Sağlıklı yatırımın yeni reçetesi ‘esenlik’

Hamide HANGÜL

Dünyada ilaç pazarı yak­laşık 1,9 trilyon dolarlık büyüklükte. Türkiye’de ise yaklaşık 11,5 milyar dolarla dünyanın en büyük 19’uncu pa­zarı konumunda. Günümüzde artık sağlığı koruyan ve uzun ya­şama (longevity) yönelik ‘has­talığı önleyici’ uygulamalar öne çıkıyor.

Yaşam kalitesini yük­seltmeye yönelik önemli bir adım atan Sağlık Bakanlığı’nın ‘Esenlik Hizmetleri Yönetmeli­ği’, Resmi Gazete’de yayımlana­rak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe göre, bu merkezler ve üniteleri, oteller, yaşlı bakım merkezle­ri, engelli bakım merkezleri ve spor kulüpleri bünyesinde açı­labilecek. Ayrıca müstakil bina­larda da faaliyet gösterebilecek. Yönetmelik tedavi amacı taşımı­yor ve bireyin yaşam tarzı ve risk faktörleri dikkate alınıyor.

Kupa gibi geleneksel tıp hizmeti de var

Yönetmelik kapsamında, dil ve konuşma terapisi, egzersiz ve fiziksel aktivite hizmetleri, çamur terapisi, fizyoterapi hiz­metleri, kupa gibi geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamala­rı (GETAT), psikolojik destek hizmetleri, deniz suyu ve deniz kaynaklı tedavi yöntemleri, hi­perbarik oksijen tedavisi, reha­bilitasyon hizmetleri, sanat te­rapileri, güneş terapisi, termal sağlık terapileri (kaplıca) ve tuz terapisi gibi pek çok sağlıklı ya­şam uygulaması sunulacak.

Kurulacak esenlik merkez­leri veya ünitelerinde kriterler de belli. Ayrı bir bina olarak açı­lacaksa, bu merkezlerin en az 500 metrekare büyüklükte ol­ması gerekecek. En az 10 odalı oteller gibi tesislerde kurulacak ünitelerin ise 300 metrekare­nin altında olmaması yasal bir zorunluluk. Bu merkezlerde, uzman hekim, fizyoterapist, di­yetisyen, psikolog, podolog gibi sağlık personeli istihdam edile­cek. Bu hizmetleri verecek otel ya da merkezlerin izin belgesi alması ve standartları karşıla­ması gerekecek. Ruhsatlandır­ma İl Sağlık Müdürlükleri tara­fından gerçekleştirilecek.

Küresel pazarı 7,5 trilyon dolar

Dünyada Wellness 7,5 trilyon dolarlık büyüklüğe sahip. Bu rakamın 2029’a kadar 9,8 tril­yon dolara ulaşması bekleni­yor. Wellness için yapılan har­camalar, sağlık ve tıbbi harca­maların %60’ına ulaştı.

Hekim gözetimi kesinlikle olacak sağlık turisti de artık çekilecek

Bu alanda kullanılacak cihazlardan verilecek sağlık hizmetine kadar bir standarda kavuşulacağına işaret eden Seyran, “En önemli noktalardan biri de bir mesul müdür olacak ve bu kişi de kesinlikle bir hekim olacak. Hizmetler, kesinlikle ehliyetli kişiler, sağlık personeli tarafından yapılacak orada. Buralar, Esenlik Hizmetleri Yönetmeliğine uyum sağladıktan sonra, sağlık turizmi yetki belgesi de alarak uluslararası hasta kabulüne de başlayabilecek. Bu ruhsatı aldıktan sonra, sadece turist değil, sağlık turisti almaya başlayacak. Avrupa ve dünyanın ilgisini çekecek ‘marka ve değer üretme’ noktasında sağlıklı yaşam için ruhsatlandırma yapılacak” diye konuştu.

Sağlık hizmetiyle tanımlanarak ruhsatlandırma ve denetime alınacak söz konusu merkezlerde asıl gelinmek istenen noktasının, vatandaş hastalandıktan sonra sağlık hizmeti alması, aile hekiminden ilaç yazdırması ve sosyal devlet olarak sağlık hizmeti sunulmasının ötesine geçerek, vatandaşın hastalanmadan sağlığını koruması olduğunu vurgulayan Seyran, kişinin hastalığı yokken de sağlıklı yaşam talebinin kapsayıcı hale getirilmesinin hedeflendiğinin altını çizdi.

SPA’lar buna göre ruhsat alacak

Uluslararası Sağlık Turizmi Enstitüsü Başkanı Dr. Fatih Seyran, önümüzdeki 2-3 yıl içinde Spa & Wellness kavramının yerini giderek ‘Esenlik Merkezi’ne bırakacağını açıkladı. Seyran, şöyle devam etti: “Özelikle turizm işletme belgeli oteller, mevcut SPA alanlarını bu yönetmeliğe uygun hale getirerek ruhsatlandırma yoluna gideceklerdir. Bu da hem hizmet kalitesini standardize edecek, hem de sağlık turizmi gelirlerini artırabilecek yeni bir alan oluşturacak.”

Türkiye’deki 5 yıldızlı otellerin yüzde 85’den fazlasında ve 4 yıldızlı otellerin önemli bir kısmında en az bir SPA & Wellness bölümü (masaj, sauna, Türk hamamı, buhar odası, cilt ve vücut bakımı) bulunduğuna işaret eden Seyran, “Bünyesinde temel düzeyde hamam, sauna veya masaj odası bulunduran tüm konaklama tesisleri dahil edildiğinde sayı 1.500’ün üzerine çıkıyor” diye konuştu. Söz konusu merkez ve ünitelerin yeni istihdam da sağlayacağına işaret eden Seyran, “Önümüzdeki dönemde çoğu sağlık çalışanı olmak üzere binlerce kişiye istihdam imkanı da getirecek” açıklamasında bulundu.

Çeşme’ye 2 milyar liralık yatırım

Sektörün her yıl yüzde 6 büyüdüğüne işaret eden Arıkan Proje Geliştirme A.Ş Proje Geliştirme ve Hukuk Danışmanı Habip Arıkan, dünyada sağlık turizminin yükselen bir değer olduğunu belirterek, şöyle devam etti: “Bugün Avrupa’da birçok yerde, Uzakdoğu’da, Amerika’da bu konuda turizmin yatırımlarında çok ciddi sağlık merkezleri kuruldu. Bakanlığımız da ‘Esenlik merkezleri’ yönetmeliği çıkartarak, sağlık turizminden ciddi şekilde bir pay almanın altyapısı kurgulandı. Sağlık merkezleri artık turizm yatırımlarına başlayacak. Bu konuda çok önemli yatırımlara ihtiyacımız var. Üst gelir grubuna yönelik turisti buraya çekmemiz gerekiyor.”

Turizmin artık uzun süreli yaşam alanlarına dönüşmeye başladığını, artık insanların 25- 30 metrekarelik otel odalarında kalmak yerine, yeni şeyler keşfetmek ve deneyimlemeye para harcamak istediğini ifade eden Arıkan, bunun kalış sürelerini de 2-3’e katladığını belirterek, “Deneyimsel turizmin 10 kata yakın bir gelir farkı yarattığını söyleyebilirim” dedi. Bu konuda wellness ve longevity hizmetleri de sunacak Anantara otelin 2 milyar TL yatırımla Çeşme’de açılacağını belirten Arıkan, “Bu yatırımı başka markalar da takip edecektir” dedi.

Yeni otel yatırımları turist çeker

Marmaris Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi İdris Akgül, sağlık turizminin, turizmi çeşitlendirmede önemli bir nokta olduğuna vurgu yaparak, şu değerlendirmelerde bulundu: “Nitelikli daha çok turist çekebiliriz. Komiteler etkin çalışarak, bu yöndeki projelerin bize geleceğini düşünüyorum. Wellness, özellikle estetik ve sağlık, aynı gastronomi gibi nitelikli turist çeker. Marmaris’te bir otelin böyle bir merkeze dönüştürülmesi düşüncesi de var. Bu işin teşvik edilmesi, komitelerin ve ilgili sektörlerin ‘neler yapabiliriz’ diye bir araya gelerek bu sürecin etkin yönetilmesi büyük önem taşıyor. Nitelikli turistin buraya çekilmesinde sağlık turizmi önemli bir güç. İyi cihazlar getirir iyi yatırım yaparsanız geri dönüşü muhakkak olur. Yeni otel yatırımları da gelir.”