Avrupa'yı kavuran sıcaklar ekonomiyi vurdu: Milyarlarca dolarlık yeni risk kapıda
Fransa ve İspanya'da yüz binlerce kişinin tahliye edildiği orman yangınları, Avrupa'da iklim krizinin ekonomik faturasıyla ilgili endişeleri büyüttü. Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının artık sadece çevresel değil, üretimden turizme, gıda fiyatlarından kamu bütçelerine kadar uzanan makroekonomik bir risk haline geldiği uyarısında bulunuyor.
Avrupa'da etkisini giderek artıran aşırı sıcaklar ve orman yangınları yalnızca çevreyi değil ekonomiyi de derinden sarsıyor. Fransa ve İspanya'da yüz binlerce dönümlük alanı küle çeviren yangınlar nedeniyle yaklaşık 300 bin kişi tahliye edilirken, uzmanlar iklim kaynaklı afetlerin Avrupa ekonomisi üzerinde kalıcı baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) 2025 Avrupa raporuna göre kıta, daha büyük orman yangınları ve uzayan yangın sezonlarıyla karşı karşıya bulunuyor. Batı Avrupa ise bu yıl tarihindeki en sıcak haziran ayını yaşadı.
Sıcak hava dalgaları ekonomiyi yavaşlatıyor
Ekonomistler, son altı hafta içinde üçüncü sıcak hava dalgasını yaşayan Batı Avrupa'da aşırı sıcakların iş gücü verimliliğini düşürdüğünü, tedarik zincirlerini aksattığını, turizm gelirlerini azalttığını ve gıda fiyatlarını yukarı çektiğini ifade ediyor.
CNBC'de yer alan habere göre, Bruegel düşünce kuruluşundan Georg Zachmann, iklim değişikliğine uyum sağlayacak sistemlerin hızla kurulması gerektiğini belirterek, aksi halde ekonomilerin bu yükü taşıyamayacak noktaya gelebileceğini söyledi.
Üretim kaybı büyüyor
Mannheim Üniversitesi ile Avrupa Merkez Bankası'nın ortak araştırmasına göre, 2025 yazında yaşanan sıcak hava dalgaları, kuraklık ve seller Avrupa ekonomisinde üretimin yaklaşık yüzde 0,3 azalmasına yol açtı. Araştırmada, bu kaybın 2029 yılına kadar kümülatif olarak yüzde 0,8 seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor.
ING ekonomistleri ise sıcak hava dalgalarının artık yalnızca meteorolojik bir olay değil, doğrudan makroekonomik bir değişken haline geldiğine dikkat çekiyor.
Tarım ve gıda fiyatları baskı altında
Uzmanlara göre kakao, kahve ve buğday başta olmak üzere birçok tarımsal emtia aşırı sıcaklardan olumsuz etkileniyor. Artan sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle ürün veriminde düşüş beklenirken, bunun gıda fiyatlarını daha da yükseltebileceği değerlendiriliyor.
Yangınların faturası milyarlarca doları buluyor
İklim kaynaklı afetler yalnızca üretimi değil kamu maliyesini de zorluyor. Tahliyeler, yangın söndürme faaliyetleri ve altyapının yeniden inşası devlet bütçelerine ilave yük getiriyor.
Uzmanlar, Kaliforniya'da 2025 yılında yaşanan büyük yangınların doğrudan maliyetinin 40 ila 60 milyar dolar, dolaylı ekonomik etkisinin ise yaklaşık 300 milyar dolar olarak hesaplandığını belirtiyor.
Sigorta sektöründeki yük de hızla artıyor. Allianz Commercial verilerine göre sigorta şirketleri 2010'lu yıllarda orman yangınları nedeniyle 56,3 milyar dolar tazminat öderken, bu rakam 2000'li yıllarda 8,7 milyar dolar seviyesinde kalmıştı.
Uzmanlardan iklim ve arazi yönetimi uyarısı
Swansea Üniversitesi'nden Prof. Stefan Doerr, iklim değişikliğinin yanı sıra yanlış arazi yönetiminin de yangın riskini artırdığını belirtti. Doerr, özellikle Güney Avrupa'da yıllardır terk edilen tarım alanlarının yoğun ve kolay tutuşan bitki örtüsüne dönüştüğünü, bunun da sıcak hava dalgaları sırasında büyük yangınlara zemin hazırladığını ifade etti.
Yangın bölgelerinde kuvvetli rüzgar uyarısı: Hız 70 kilometreye çıkacakGündem