İngiltere doğalgazda dört yıl sonra vanayı açıyor

İngiltere hükümeti, Kuzey Denizi'ndeki Jackdaw doğal gaz sahasında üretimin başlamasına onay verdi. 21 Ekim'de açıklanan kararla, 2022 yılında ilk kez izin verilen ancak çevresel itirazlar ve mahkeme kararları nedeniyle üretime geçemeyen projenin önündeki son önemli engel kaldırıldı.

Shell ve Norveçli Equinor'un ortak girişimi Adura tarafından işletilen sahadan ilk doğal gazın ekim ayı sonundan itibaren İngiliz hanelerine ve işletmelere ulaştırılması bekleniyor.

Hükümetin açıklamasına göre Jackdaw, tam kapasiteye ulaştığında İngiltere'nin yerli doğal gaz üretimini yaklaşık yüzde 6 artırabilecek. Projenin 11 yıla kadar üretim yapması ve ülke ekonomisine yaklaşık 2,9 milyar sterlin katkı sağlaması öngörülüyor.

Karar, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji arzını zorladığı ve Avrupa'da doğal gaz maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde alındı.

1,4 milyon konutun ihtiyacına eşdeğer üretim

Jackdaw doğal gaz sahası, İskoçya'nın Aberdeen kentinin yaklaşık 250 kilometre doğusunda, Kuzey Denizi'nin orta kesiminde bulunuyor.

Proje kapsamında dört üretim kuyusuna bağlı, sürekli personel bulundurulmayan bir deniz platformu inşa edildi. Çıkarılacak gaz, yaklaşık 31 kilometrelik deniz altı boru hattıyla mevcut Shearwater tesislerine taşınacak.

İşletmeci Adura'nın açıklamasına göre saha, en yüksek üretim düzeyinde yaklaşık 1,4 milyon İngiliz konutunun ısınma ihtiyacına eşdeğer miktarda doğal gaz sağlayabilecek.

Söz konusu miktar doğrudan 1,4 milyon haneye özel bir tedarik anlamına gelmiyor. Üretimin büyüklüğünü göstermek için kullanılan enerji eşdeğerini ifade ediyor.

Projenin toplam yatırım tutarı 2,1 milyar sterlin olarak açıklanırken İngiliz hükümeti, üretimin başlamasının 273 mevcut istihdamı koruyacağını ve 27 yeni doğrudan istihdam yaratacağını bildirdi.

Hükümet, yerli üretimin artırılmasının ithal doğal gaza bağımlılığı azaltacağını ve enerji arz güvenliğini güçlendireceğini savunuyor. Bununla birlikte yeni sahadan gelecek gazın tüketici faturalarını doğrudan ve aynı oranda düşürmesi beklenmiyor. İngiltere'deki enerji fiyatları uluslararası piyasalardaki gelişmelerden de etkileniyor.

Mahkeme kararı üretimi durdurmuştu

Jackdaw projesi ilk onayını 2022 yılında almıştı. Ancak çevre örgütlerinin açtığı davalar, Kuzey Denizi'ndeki petrol ve doğal gaz projelerinin geleceğini belirsizliğe sürükledi.

2024 yılında İngiltere Yüksek Mahkemesinin verdiği Finch kararı, fosil yakıt projelerinin çevresel değerlendirmelerinde yalnızca üretim sırasında ortaya çıkan emisyonların değil, çıkarılan yakıtın daha sonra kullanılmasından kaynaklanacak emisyonların da dikkate alınmasını zorunlu hâle getirdi.

Bu hukuki yaklaşım doğrultusunda İskoçya'daki mahkeme, 2025 yılında Jackdaw için daha önce verilen izni geçersiz saydı. Projedeki inşaat çalışmalarının sürdürülmesine izin verilirken gerekli yeni onaylar alınmadan üretime başlanması engellendi.

Şirketlerin ek çevresel değerlendirmeler sunmasının ardından dosya yeniden incelendi.

İngiltere Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, 21 Ekim'de yaptığı açıklamada, tüm ilgili unsurların değerlendirildiğini ve düzenleyici kurumun üretim izni vermesine onay sağlandığını duyurdu.

Karar, İşçi Partisi hükümetinin yeni petrol ve doğal gaz arama ruhsatı vermeme taahhüdünden vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Jackdaw daha önce ruhsatlandırılmış bir saha olduğu için mevcut projelerin sürdürülmesi kapsamında değerlendiriliyor.

Bununla birlikte çevre örgütleri, yeni fosil yakıt üretiminin İngiltere'nin iklim hedefleriyle çeliştiğini savunarak karara karşı çıkıyor.

2 milyar sterlinlik yeni enerji fonu

İngiltere hükümeti, doğal gaz sahasına verilen üretim izniyle eş zamanlı olarak yeni bir enerji yatırım fonu kurulacağını da açıkladı.

Energy Wealth Fund adı verilen fonun başlangıç büyüklüğü 2 milyar sterlin olacak. Fonun amacı, Kuzey Denizi'ndeki mevcut petrol ve doğal gaz faaliyetlerinden sağlanan vergi gelirlerini yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu teknolojilere yönlendirmek.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkenin 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine bağlı kaldığını ancak enerji dönüşümü sürerken petrol ve doğal gaza ihtiyaç duyulmaya devam edileceğini belirtti.

Hükümet, yerli üretimin artırılmasını kısa vadeli enerji güvenliği açısından gerekli görürken fosil yakıt gelirlerinin temiz enerji yatırımlarına aktarılmasını uzun vadeli stratejisinin bir parçası olarak sunuyor.

Öte yandan gözler, Kuzey Denizi'ndeki bir diğer önemli proje olan Rosebank petrol sahasına çevrildi. Aynı ortak girişimin faaliyet gösterdiği Rosebank için çevresel değerlendirme süreci devam ediyor.

İngiltere hükümeti henüz bu sahaya ilişkin nihai kararını açıklamadı. Jackdaw sahasında üretimin başlamasıyla birlikte önümüzdeki dönemde hem İngiltere'nin doğal gaz arzındaki değişim hem de yeni yatırımların enerji fiyatları üzerindeki etkisi yakından izlenecek.