Hazine arazilerinde kural değişti: İlan şartı kalkıyor

Hazine taşınmazlarının kullanımına ilişkin önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Milli Emlak Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikle, bazı kamu bağlantılı kurum ve kuruluşlar Hazine taşınmazlarında ilan yapılmaksızın doğrudan kullanma izni veya irtifak hakkı verilebilecek gruplar arasına eklendi.

Yeni düzenlemede dikkat çeken eşik ise yüzde 15 oldu. Sermayesinin en az yüzde 15'i Türkiye Varlık Fonu veya Hazine'ye ait kurum ve kuruluşlar, belirlenen şartları taşımaları halinde yeni kapsamdan yararlanabilecek.

Yüzde 15'lik yeni eşik geldi

24 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 426 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği ile mevcut düzenlemenin "İhale usulü" bölümüne iki yeni grup eklendi.

Bunlardan ilki, sermayesinin en az yüzde 15'i Türkiye Varlık Fonu veya Hazine'ye ait kurum ve kuruluşlardan oluşuyor.

Ancak yüzde 15'lik ortaklık payı tek başına yeterli olmayacak. Taşınmazın ilgili kurumun kuruluş kanunu, kararname, tüzük, senet veya Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanmış ana sözleşmesinde yer alan asli faaliyetlerinde kullanılması gerekiyor.

Böylece Hazine taşınmazının kurumun esas faaliyet alanıyla doğrudan bağlantısının bulunması şartı korunuyor.

İlan yapılmadan doğrudan işlem yapılabilecek

Değişikliğin ekonomik açıdan dikkat çeken tarafı ihale sürecinde ortaya çıkıyor. Milli Emlak düzenlemesinin mevcut sisteminde Hazine taşınmazları üzerinde kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı kurulması için genel olarak ilan yapılarak pazarlık usulüyle ihale gerçekleştiriliyor.

Ancak tebliğin ikinci fıkrasında sayılan belirli yatırımcı ve kuruluşlar için istisna bulunuyor. Yeni eklenen kurumlar da artık bu istisna kapsamına girecek. Buna göre şartları sağlayan kuruluşlara Devlet İhale Kanunu'nun ilan hükümleri uygulanmadan doğrudan kullanma izni verilebilecek veya irtifak hakkı tesis edilebilecek.

Düzenleme Hazine taşınmazının mülkiyetinin devredilmesi anlamına gelmiyor. Değişiklik taşınmaz üzerinde kullanım hakkı verilmesi veya irtifak hakkı kurulmasına ilişkin süreci kapsıyor.

Bakanlık iştirakleri de kapsama alındı

Düzenlemeyle kapsama girenler yalnız Türkiye Varlık Fonu veya Hazine ortaklığı bulunan kuruluşlardan oluşmuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları ile bunların iştirakleri de yeni kapsama dahil edildi.

Bu kurum ve iştiraklerin de Hazine taşınmazlarını yalnız kuruluş belgelerinde belirtilen asli faaliyetleri kapsamında kullanabilmesi öngörülüyor. Ayrıca özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulmuş tüzel kişiliğe sahip kurum ve kuruluşlar da aynı düzenleme içine alındı. Böylece doğrudan işlem yapılabilecek kuruluşların kapsamı kamu kurumlarından kamu bağlantılı şirket ve iştiraklere doğru genişletilmiş oldu.

Birden fazla talep olursa ihale yapılacak

Doğrudan izin imkanı, aynı taşınmaz için birden fazla uygun kuruluşun talepte bulunması halinde otomatik tahsis anlamına gelmiyor. Mevcut tebliğe göre şartları taşıyan birden fazla istekli olması durumunda bu kuruluşlar arasında pazarlık usulüyle ihale yapılacak.

Kullanma izni veya irtifak hakkı, ihale sonunda en yüksek bedeli teklif eden istekliye verilecek. Dolayısıyla yeni düzenleme ilan zorunluluğunu belirli kuruluşlar açısından kaldırırken, aynı taşınmaza birden fazla talep gelmesi halinde fiyat rekabetini ortadan kaldırmıyor.

Yatırımcılar da daha önce kapsama alınmıştı

Hazine taşınmazlarında doğrudan izin sistemi daha önce de belirli yatırım ve faaliyet grupları için uygulanıyordu.

Enerji yatırımları, bazı endüstri bölgesi yatırımları, savunma ve havacılık alanındaki belirli projeler ile kamu yararına çalışan bazı kuruluşlar mevcut sistemde istisna kapsamındaki gruplar arasında bulunuyor.

2021 yılında yapılan değişiklikle en az 100 milyon dolar karşılığı yatırım yapmayı, yatırım faaliyete geçtikten sonra en az 100 kişiye beş yıl boyunca istihdam sağlamayı ve yatırımın en az yüzde 20'sini karşılayacak öz kaynağa sahip olmayı taahhüt eden yatırımcılar da kapsama eklenmişti.

24 Eylül'de yürürlüğe giren yeni düzenleme ise bu kez yatırım büyüklüğünden çok kuruluşun kamu veya Türkiye Varlık Fonu ile sermaye bağlantısını ve asli faaliyet amacını esas alıyor.