Hürmüz açıldı, petrol düştü: Eski düzene dönüş sanıldığı kadar kolay değil
ABD ile İran arasında yaklaşık dört ay süren savaşın ardından nihayet anlaşma sağlandı. Tarafların açıklamalarının ardından petrol piyasalarında sert fiyat düşüşü yaşanırken, enerji uzmanları üretim ve sevkiyatın eski seviyelerine dönmesinin aylar, bazı ülkelerde ise bir yılı bulabileceği uyarısında bulundu.
ABD ve İran 28 Şubat'tan bu yana devam eden savaşı vardıkları anlaşma ile sonlandırırken, petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. Brent petrol yüzde 4’ten fazla gerileyerek varil başına 83 dolara, ABD ham petrolü (WTI) ise 81 doların altına indi. Savaş başlamadan önce petrolün varili yaklaşık 70 dolardan işlem görüyordu.
Hürmüz Boğazı yeniden açılırken, İran’a yönelik abluka kaldırıldı. Resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleşeceği öğrenilirken, anlaşmanın ayrıntıları henüz açıklanmadı. Ancak enerji uzmanlarına göre, enerji şirketlerinin faaliyetlerine yeniden başlaması ve küresel talebi karşılaması uzun zaman alacak.
Ham petrol yüklü gemiler üç aydan fazla bir süredir Basra Körfezi'nde mahsur kalırken, gemilerin yeniden faaliyete geçmesinin ve şirketlerin sahaya personel göndermesinin zaman alacağı düşünülüyor.
Gemiler güvenceye ihtiyaç duyuyor
S&P Global Energy Küresel Yakıt ve Rafineri Araştırmaları Başkanı Daniel Evans da fiyatlardaki düşüşün ardından boğazda mahsur kalan tankerlerin bölgeden ayrılması, yerlerine yeni gemilerin gelmesi ve bu sürecin güvenli şekilde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Evans ayrıca, uzun süren kesinti nedeniyle bazı üreticilerin depolama kapasitesinin dolması sonucu üretimi durdurduğunu belirterek, petrol akışının yeniden normale dönmesinin ve üretimin eski seviyelerine ulaşmasının kısa sürede gerçekleşmeyeceğini ifade etti.
Wood Mackenzie'de rafineri, kimya ve petrol piyasaları kıdemli başkan yardımcısı Alan Gelder, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz Boğazı dışında alternatif boru hatları ve sevkiyat güzergahlarına sahip olmaları sayesinde üretimi en hızlı yeniden artırabilecek ülkeler arasında bulunduğunu söyledi.
Normale dönmek bir yıl sürecek
Buna karşılık Irak'ın daha uzun süre kapalı kalması ve üretim sahalarının yapısal zorlukları nedeniyle toparlanma sürecinin daha yavaş ilerleyebileceğini belirten Gelder, ülkenin normal üretim seviyelerine dönmesinin yaklaşık bir yıl sürebileceğini ifade etti.
Gelder ayrıca, boğazın kapanmasının ardından enerji sektöründeki yatırımların büyük ölçüde durduğunu, sonuçları yıllar içinde görülen bu yatırımların yeniden hız kazanmasının da zaman alacağını söyledi.
Kalıcı istikrar görülmeden üretim başlamayacak
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Daniel Sternoff ise üretimi durduran ülkelerin, Hürmüz Boğazı'nda kalıcı bir istikrar sağlandığından ve ateşkesin uzun süre devam edeceğinden emin olmadan üretimi yeniden başlatmak istemeyeceklerini belirtti.
Sternoff, boğazın yeniden açılmasının pratikte ne anlama geleceğinin ve bölgede biriken petrolün ne kadar hızlı taşınabileceğinin henüz net olmadığını da sözlerine ekledi
Tarihi uzlaşma sonrası ham petrol piyasasında kayıplar derinleştiEnerji
