Avrupa Çin'e kapıları kapatmaya hazırlanıyor: 360 milyar dolarlık kriz

Avrupa Birliği (AB) ile Çin arasındaki ekonomik gerilim yeni bir aşamaya taşınıyor. Avrupa'da artan sanayisizleşme ve dışa bağımlılık endişeleri, Çin'e karşı daha sert ticaret önlemlerini gündeme getirdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz, AB Komisyonuna gönderdikleri ortak mektupta, gerektiğinde Avrupa pazarına erişimin kesilmesini de içeren yeni koruma mekanizmaları oluşturulmasını istedi. Bu gelişmelerin gölgesinde Çin ve AB heyetleri, ticaret ve yatırım ilişkilerini görüşmek üzere bugün Pekin'de bir araya gelecek.

Ticaret açığı 10 yılda iki katını aştı

AB'nin Çin ile mal ticaretindeki açığı 2024'te 304,5 milyar dolarken 2025'te 359,8 milyar dolara yükseldi. Geçen yıl Avrupa'nın Çin'den ithalatı yüzde 6,4 artarken Çin'e ihracatı yüzde 6,5 geriledi.

Çin'den yapılan ithalatın yüzde 97,3'ünü imalat sanayi ürünleri oluşturdu. Elektronik, makine, otomotiv ve kimya gibi sektörlerde Çinli üreticilerin rekabet gücü, Avrupa sanayisi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Avrupa 'ikinci Çin şoku'ndan endişeli

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, eylülde yaptığı konuşmada ikinci Çin şokunun şimdiden yaşandığını savundu.

Avrupa tarafı, Çin'in devlet destekleriyle oluşturduğu üretim kapasitesinin iç talebi aşarak düşük fiyatlı ürünlerin küresel pazarlara yönelmesine neden olduğunu düşünüyor. Bu durumun özellikle otomotiv, çelik, makine ve teknoloji sektörlerinde Avrupalı üreticilerin rekabet gücünü zayıflattığı değerlendiriliyor.

Hangi önlemler gündemde?

AB'nin üzerinde çalıştığı seçenekler arasında kritik sektörlerde tedarikin en az üç ülkeye yayılması, ticari misillemelerden etkilenen şirketler için dayanışma fonu oluşturulması ve Komisyona yeni gümrük tarifeleri uygulama yetkisi verilmesi bulunuyor. Macron ve Merz ayrıca ekonomik baskı durumlarında Avrupa pazarına erişimin hızla kesilmesine imkan sağlayacak bir mekanizma talep ediyor.

Mart ayında açıklanan Sanayi Hızlandırma Yasası tasarısı da kamu ihalelerinde Avrupa menşeli ürünlere öncelik verilmesini ve yerli üretimin desteklenmesini öngörüyor.

Çin'den ticaret savaşı uyarısı

Pekin yönetimi, Avrupa'nın planladığı düzenlemelerin Çinli şirketlere karşı ayrımcılık oluşturacağını savunuyor. Çin Ticaret Bakanlığı, korumacı politikaların rekabet gücünü artırmayacağını, ekonomik ayrışma ve tedarik zincirlerindeki kopuşların her iki tarafa da zarar vereceğini belirtti. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi de tarafların ticaret savaşına girmemesi gerektiğini vurguladı.

Kritik görüşmeler başladı

Çin Ticaret Bakanı Vang Vıntao ile AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic başkanlığındaki heyetler, Pekin'de iki gün sürecek görüşmeler gerçekleştirecek.

Ticaret dengesi, ihracat kontrolleri ve yatırım koşullarının ele alınacağı toplantıların ardından AB liderleri gelecek hafta bilgilendirilecek. Yeni ticari koruma araçlarının ise liderler arasında uzlaşma sağlanması halinde aralık ayında devreye alınması bekleniyor.