Sıfır Atık'ta 8 yıllık bilanço: Ekonomiye 365 milyar TL katkı, 90 milyon ton atık geri kazanıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul'da düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı'nda Türkiye'nin geri dönüşüm performansından plastik atık sorununa kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu. Ersoy'un paylaştığı verilere göre geri kazanımda 8 yılda önemli bir artış sağlanırken, önümüzdeki dönem için daha yüksek hedefler belirlendi.

Sıfır Atık ekonomiye ne kadar katkı sağladı?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının verilerine göre Sıfır Atık çalışmaları kapsamında tüm atık türlerindeki geri kazanım oranı 8 yılda yüzde 13'ten yüzde 37,53'e çıktı.

Ersoy, bu süreçte 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve yaklaşık 365 milyar TL katkı sağlandığını bildirdi.

Geri kazanımda 2035 ve 2053 hedefleri açıklandı

Türkiye'nin geri kazanım oranında önümüzdeki yıllar için belirlenen hedefleri de paylaşan Ersoy, mevcut yüzde 37,53'lük oranın 2035 yılında yüzde 60'a, 2053 yılında ise yüzde 70'e çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Dünyada plastik üretimi 70 yılda 230 kat arttı

Sıfır Atık Çalıştayı'nın önemli gündemlerinden biri küresel plastik kirliliği oldu.

Bakan Ersoy'un verdiği bilgilere göre dünya genelinde plastik üretimi son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktı. Plastik atık miktarı ise 353 milyon tona ulaştı.

Plastik atıkların yalnızca yüzde 9'u geri dönüştürülüyor

Ersoy, dünya genelindeki 353 milyon tonluk plastik atığın yalnızca yüzde 9'unun nihai olarak geri dönüştürüldüğünü söyledi.

Plastik atıkların yüzde 19'u yakılırken yüzde 50'si depolanıyor. Kontrolsüz şekilde yönetilen ve çevreye karışan plastik atıkların oranı ise yüzde 22 seviyesinde bulunuyor.

Mevcut atık miktarı üzerinden yaklaşık 78 milyon ton plastiğin kontrol dışında kaldığını belirten Ersoy, bu atıkların toprağa, nehirlere ve okyanuslara karışarak canlı ekosistemine zarar verdiğini ifade etti.

Ersoy: Artık zaman kaybetme lüksümüz yok

Plastik atık sorununa karşı küresel politikaların yanı sıra bütüncül bir yaklaşım gerektiğini vurgulayan Ersoy, gereksiz kullanım ve israfın azaltılmasından ikincil ham madde kullanımına kadar plastik döngüsünün tamamının ele alınması gerektiğini söyledi.

Ersoy, “Bizlerin artık zaman kaybetme lüksü yok” diyerek mümkün olan bütün çözüm başlıklarının devreye alınması gerektiğini belirtti.

Plastik, döngüsel ekonomide öncelikli sektörlerden biri
Bakan Ersoy, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı'nda plastiğin yedi öncelikli sektörden biri olarak belirlendiğini açıkladı.

Plan; altı stratejik hedef ve 53 eylem üzerinden atık önleme, döngüsel ürünler, ikincil ham madde, izleme, teşvik ve sektörel dönüşüm alanlarında yeni bir uygulama çerçevesi oluşturuyor. Birincil ham maddeye bağımlılığın azaltılması da planın önemli hedefleri arasında yer alıyor.

Ürün ve ambalajların döngüsel tasarım ilkelerine göre geliştirilmesi, tek kullanımlık ve kısa ömürlü ürünlerin azaltılması, atıkların kaynağında ayrı toplanması ve geri dönüşümün miktar ve kalitesinin artırılması da öngörülen çalışmalar arasında bulunuyor.