Küresel piyasalar çifte etki altında

Küresel merkez bankalarının faiz indirim adımlarında temkinli davrandığı ortamda piyasalar inişli çıkışlı seyrediyor. ABD’den gelen veriler risk iştahını törpülerken, teknoloji sektörüne yönelik yapay zeka yatırımları kaynaklı kâr baskısı beklentileri fiyatlamalara yansıdı.

Küresel piyasalar çifte etki altında

Küresel piyasalarda, yapay zeka harcamalarının şir­ket karlılıklarına etkisi­ne yönelik artan kaygılar ve ABD işgücü piyasasındaki soğuma sin­yalleriyle karışık bir seyir öne çıkı­yor. Dünya genelinde teknoloji sek­töründeki yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliği sorgulanırken, ABD’de açıklanan verilerin ekono­mide beklenenden daha sert bir ya­vaşlamaya işaret etmesi risk işta­hını törpüledi.

Özellikle yapay zeka yarışındaki maliyetlerin şirket kâr­lılıklarını baskılayabileceği bek­lentisi, teknoloji hisselerindeki sa­tış baskısının sürmesinde etkili ol­du. ABD’de enflasyon ve istihdama yönelik riskler ülkedeki ekonomi yönetiminin işini zorlaştırırken, güç kaybeden istihdam piyasasının ekonomik istikrara zarar verebile­ceği ve büyümeyi etkileyebileceği­ne yönelik endişeler yatırımcıların tercihleri üzerinde etkili oluyor.

İstihdam piyasasında soğuyor

ABD’de önceki gün açıkla­nan JOLTS açık iş sayısı, Aralık 2025’te 6 milyon 542 bin ile Ey­lül 2020’den bu yana en düşük se­viyeye geriledi. Ülkede ilk kez iş­sizlik maaşı başvurusunda bulu­nanların sayısı, 31 Ocak ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 22 bin kişi artarak 231 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerin­de gerçekleşti.

Danışmanlık şirke­ti Challenger, Gray & Christmas’ın açıkladığı ABD merkezli işveren­lerin duyurduğu işten çıkarmala­rın sayısı da ocakta geçen yılın ay­nı dönemine göre, yüzde 118 arta­rak 108 bin 435’e çıktı ve 2009’dan bu yana kaydedilen en yüksek ocak ayı seviyesine ulaştı. Söz konusu veriler istihdam piyasasında so­ğumanın sürdüğüne işaret eder­ken, istihdam raporu verileri yatı­rımcıların odağına yerleşti.

Bugün yayınlanması gereken, içinde ta­rım dışı istihdam ve işsizlik oranı­nın da bulunduğu istihdam raporu ABD’deki hükümetin kısmi olarak kapanması sebebiyle ertelenmişti. Federal hükümetin hizmet verme­ye yeniden başlamasının ardından güncellenen veri takvimine göre istihdam raporu 11 Şubat Çarşam­ba günü açıklanacak. Söz konusu verilerin ardından para piyasala­rındaki fiyatlamalarda ABD Mer­kez Bankasının (Fed) yılın ilk faiz indirimine haziranda gideceğine yönelik beklentiler öne çıkıyor.

Bilançolar ve yeni ürünler teknoloji hisselerini baskılıyor

Öte yandan, ABD’li teknoloji şir­ketlerinin yapay zeka yatırımla­rının kısa vadede somut kazanca dönüşüp dönüşmeyeceği piyasa­ların ana gündem maddelerinden biri haline gelirken, yeni ürünlerin çalışma modellerini değiştirebi­leceği beklentileri yatırımcıların risk algısını yükseltiyor. Alpha­bet’in bilançosunun şirketin ya­pay zeka harcamalarını artırmayı planladığına işaret etmesi sonrası

 teknoloji hisselerindeki kayıplar görüldü. Şir­ketin sermaye harca­malarının 2025 sevi­yesinin neredeyse iki katına çıkacağını du­yurması, teknoloji sektö­ründeki harcama kaygı­larını artırdı.

Alpha­bet’in hisseleri yüzde 0,6 gerilerken, küre­sel bellek sıkıntısı nedeniy­le kazanç tahminleri zayıf kalan Qualcomm’un hissele­ri yüzde 8,5 değer kaybetti. Anthropic’in hukuk, finan­sal analiz ve satış alanları­na yönelik yeni yapay ze­ka aracını açıklaması, bu tür araçların yazılım şirket­lerinin kar marjlarını olum­suz etkileyebileceği beklenti­sini güçlendirirken, sektörde satış baskısı sürdü. Önceki gün, Oracle, CrowdStrike ve Salesforce hisselerindeki sırasıyla yüzde 6,9, yüzde 9,2 ve yüzde 4,8 geriledi.

Bu gelişmelerle New York borsasın­da da S&P 500 endeksi yüzde 1,23, Nasdaq endeksi yüzde 1,59 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,20 düşüş­le kapandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar dün güne satıcılı baş­ladı. ABD’de tahvil piyasalarında alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,19 seviyesinde bulunuyor. Diğer yandan dün Avrupa borsaların­da ise önceki günün aksine yükseliş iv­mesi hakim oldu.

Bitcoin’de kayıplar derinleşti

Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi bitcoin’in fiyatı dün 70 bin doların altına inerek Donald Trump’ın ABD başkanı seçilmesinden bu yana elde ettiği kazançları geri verdi. Bitcoin’in fiyatı önceki gün günü yüzde 13,3 kayıpla 63 bin 764 dolardan tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 6,6 yükselişle 66-67 bin dolar seviyelerinden işlem gördü.

Kripto para yanlısı söylemleriyle bilinen Trump, 5 Kasım 2024’te ABD başkanı seçilirken, seçimin ardından bitcoinin fiyatı 68 bin dolardan 17 Aralık 2024’te 100 bin doların üzerine çıkmıştı. Bitcoin, fiyatının bugün 70 bin doların altına inmesiyle Trump’ın ABD başkanı seçilmesinden bu yana elde ettiği kazançları sildi. Analistler, faiz oranlarına ilişkin endişelerin, küresel ekonomideki belirsizliklerin, kaldıraçlı pozisyonların çözülmesinin, kar realizasyonlarının yatırımcıların kripto piyasalarından uzaklaşmasına neden olduğunu kaydetti.

Merkez bankaları faizde sabit kaldı

Avrupa borsalarında negatif bir seyir izlenirken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini sabit tuttu. Avro Bölgesi’nde ECB, 3 temel politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda sabit tutarken, ECB Başkanı Christine Lagarde, düzenlediği basın toplantısında enflasyonun ECB’nin orta vadede enflasyon oranının yüzde 2’ye geri döneceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

Lagarde, bankanın döviz kuruna yönelik bir hedefi bulunmadığını ancak kurlardaki gelişmelerin ekonomik görünüm ve enflasyon üzerindeki etkilerini yakından takip ettiklerini vurguladı. Öte yandan, İngiltere’de BoE politika faizini yüzde 3,75’te sabit tutarken, yıl içinde faiz indirimlerinin olabileceğinin sinyalini verdi. BoE Başkanı Andrew Bailey, İngiltere’de enflasyonun hedeflenen yüzde 2 seviyesine bir yıl daha erken ulaşacağını öngördüklerini belirterek, enflasyonun bu seviyede sürdürülebilir şekilde kalmasının önemli olduğunun altını çizdi.

Analistler, Avrupa tarafında enflasyonla mücadelede şahin tutumun sürdüğünü belirtirken, yıl içinde savunma giderleri kaynaklı harcamalar ve bölgesel gelişmelerin bölge merkez bankalarının tutumlarında ayrışmaları tetikleyebileceğini söyledi. Öte yandan Hindistan Merkez Bankası ABD ile beklenen ticaret anlaşması öncesinde para politikası toplantısında faiz oranını sabit tuttu ve uzun süreli bir duraklama sinyali verdi.

Petrolde jeopolitik fiyatlamalar hakim

Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda dün 67-68 dolar bandında işlem gördü. Önceki gün 68,71 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 67,34 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, dün saat 09.27 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,1 artışla 68,09 dolar oldu. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 63,88 dolardan işlem gördü.

Öğleden sonra Brent petrolün varil fiyatı 68 doların altına çekildi. Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD’nin İran’daki güvenlik risklerini gerekçe göstererek vatandaşlarına yeniden “ülkeyi derhal terk etme” çağrısı yapması etkili oldu. ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından “Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları” istendi.

Kaynak: DÜNYA - İSTANBUL