Japonya’da yapay zekâ talebi faiz baskısını artırıyor

Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, yapay zekâ talebinin yatırım ve ihracatı canlandırırken fiyatları da yukarı ittiğini belirtti. Parlamentodaki açıklaması, bankanın ay sonundaki faiz toplantısı öncesinde geldi.

Ueda, 19 Ekim’de yaptığı değerlendirmede enflasyonun temel eğiliminin yüzde 2 hedefine oldukça yaklaştığını, bu düzeyde kalıcılığın sağlanmasının giderek önem kazandığını söyledi. Küresel teknoloji talebindeki güçlenmenin Japonya’daki sermaye harcamalarını ve ihracatı desteklediğine işaret eden Ueda, bu hareketliliğin geniş bir ürün grubunda fiyatları yukarı yönlü etkilediğini belirtti. Böylece teknoloji yatırımları, bankanın fiyat baskılarını değerlendirirken izlediği unsurlar arasında öne çıktı.

Başkanın değerlendirmesinde fiyat artışlarının birden fazla kaynağı bulunuyor. Orta Doğu’daki çatışmaların artırdığı ham madde maliyetlerine, iş gücü piyasasındaki sıkılık ve ekonomideki ılımlı toparlanmadan gelen talep baskısı eşlik ediyor. Ueda, kamu harcamalarının da ekonomik faaliyeti canlandırarak ücret ve fiyat artışlarını hızlandırabileceğini söyledi. Buna karşılık harcamaların üretim kapasitesini genişletmesi halinde, uzun vadede enflasyonu hafifletici bir etki oluşabileceğini belirtti.

Yapay zekâda talep etkisi öne çıkıyor

Yapay zekâ yatırımlarının fiyatlara etkisi, bankanın daha önceki değerlendirmelerinde de yer aldı. Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, 5 Ekim tarihli konuşmasında bu alandaki güçlü talebin ekonomi ve fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu açıklamıştı. Uchida, teknolojinin verimliliği ve sermaye birikimini artırarak üretim kapasitesini de destekleyebileceğini belirtmişti. Ancak bu etkilerin ne büyüklükte ve hangi sürede ortaya çıkacağının henüz net olmadığını vurgulamıştı.

Uchida’nın değerlendirmesi, teknoloji yatırımlarının finansal piyasalardaki farklı etkilerine de dikkat çekiyor. Yapay zekâ kaynaklı hisse fiyatı artışları finansman koşullarını desteklerken, bu alandaki şirketlerin yüksek miktarlı tahvil ihraçları uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Uchida, o aşamada talep etkisinin daha önce ortaya çıktığını ve finansal koşulların genel olarak gevşediğini belirtmiş; beklenen kârların gerçekleşmemesi halinde düzeltme riski bulunduğunu da söylemişti.

Faizde gecikme tahvil piyasasını zorlayabilir

Ueda’nın bugünkü açıklamasında faiz artışlarının zamanlaması da önemli yer tuttu. Başkan, politika faizinin uygun hızda ayarlanmasının tahvil getirilerinde ani yükselişleri önlemeye yardımcı olacağını söyledi. Enflasyonun hedefi aşacağı kaygısının güçlenmesi halinde, para politikasındaki gecikmenin uzun vadeli faizleri yukarı itebileceğini belirtti. Bu değerlendirme, fiyat baskıları güçlenirken faiz politikasının zamanında ayarlanması gerektiği yönündeki mesajını tamamladı.

Bankanın mevcut politika faizi yüzde 1,25 düzeyinde bulunuyor. Bir sonraki para politikası toplantısı 29–30 Ekim’de yapılacak ve banka büyüme ile enflasyon tahminlerini yenileyecek. Açıklanacak tahminler, bir sonraki faiz artışının zamanlamasına ilişkin değerlendirmeler açısından izlenecek. Eylül toplantısına ilişkin görüş özetinde de fiyatların hedefi aşma riskine karşı daha hızlı hareket edilmesini isteyen değerlendirmeler ile acele edilmemesi gerektiğini savunan görüşler birlikte yer almıştı.