Türkiye'nin en büyüğü yine Tüpraş

Sanayi devleri arasında ipi yine Tüpraş göğüsledi: 2014 yılı üretimden satışları net 37,5 milyar TL!

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Sanayi devleri arasında ipi yine Tüpraş göğüsledi. İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında 2014 yılında üretimden satışlara göre en büyük kuruluş 37,5 milyar lira ile TÜPRAŞ oldu. İstanbul Sanayi Odası'nın 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2014 araştırmasının sonuçları açıklandı. Buna göre, önceki yılın birincisi Tüpraş 37.5 milyar lira üretimden satışlar ile yine birinci, önceki yılın ikincisi Ford Otosan da 10.5 milyar lira üretimden satışlar ile yine ikinci olurken, önceki yılın dördüncüsü Oyak Renault 8.8 milyar lira üretimden satışlar ile üçüncülüğe yükseldi.

Sıralamada dördüncü sırayı, önceki yılın beşincisi Arçelik 8.5 milyar liralık üretimden satışlar ile alırken, önceki yılın üçüncüsü Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) 6.7 milyar lira ile beşinciliğe geriledi ve ilk 10'a giren tek kumu kuruluşu oldu.1-550.jpg

Bu kuruluşları, 6.4 milyar lira üretimden satışlar ile İçdaş Çelik, 6.2 milyar lira üretimden satışlar ile İskenderun Demir Çelik, 6.1 milyar lira üretimden satışlar ile Ereğli Demir Çelik, 6.0 milyar lira üretimden satışlar ile Tofaş ve 5.7 milyar lira üretimden satışlar ile Aygaz izledi.

Böylece, Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu sıralamasının ilk beşinde Tüpraş, Ford ve Arçelik ile 3 ve bunlara ek olarak Tofaş ve Aygaz ile ilk 10'da da 5 Koç Grubu şirketi yer almış oldu.

21-006.jpg

Faaliyet kârı 30 milyara düştü

İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, 2014 yılında şirketlerin toplam satışlarının geçen yıla göre yüzde 3.9’luk bir artışla 473 milyar liraya çıktığını paylaşarak "Bu artışın 8.2’lik 2014 yılı enflasyonunun altına kalması düşündürücüdür" dedi. 

Faaliyet kârlarına bakıldığında 500 büyük şirketin geçen yıla göre performansının biraz düştüğünü belirten Bahçıvan, "2013 yılında faaliyet kârını yüzde 8’e çıkaran 500 büyük sanayi şirketlerimizin, 2014 yılındaki faaliyet kâr oranı yüzde 6.4’e gerilemiştir. Yani 2013 yılında 36 milyar lira faaliyet kârı elde eden şirketlerimizin bu kârı 2014 yılında 30 milyar liraya düşmüştür" dedi.

Gelirlerin yarısından fazlası finansman gideri yazıldı!

Geçen yıl, sanayi şirketlerinin neredeyse esas faaliyetlerinden elde ettikleri kârlarının yarısı ile finansman giderlerini karşıladıklarını hatırlatan İSO Başkanı, "Bu yıl ki tabloda da görebileceğiniz gibi ne yazık ki bu yıl da aynı durum ile karşı karşıyayız. Sanayinin asıl temel faaliyet alanı olan esas faaliyet kârlarına baktığımızda 500 büyük şirketin performansının ciddi oranda gerilediği görülüyor" ifadelerine yer verdi. 

2013 yılında faaliyet kârları 36.5 milyar lirayı bulan 500 Büyük Sanayi Kuruluşu, bunun yarısından çoğunu, 19 milyar lirasını finansman gideri olarak kaybetmişti. Bu yılda da 500 büyük şirketleri, 30 milyar lira olan esas faaliyet gelirlerinin yine yarısından fazlasını, 16 milyar lirasını finansman gideri olarak kaybetti. 

55-011.jpg

Zarar eden şirket sayısı 129’dan 83’e indi

İSO 500 listesinin en olumlu verilerden biri zarar eden şirket sayısındaki düşüş oldu. 2014 yılında 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nda zarar eden şirketlerin sayısının ciddi bir azalışla 129’dan 83’e indi. Aynı eğilimi EBITDA verilerinin de ortaya koyduğuna işaret eden Bahçıvan, "Bu verilere göre 2013 yılında 32 şirket zarar etmişken, 2014 yılında bu sayı 19’a gerilemiştir" dedi.

İŞTE İLK 100

Birinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No:KuruluşlarKamu
Sıra
No:
Özel
Sıra
No:
Üretimden
Satışlar (Net)
(TL)
20142013
11TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.-137.501.812.917
22Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.-210.539.302.862
34Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.-38.777.455.748
45Arçelik A.Ş.-48.520.701.667
53EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü1-6.707.382.164
67İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım Sanayi A.Ş.-56.350.289.705
79İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.-66.245.223.256
88Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.-76.114.214.014
96TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.-86.000.729.958
1010Aygaz A.Ş.-95.692.178.368
1111Çolakoğlu Metalurji A.Ş.-104.780.209.856
1214Mercedes-Benz Türk A.Ş.-114.771.526.299
1325Hyundai Assan Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.-124.626.824.128
1415Vestel Elektronik San. ve Tic. A.Ş.-134.309.264.955
1512Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş.-144.194.318.549
1613PETKİM Petrokimya Holding A.Ş.-153.671.224.523
1716Unilever San. ve Tic. T.A.Ş.-163.391.950.836
18-BSH Ev Aletleri San. ve Tic. A.Ş.-173.273.297.079
1918Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.2-3.085.712.484
2017Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş.-182.603.143.850
2120Milangaz LPG Dağıtım Tic. ve San. A.Ş.-192.597.664.707
2230Bosch San. ve Tic. A.Ş.-202.582.434.764
2319Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamülleri A.Ş.-212.512.956.331
2434Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.-222.488.442.267
2521Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı3-2.482.372.036
26-İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş.-232.462.050.202
2722İpragaz A.Ş.-242.457.053.316
2823Kroman Çelik Sanayii A.Ş.-252.353.457.343
2924Sarkuysan Elektrolitik Bakır San. ve Tic. A.Ş.-262.290.068.925
3027Vestel Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş.-272.281.206.646
3132Eti Gıda San. ve Tic. A.Ş.-282.278.128.243
3237KARDEMİR Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.-292.170.449.862
3335Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş.-302.141.431.162
3428Borçelik Çelik San. Tic. A.Ş.-312.140.492.279
3538AKSA Akrilik Kimya Sanayi A.Ş.-322.066.006.094
3636Philsa Philip Morris Sabancı Sigara ve Tütüncülük San. ve Tic. A.Ş.-332.062.922.706
3731Coca-Cola İçecek A.Ş.-342.042.896.919
3855Oltan Gıda Maddeleri İhr. İth. ve Tic. A.Ş.-352.037.330.233
3933Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş.-362.036.478.699
4039Konya Şeker San. ve Tic. A.Ş.-371.998.826.388
4142Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü4-1.974.517.342
4243Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.-381.953.031.362
43--5--
4449Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü6-1.901.964.981
4546Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.-391.854.347.191
4644Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayii A.Ş.-401.846.551.159
4745Yolbulan Baştuğ Metalurji Sanayi A.Ş.-411.832.825.877
4840Diler Demir Çelik Endüstri ve Ticaret A.Ş.-421.808.539.306
4941İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş.-431.734.194.501
5074TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.-441.726.287.599
5151SÜTAŞ Süt Ürünleri A.Ş.-451.720.919.774
5248Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş.-461.702.808.608
5353Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.-471.628.888.987
5452Abalıoğlu Yem-Soya ve Tekstil Sanayi A.Ş.-481.597.712.867
5556Assan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş.-491.592.267.954
5662Hayat Kimya Sanayi A.Ş.-501.560.748.364
5754BRİSA Bridgestone Sabancı Lastik San. ve Tic. A.Ş.-511.536.843.165
5850Sanko Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.-521.524.178.354
5960Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş.-531.486.212.838
6029Nadir Metal Rafineri San. ve Tic. A.Ş.-541.483.479.776
6157Toros Tarım San. ve Tic. A.Ş.-551.412.403.105
6261Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş.-561.359.866.652
6359MMK Metalurji San. Tic. ve Liman İşletmeciliği A.Ş.-571.328.196.253
6458Borusan Mannesmann Boru San. ve Tic. A.Ş.-581.313.729.373
6564Yazıcı Demir Çelik Sanayi ve Turizm Ticaret A.Ş.-591.278.619.999
6666Sasa Polyester Sanayi A.Ş.-601.236.768.033
6772Soda Sanayii A.Ş.-611.220.702.677
6865HES Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.-621.206.869.527
6975C.P. Standart Gıda San. ve Tic. A.Ş.-631.199.845.458
7067Türk Pirelli Lastikleri A.Ş.-641.163.320.730
7163Tüprag Metal Madencilik San. ve Tic. A.Ş.-651.149.928.635
72112İçdaş Elektrik Enerjisi Üretim ve Yatırım A.Ş.-661.145.149.896
7371Aksa Enerji Üretim A.Ş.-671.139.061.311
7478Ülker Bisküvi Sanayi A.Ş.-681.131.803.071
7586Şenpiliç Gıda Sanayi A.Ş.-691.107.770.152
7670Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Ticaret A.Ş.-701.053.800.541
7779Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşletmeleri San. Tic. A.Ş.-711.050.120.648
7881Ülker Çikolata Sanayi A.Ş.-721.048.585.193
7985Gülsan Sentetik Dokuma San. ve Tic. A.Ş.-731.045.255.606
80172Oltan Fındık San. ve Tic. A.Ş.-741.038.512.890
8180Tezcan Galvanizli Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.-751.000.869.791
8284Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş.-76992.982.672
8369Delphi Automotive Systems Ltd. Şti.-77990.085.671
8487Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş.-78983.140.322
8576Nursan Metalurji Endüstrisi A.Ş.-79980.232.880
86115Yeşilyurt Demir Çelik Endüstrisi ve Liman İşletmeleri Ltd. Şti.-80976.099.045
87-RMK Marine Gemi Yapım Sanayii ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş.-81965.941.559
8847Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.-82956.199.426
89104JTI Tütün Ürünleri Sanayi A.Ş.-83952.695.686
90102Naksan Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.-84947.098.470
9189BEYPİ Beypazarı Tarımsal Üretim Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.-85944.864.167
9288Paşabahçe Cam San. ve Tic. A.Ş.-86934.030.846
9397Trakya Cam Sanayii A.Ş.-87926.987.458
9496Pınar Süt Mamülleri Sanayii A.Ş.-88926.724.201
9590Goodyear Lastikleri T.A.Ş.-89909.171.236
96116Namet Gıda San. ve Tic. A.Ş.-90893.918.051
97101Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş.-91888.717.267
9891Küçükbay Yağ ve Deterjan Sanayi A.Ş.-92888.597.832
9982Koza Altın İşletmeleri A.Ş.-93"
100111Bosch Termoteknik Isıtma ve Klima San. Tic. A.Ş.-94886.808.458


Büyümenin kalitesindeki kısırdöngü tersine çevirmeli

Bahçıvan, araştırmanın “sanayi şirketlerinin teknoloji ve katma değere daha çok yönelmeleri gerektiği, finansman yönetiminin, en az üretim kadar önem kazandığını ve sanayisiz bir büyümenin sürdürülemeyeceği” gerçeklerini ortaya çıkardığını söyledi. 

Sanayinin son 15 yıldan bu yana genel ekonomi içindeki ağırlığını kaybetme sürecinin devam ettiğini, hak ettiği noktaya yaklaşamadığını hatta uzaklaştığını söyleyen Bahçıvan, geçen hafta açıklanan 2015 yılı birinci çeyrek verilerinin moralleri bozan bir tablo ortaya koyduğunu belirtti. Bahçıvan, “Buna göre 2015 ilk çeyrekte 2.3 büyüyen ekonomide imalat sanayi büyümesi yüzde 0.8 olarak gerçekleşti. Bu da hep dile getirdiğimiz büyümenin kalitesi sorununu bir kez daha açıkça gösterdi. Büyüme büyük ölçüde tüketim ağırlıklı oldu. Türkiye’nin yarınlarını düşünen herkes, bu kısır döngüyü görmek zorunda. Dahası karar vericilere ve başta biz sanayicilere düşen görev bunu kırmak ve tersine çevirmek olmalıdır. Sanayicilerimizin kur baskısı ve faizler nedeniyle finansman baskısına yenildiği gözüküyor” dedi. 

Türkiye uzlaşarak iş yapmayı göstermek zorunda

Bahçıvan, genel seçim sonrası partilerin hükümet kurma sürecine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:  
“Türkiye uzlaşarak iş yapmayı, farklı fikirleri bir havuz içinde değerlendirerek verimli bir üretim çıkarmayı göstermek zorunda. Türkiye’ye ve parti liderlerinin olgunluğuna yakışan davranış modeli budur. Yaşanan süreç tüm sosyal çevrelerce sabırla izlenmeli. Aynı şekilde tüm liderlere bu süre zarfında anlayışla yaklaşılmalı.”