya’da yaşayan bir Uzak Doğulu da sipariş verdi. AB destekli proje ile salamura balık ürünleri de üretmeye başladık. 10,5 milyon euro destek aldık. Balık kesim hanesinde ağırlıklı kadınlar istihdam ediliyor. Japonya’dan bile balık kesimi için sipariş alıyoruz” bilgilerini paylaştı. Kalkınma Ajansı destekleriyle YÖREX’te olmak istediklerini ajanların bu fuara katılım için yereldeki üreticilere destek vermesi gerektiğini söyleyen Akbaş, ayrıca Sinop’ta yapılan “Lakerda Festivali”ne DÜNYA Gazetesi aracılığıyla tüm Türkiye’yi davet etti.

En katma değerli ürün yaban mersini

YÖREX’te sorularımızı yanıtlayan Manavgat Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Seydi Tahsin Güngör, 50 çeşit yöresel ürüne sahip olduklarını ifade etti. Türkiye’nin toplam muz üretiminin üçte birini karşıladıklarını yine toplam susam üretiminin de üçte birinin Manavgat’ta yapıldığını dile getiren Güngör, beyaz çilek üretimine de başladıklarını söyledi. En katma değerli ürünün yaban mersini olduğunu kaydeden Güngör, “Çünkü dondurma ve pastacılıkta çok kullanılan bir ürün. Kilosu 1200-1300 TL civarında. Üretimimizin hepsi ülke içine gidiyor” diye konuştu.