Avrupa Birliği göçmen politikalarında köklü değişim sinyalleri veriyor

Avrupa Birliği genelinde göç politikaları on yıl öncesine kıyasla bambaşka bir noktaya evrildi. Dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel'in kapıları açtığı dönemlerin aksine, üye ülkeler artık sınır güvenliği ve sığınmacı süreçlerini tamamen Avrupa sınırları dışına taşıma arayışında. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avrupa'da çok fazla yabancı bulunduğu yönündeki sert çıkışıyla dikkat çekiyor. Frederiksen'in Brüksel'deki kapalı kapılar ardında dile getirdiği bu görüşler, Fransız dergisi Le Point tarafından kamuoyuna taşındı.

Avrupa dışı merkezler için yeni arayış

Danimarka Başbakanı, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve diğer 17 Avrupa Birliği lideri, Avrupa Komisyonu'na gönderdikleri ortak mektupta somut bir strateji değişikliği talep etti. Liderler, sığınmacıların sınır dışı süreçlerinin Avrupa dışında kurulacak merkezlerde yürütülmesini ve bu projenin finansmanına destek verilmesini istiyor. Frederiksen, Financial Times'a verdiği demeçte, kitlesel göç probleminin artık Avrupa kıtasının dışında çözülmesi gerektiğini vurgulayarak bu değişimin Avrupa Birliği tarihindeki en büyük dönüşüm olduğunu savundu.

Politico Europe tarafından aktarılan bilgilere göre, geri dönüş merkezleri olarak adlandırılan bu tesisler için Özbekistan, Ruanda ve Uganda gibi ülkeler potansiyel ev sahibi olarak masada duruyor. Ancak bu ülkelerin otoriter rejimleri, muhalefete yönelik baskıcı tutumları ve tartışmalı insan hakları karneleri, projenin uygulanabilirliği üzerinde ciddi soru işaretleri yaratıyor. Buna rağmen, Avrupa Birliği üyesi devletler ve Avrupa Parlamentosu, Mart 2025'te sunulan yeni geri dönüş düzenlemesi kapsamında bu merkezlerin kurulmasına onay verdi.

Geri dönüş merkezlerinde kritik süreç

Düzenlemenin yasalaşması için Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi'nin nihai onayını bekleyen süreç, sonbahar aylarında tamamlanacak. Tasarı, sığınma başvurusu reddedilen veya yasal kalış hakkı bulunmayan bireylerin, ülkelerine gönderilmeden önce bu merkezlerde bekletilmesini öngörüyor. Destekçiler, bu modelin göçmenlerin tehlikeli deniz yolculuklarını ve insan kaçakçılarının eline düşmelerini engelleyeceğini iddia ediyor.

Öte yandan, Avrupa Birliği içindeki siyasi atmosfer ciddi bir ayrışma yaşıyor. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Avrupa Birliği liderler zirvesi sonrası düzenlediği basın toplantısında, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in ülkesine izinsiz giriş yapan yüz binlerce kişiye af tanımasını sert bir dille eleştirdi. Kristersson, göç baskısını azaltmak için tüm imkanların seferber edildiği bir dönemde, İspanya'nın bu yöndeki kararlarının diğer üye ülkeler için riskleri artırdığını vurguladı.