Trump İran'ın 7 günlük teklifini reddetti: Seçim sonrası saldırı seçeneği masada

ABD ile İran arasındaki Hürmüz pazarlığında tansiyonu yeniden yükseltecek bir gelişme yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın çatışmalara yedi gün ara verilmesini öngören teklifini kabul etmediği ve Tahran üzerindeki ekonomik baskının sürmesini istediği bildirildi.

ABD yönetiminin İran'a ve görüşmelere aracılık eden bölge ülkelerine, mevcut aşamada deniz ablukasının kaldırılmasının düşünülmediğini ilettiği öne sürüldü.

İran'ın önerisi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer müzakerelerin başlaması karşılığında Washington'ın deniz ablukasını kaldırmasını, ekonomik baskının bir bölümünü hafifletmesini ve dondurulan bazı İran varlıklarını serbest bırakmasını içeriyor.

Trump İran'ın şartlarına güvenmiyor

Trump'ın İran'ın ABD tarafından ortaya konulan şartları yerine getireceğine kuşkuyla yaklaştığı belirtiliyor.

Washington yönetiminin mevcut ekonomik baskının sürdürülmesinin Tahran'ı ABD açısından daha uygun koşullarda anlaşmaya zorlayabileceğini değerlendirdiği aktarılıyor.

Bu tutum, son günlerde yürütülen diplomatik temaslarda hızlı bir uzlaşmaya varılmasının önündeki en önemli engellerden biri olarak öne çıkıyor.

İran ise çatışmaların geçici olarak durdurulmasının daha geniş kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması için zemin oluşturabileceğini savunuyor.

Hürmüz karşılığında ablukanın kalkmasını istiyor

Tahran'ın önerisinin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor.

İran, boğazı yeniden açmayı ve ABD ile nükleer müzakerelere dönmeyi teklif ederken Washington'dan deniz ablukasının kaldırılmasını istiyor.

Teklif kapsamında İran üzerindeki bazı ekonomik kısıtlamaların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının bir bölümünün serbest bırakılması da bulunuyor.

Ancak ABD'nin mevcut aşamada deniz ablukasını kaldırmaya yanaşmaması, Hürmüz'ün yeniden açılması konusunda yürütülen pazarlığı çıkmaza sürüklüyor.

Seçim sonrasında yeniden saldırı ihtimali

Görüşmelerdeki en kritik iddia ise Trump'ın İran'a yönelik yeni bir askerî operasyon konusunda yaptığı değerlendirmeler oldu.

ABD'li yetkililere dayandırılan habere göre Trump, yardımcılarıyla yaptığı özel görüşmelerde diplomatik sürecin sonuç vermemesi halinde İran'a yönelik bombardımanın yeniden gerekli hale gelebileceğini dile getirdi.

Olası yeni askerî harekât açısından kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerinin sonrası işaret ediliyor.

Trump'ın buna karşılık yeni ve büyük ölçekli bir askerî operasyona girmekte isteksiz olduğu, askerî müdahale tehdidini İran'la müzakerelerde baskı unsuru olarak kullanmayı sürdürdüğü belirtiliyor.

Trump seçimlerin İran politikasını etkilemediğini söyledi

Trump'ın özel görüşmelerinde seçim sonrasını işaret ettiği yönündeki iddia, ABD Başkanı'nın kamuoyu önündeki açıklamalarıyla da dikkat çekici bir karşıtlık oluşturuyor.

Trump bu hafta Birleşmiş Milletler'de yaptığı açıklamada, seçim hesaplarının İran politikasını belirlemediğini söyledi.

ABD Başkanı, yönetiminin temel hedefinin İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu savundu.

Bu nedenle önümüzdeki haftalarda Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlanıp sağlanamayacağı, hem Hürmüz Boğazı hem de yeni bir askerî gerilim ihtimali açısından kritik olacak.

Petrol iki haftalık düşüşün ardından 104 dolarda

ABD-İran görüşmelerindeki gelişmeler petrol piyasası tarafından da yakından izleniyor.

ABD tipi ham petrol WTI'ın kasım vadeli kontratı haftalık bazda yüzde 3,82 gerileyerek 92,44 dolar seviyesine indi. WTI önceki haftayı da yüzde 3,97 düşüşle tamamlamıştı.

Brent petrolün kasım vadeli kontratı ise haftalık yüzde 0,43 yükselişle yaklaşık 104,45 dolar seviyesinde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması yönünde ilerleme sağlanması küresel petrol arzına ilişkin risk primini azaltabilecek bir gelişme olarak görülürken, görüşmelerin çökmesi ve askerî saldırı ihtimalinin yeniden güçlenmesi petrol piyasasında jeopolitik riskin tekrar fiyatlanmasına neden olabilir.