Bademde üretim düşüyor bahçeler sökülüyor

Kahta Ziraat Odası Başka­nı Fatin Rüştü Zorlu Tu­ranlı, 2026 badem hasat sezonu öncesinde üreticilerin yaşadığı belirsizliklere dikkat çekerek Tarım Kredi Koopera­tifleri ve ilgili kurumlara çağrıda bulundu. Badem alım fiyatları­nın hasat başlamadan önce açık­lanması gerektiğini belirten Tu­ranlı, üreticinin üretim ve satış planını önceden yapabilmesi için fiyat konusunda öngörüle­bilirliğin sağlanmasını istedi.

Turanlı, “Üretici ne üretece­ğini ve ürününü kaça satacağı­nı önceden bilmelidir. Hasat dö­neminde oluşan fiyat belirsizliği kabul edilemez” dedi.

Rekoltenin 20 bin tona gerilemesi bekleniyor

Adıyaman’da badem üretimi­nin çeşitli nedenlerle risk altın­da olduğunu ifade eden Turan­lı, 2025 yılında yaklaşık 25 bin ton olan rekoltenin 2026’da 18- 20 bin ton seviyesine gerileme­sinin beklendiğini söyledi.

Ekonomik nedenlerle bahçe­lerin sökülmesi ve çiçeklenme döneminde yaşanan aşırı yağış­ların üretimi olumsuz etkiledi­ğini belirten Turanlı, yaklaşık 5-7 bin tonluk kayıp öngördük­lerini kaydetti. Geçen yıl Adıya­man’da yaklaşık 5 bin dönüm ba­dem bahçesinin söküldüğünü hatırlatan Turanlı, bu eğilimin devam etmesi halinde üretim­de daha büyük kayıplar yaşa­nabileceği uyarısında bulundu. Badem bahçelerinin uzun yıl­lar süren emek ve yatırım sonu­cunda oluşturulduğunu belir­ten Turanlı, sökülen bahçelerin kısa sürede yeniden üretime ka­zandırılamayacağını ifade etti.

Badem üretimindeki gerile­menin yalnızca çiftçiyi değil, ülke ekonomisini de etkileye­ceğini belirten Turanlı, üretici­nin zarar nedeniyle bahçeleri­ni sökmek zorunda kalmasının yapısal bir soruna işaret ettiğini söyledi.

Turanlı, “Bu bahçeler mil­li servettir. Üretici zarar ettiği için bahçesini sökmek zorunda kalıyorsa burada yapısal bir so­run vardır. Üretimi kaybedersek ithalata bağımlı hale geliriz” di­ye konuştu.

“Maliyetler dikkate alınmalı”

Girdi maliyetlerindeki artışa da dikkat çeken Turanlı, badem alım fiyatlarının belirlenmesin­de üretim maliyetlerinin esas alınması gerektiğini belirtti. Ta­rım Kredi Kooperatifleri ve il­gili kurumlara çağrıda bulunan Turanlı, hasat öncesinde fiyatın açıklanmasını ve sürdürülebilir bir alım politikası oluşturulma­sını istedi.

“Üretici kazanamazsa üre­tim azalır, üretim azalırsa itha­lat artar” diyen Turanlı, badem üreticisinin korunmasının Tür­kiye’nin tarımsal üretim kapa­sitesinin korunması anlamına geldiğini vurguladı.

Turanlı, Kahta Ziraat Odası olarak üreticilerin sorunlarını gündemde tutmaya devam ede­ceklerini belirterek, üreticinin önünü görebileceği ve emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat ve alım politikası oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Hasat döneminde ithalat için çağrı

İthal bademin de yerli üretici üzerindeki fiyat baskısını artırabileceğini belirten Turanlı, özellikle hasat döneminde ithalatın kontrol altında tutulmasını istedi. Yerli üreticinin ürününü piyasaya sunduğu dönemde yoğun ithalat yapılmaması gerektiğini savunan Turanlı, badem hasadı döneminde gümrük vergilerinin artırılmasının değerlendirilebileceğini söyledi. Turanlı, “Üreticimiz hasat zamanı ithal ürünle rekabet etmek zorunda bırakılmamalıdır. Hasat döneminde ithalatın kontrol altında tutulması, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi açısından önem taşıyor” dedi.