BAE’nin 1,7 trilyon dolarlık Washington kozu

Birleşik Arap Emirlikleri’nin ABD ile ilişkilerinde para artık yalnızca yatırım aracı değil, stratejik gücün de önemli parçalarından biri. Abu Dabi merkezli kamu fonlarının yönettiği dev sermaye; teknoloji, yapay zekâ ve enerji yatırımları üzerinden Washington ile kurulan bağları giderek derinleştiriyor.

Yaklaşık 20 yıl önce ABD limanlarını işletme girişimi Washington’da büyük siyasi tepkiyle karşılaşan BAE, bugün Microsoft, Nvidia, BlackRock ve OpenAI gibi Amerikan teknoloji dünyasının en önemli aktörleriyle aynı masada oturuyor.

1,7 trilyon dolarlık sermaye gücü

Abu Dabi merkezli egemen varlık fonlarının yönettiği toplam varlıkların yaklaşık 1,7 trilyon dolara ulaşması, emirliği dünyanın en büyük kamu sermayesi merkezlerinden biri haline getirdi. ADIA, Mubadala, ADQ ve teknoloji odaklı MGX gibi yapılar, bu parayı artık yalnızca klasik finans yatırımlarında değerlendirmiyor.

BAE yatırımları giderek yapay zekâ, yarı iletkenler, veri merkezleri, enerji ve kritik altyapıya yöneliyor. Bu sektörlerin aynı zamanda ABD’nin Çin ile rekabetinde stratejik önem taşıması, Abu Dabi sermayesinin Washington açısından değerini daha da artırıyor.

BAE ile ABD arasında geçen yıl açıklanan 10 yıllık yatırım çerçevesinin büyüklüğü de 1,4 trilyon dolara ulaşıyor. Planın odağında teknoloji, yapay zekâ, yarı iletkenler, enerji ve imalat gibi Washington’ın öncelik verdiği alanlar bulunuyor.

Yapay zekâ Washington’a açılan yeni kapı oldu

BAE yatırımları için en dikkat çekici alanlardan biri yapay zekâ. Abu Dabi destekli MGX; Microsoft, BlackRock ve diğer küresel oyuncularla birlikte dev veri merkezi ve enerji yatırımlarını hedefleyen yapay zekâ altyapı ortaklıklarının içinde yer alıyor.

Nvidia ve OpenAI gibi şirketlerle gelişen ilişkiler de BAE’nin petrol sonrası dönemde nasıl bir konum aradığını gösteriyor. Emirlik, yalnızca teknoloji satın alan ülke olmaktan çıkarak yeni nesil yapay zekâ altyapısının finansmanını sağlayan başlıca sermaye merkezlerinden biri olmayı hedefliyor.

Bu dönüşüm Washington açısından da önemli. Yapay zekâ yarışında ihtiyaç duyulan veri merkezleri, enerji altyapısı ve gelişmiş çiplerin maliyeti hızla büyürken, Körfez sermayesi Amerikan teknoloji şirketleri için giderek daha önemli bir finansman kaynağı haline geliyor.

Washington’da 10 yılda 270 milyon doları aşan lobi

Finansal yatırımların yanında siyasi ilişkiler için yapılan harcamalar da dikkat çekiyor. OpenSecrets verilerine dayanan hesaplamalara göre BAE bağlantılı yapıların Washington’daki lobi faaliyetleri için son 10 yılda yaptığı harcama 270 milyon doları aştı.

Bu süreç yalnızca klasik lobi şirketleriyle sınırlı kalmadı. Washington’daki düşünce kuruluşları, iş dünyası çevreleri ve karar vericilerle kurulan uzun vadeli ilişkiler, BAE’nin ABD’deki görünürlüğünü ve erişimini artıran başka kanallar oluşturdu.

Ortaya çıkan tablo, 2006’daki Dubai Ports World krizinden oldukça farklı. O dönemde bir BAE şirketinin Amerikan limanlarını işletmesi siyasi baskıyla engellenirken, bugün Abu Dabi sermayesi ABD’nin en stratejik teknoloji ve altyapı projelerinin finansmanında doğrudan rol üstleniyor.

Para ile siyaset arasındaki çizgi tartışılıyor

BAE’nin Washington’daki yükselişi tartışmasız ilerlemiyor. Abu Dabi bağlantılı yatırımcıların ABD’de siyasetle yakın ilişkileri bulunan şirketlere yaptığı bazı yatırımlar, çıkar çatışması ve siyasi nüfuz tartışmalarını da beraberinde getirdi.

Özellikle MGX bağlantılı yatırımcıların Trump ailesiyle ilişkili kripto girişimine yaptığı 500 milyon dolarlık yatırım ABD’de dikkat çekti. İşlemin siyasi kararlarla bağlantılı olduğuna dair kesinleşmiş bir bulgu bulunmasa da, yüksek teknoloji ihracatı ve Körfez sermayesinin aynı dönemde gündeme gelmesi Washington’da eleştirilere neden oldu.

BAE yatırımları açısından daha büyük resim ise açık: Abu Dabi, petrol gelirlerinden oluşturduğu dev sermayeyi teknoloji ve jeopolitik etkiye dönüştürüyor. Washington için BAE artık yalnızca Körfez’deki bir enerji ve güvenlik ortağı değil; yapay zekâ yarışını finanse edebilecek büyüklükte bir yatırım merkezi.