Küresel piyasalar çifte etki altında
Küresel merkez bankalarının faiz indirim adımlarında temkinli davrandığı ortamda piyasalar inişli çıkışlı seyrediyor. ABD’den gelen veriler risk iştahını törpülerken, teknoloji sektörüne yönelik yapay zeka yatırımları kaynaklı kâr baskısı beklentileri fiyatlamalara yansıdı.
Küresel piyasalarda, yapay zeka harcamalarının şirket karlılıklarına etkisine yönelik artan kaygılar ve ABD işgücü piyasasındaki soğuma sinyalleriyle karışık bir seyir öne çıkıyor. Dünya genelinde teknoloji sektöründeki yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliği sorgulanırken, ABD’de açıklanan verilerin ekonomide beklenenden daha sert bir yavaşlamaya işaret etmesi risk iştahını törpüledi.
Özellikle yapay zeka yarışındaki maliyetlerin şirket kârlılıklarını baskılayabileceği beklentisi, teknoloji hisselerindeki satış baskısının sürmesinde etkili oldu. ABD’de enflasyon ve istihdama yönelik riskler ülkedeki ekonomi yönetiminin işini zorlaştırırken, güç kaybeden istihdam piyasasının ekonomik istikrara zarar verebileceği ve büyümeyi etkileyebileceğine yönelik endişeler yatırımcıların tercihleri üzerinde etkili oluyor.
İstihdam piyasasında soğuyor
ABD’de önceki gün açıklanan JOLTS açık iş sayısı, Aralık 2025’te 6 milyon 542 bin ile Eylül 2020’den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 31 Ocak ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 22 bin kişi artarak 231 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın açıkladığı ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarmaların sayısı da ocakta geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 118 artarak 108 bin 435’e çıktı ve 2009’dan bu yana kaydedilen en yüksek ocak ayı seviyesine ulaştı. Söz konusu veriler istihdam piyasasında soğumanın sürdüğüne işaret ederken, istihdam raporu verileri yatırımcıların odağına yerleşti.
Bugün yayınlanması gereken, içinde tarım dışı istihdam ve işsizlik oranının da bulunduğu istihdam raporu ABD’deki hükümetin kısmi olarak kapanması sebebiyle ertelenmişti. Federal hükümetin hizmet vermeye yeniden başlamasının ardından güncellenen veri takvimine göre istihdam raporu 11 Şubat Çarşamba günü açıklanacak. Söz konusu verilerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yılın ilk faiz indirimine haziranda gideceğine yönelik beklentiler öne çıkıyor.
Bilançolar ve yeni ürünler teknoloji hisselerini baskılıyor
Öte yandan, ABD’li teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının kısa vadede somut kazanca dönüşüp dönüşmeyeceği piyasaların ana gündem maddelerinden biri haline gelirken, yeni ürünlerin çalışma modellerini değiştirebileceği beklentileri yatırımcıların risk algısını yükseltiyor. Alphabet’in bilançosunun şirketin yapay zeka harcamalarını artırmayı planladığına işaret etmesi sonrası
teknoloji hisselerindeki kayıplar görüldü. Şirketin sermaye harcamalarının 2025 seviyesinin neredeyse iki katına çıkacağını duyurması, teknoloji sektöründeki harcama kaygılarını artırdı.
Alphabet’in hisseleri yüzde 0,6 gerilerken, küresel bellek sıkıntısı nedeniyle kazanç tahminleri zayıf kalan Qualcomm’un hisseleri yüzde 8,5 değer kaybetti. Anthropic’in hukuk, finansal analiz ve satış alanlarına yönelik yeni yapay zeka aracını açıklaması, bu tür araçların yazılım şirketlerinin kar marjlarını olumsuz etkileyebileceği beklentisini güçlendirirken, sektörde satış baskısı sürdü. Önceki gün, Oracle, CrowdStrike ve Salesforce hisselerindeki sırasıyla yüzde 6,9, yüzde 9,2 ve yüzde 4,8 geriledi.
Bu gelişmelerle New York borsasında da S&P 500 endeksi yüzde 1,23, Nasdaq endeksi yüzde 1,59 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,20 düşüşle kapandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar dün güne satıcılı başladı. ABD’de tahvil piyasalarında alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,19 seviyesinde bulunuyor. Diğer yandan dün Avrupa borsalarında ise önceki günün aksine yükseliş ivmesi hakim oldu.
Bitcoin’de kayıplar derinleşti
Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi bitcoin’in fiyatı dün 70 bin doların altına inerek Donald Trump’ın ABD başkanı seçilmesinden bu yana elde ettiği kazançları geri verdi. Bitcoin’in fiyatı önceki gün günü yüzde 13,3 kayıpla 63 bin 764 dolardan tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 6,6 yükselişle 66-67 bin dolar seviyelerinden işlem gördü.
Kripto para yanlısı söylemleriyle bilinen Trump, 5 Kasım 2024’te ABD başkanı seçilirken, seçimin ardından bitcoinin fiyatı 68 bin dolardan 17 Aralık 2024’te 100 bin doların üzerine çıkmıştı. Bitcoin, fiyatının bugün 70 bin doların altına inmesiyle Trump’ın ABD başkanı seçilmesinden bu yana elde ettiği kazançları sildi. Analistler, faiz oranlarına ilişkin endişelerin, küresel ekonomideki belirsizliklerin, kaldıraçlı pozisyonların çözülmesinin, kar realizasyonlarının yatırımcıların kripto piyasalarından uzaklaşmasına neden olduğunu kaydetti.
Merkez bankaları faizde sabit kaldı
Avrupa borsalarında negatif bir seyir izlenirken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini sabit tuttu. Avro Bölgesi’nde ECB, 3 temel politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda sabit tutarken, ECB Başkanı Christine Lagarde, düzenlediği basın toplantısında enflasyonun ECB’nin orta vadede enflasyon oranının yüzde 2’ye geri döneceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.
Lagarde, bankanın döviz kuruna yönelik bir hedefi bulunmadığını ancak kurlardaki gelişmelerin ekonomik görünüm ve enflasyon üzerindeki etkilerini yakından takip ettiklerini vurguladı. Öte yandan, İngiltere’de BoE politika faizini yüzde 3,75’te sabit tutarken, yıl içinde faiz indirimlerinin olabileceğinin sinyalini verdi. BoE Başkanı Andrew Bailey, İngiltere’de enflasyonun hedeflenen yüzde 2 seviyesine bir yıl daha erken ulaşacağını öngördüklerini belirterek, enflasyonun bu seviyede sürdürülebilir şekilde kalmasının önemli olduğunun altını çizdi.
Analistler, Avrupa tarafında enflasyonla mücadelede şahin tutumun sürdüğünü belirtirken, yıl içinde savunma giderleri kaynaklı harcamalar ve bölgesel gelişmelerin bölge merkez bankalarının tutumlarında ayrışmaları tetikleyebileceğini söyledi. Öte yandan Hindistan Merkez Bankası ABD ile beklenen ticaret anlaşması öncesinde para politikası toplantısında faiz oranını sabit tuttu ve uzun süreli bir duraklama sinyali verdi.
Petrolde jeopolitik fiyatlamalar hakim
Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda dün 67-68 dolar bandında işlem gördü. Önceki gün 68,71 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 67,34 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, dün saat 09.27 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,1 artışla 68,09 dolar oldu. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 63,88 dolardan işlem gördü.
Öğleden sonra Brent petrolün varil fiyatı 68 doların altına çekildi. Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD’nin İran’daki güvenlik risklerini gerekçe göstererek vatandaşlarına yeniden “ülkeyi derhal terk etme” çağrısı yapması etkili oldu. ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından “Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları” istendi.