Türk ev tekstili ‘Çin modeli’ ile dünyayı saracak

Nurdoğan A. ERGÜN

Türkiye ev tekstili sek­törü, 3.2 milyar dolar­lık ihracat hacmini da­ha üst noktalara taşımak ve Avrupa pazarına bağımlılığını kırmak için yeniden atağa ge­çiyor. Sektör, Avrupa’nın ya­nı sıra Amerika ve Afrika kıta­larında büyük depolar açarak kümelenme modeline geçe­cek. Afrika’da ilk adım ise Ga­na ile atılacak. Küresel ekono­mideki daralmaya karşın Türk ev tekstil sektörünün dirençli bir duruş sergilendiğini söy­leyen Türkiye Ev Tekstili Sa­nayicileri Derneği (TETSİ­AD) Başkanı Murat Şahinler, sektörün geleceğinin gelenek­sel pazarların dışına çıkmakta olduğunu vurguladı.

Şahinler, ABD, Afrika ve Avrupa’da Çin modeline benzer büyük depo­lama ve toptan satış merkez­leri açarak Türk ev tekstilini dünya pazarlarında üst sıra­ya taşımayı hedeflediklerini söyledi. Türkiye’nin ev teksti­li ihracatında Avrupa’ya olan bağımlılığını azaltması gerek­tiğini belirten Şahinler, Türk sanayicisinin uzak pazarlar­da varlık göstermesi için “de­po-toptan satış merkezi” mo­delini devreye sokacaklarını açıkladı.

Dünya pazarlarında­ki pay dağılımına dikkat çeke­rek, radikal adımlar gerekti­ğini dile getiren Şahinler, “15 milyar euroluk AB ithalat pa­zarında Türkiye yüzde 18,5’lik pay ile oldukça güçlü. 14 mil­yar dolarlık ABD ithalat paza­rında ise payımız sadece yüz­de 1,8. Afrika pazarında Çin yüzde 94 ile hakim durum­da iken Türkiye’nin payı bin­de 2’lerde” değerlendirmesi­ni yaptı.

‘Departman store’ mantığı ile çalışılacak

“Biz kapasitemizi Avrupa ile doldurduğumuz için birazcık tembelleşmişiz. İşler azalınca ‘Avrupa zincirini kırmamız la­zım’ uyanışı başladı” diyen Şa­hinler’e göre, pazarlarda hızlı ve kalıcı olmak için showroom modeli artık tutmuyor.

Şahin­ler, “Depoların e-ticaret tara­fında da kazanımları var. İn­ternet satışlarında depolar­dan geri dönüşler daha hızlı ve verimli olacak” dedi. Çin­liler’in küresel pazarlarda de­po açarak yayılma stratejisini örnek gösteren Şahinler, “20- 40 firmamızın bir arada olaca­ğı departman store mantığın­da Turkish Home Textile Hub noktaları kuracağız. Alıcı ge­lip oradan anında toptan ma­lını alabilecek.

Almanya Ham­burg’daki Moda Centrum gibi 3 milyar euro ciro yapan top­tan merkezlerinde Türk fir­ması yok. Bölgenin cirosu ne­redeyse bizim toptan ciromuz kadar. Bu tabloyu değiştirece­ğiz” ifadelerini kullandı. Şa­hinler, bu taleplerini Cumhur­başkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkililerine aktar­dıklarını ve olumlu dönüşler aldıklarını bildirdi.

Afrika hamlesi Gana ile başlayacak

Afrika pazarına açılım tak­vimi hakkında da bilgi veren Murat Şahinler, eylül ayında­ki ön temasların ardından Ga­na’da 3 günlük özel bir ev teks­tili fuarı düzenleyeceklerini kaydetti. Bölgede yer alan bir Türk liman işletmecisiyle 5-6 bin metrekarelik bir depo ki­ralamak üzere görüştüklerini belirten Şahinler, böylece Af­rika pazarında lojistik ve top­tan satış kolaylığı sağlanaca­ğını söyledi. Şahinler, Ticaret Bakanlığı’ndan da çoklu şir­ket katılımlı depo kiralamala­rı için sektörel teşvik desteği beklediklerini ifade etti.

“Pazara yerleşsek yüzde 12’yi ödemeye razıyız”

ABD’nin korumacılık poli­tikaları kapsamında Türk ev tekstiline yüzde 12’lik ek güm­rük vergisi uyguladığını hatır­latan Murat Şahinler, “Hazır ilişkiler sıcakken bu oranın düşürülmesi yönünde talep­lerimiz var. Depo açıldığı za­man da bu vergiyi ödemek zo­rundayız. Öte yandan mal içe­ri girsin o vergiyi de öderiz, önemli olan pazarda hareke­tin başlaması. Amerika çok büyük ve bazı firmaların ka­pasitelerini karşılayacak iş­letmelerimiz dahi yok. Ama olsun bir şekilde biz orada ola­lım.

Belki adetlerden dolayı Wallmart bizden mal almıyor ama satış yapabileceğimiz çok firma var. Eyaletlerde her kır­salın kendi çarşısı var ve onlar toptan mal alıyor. Biz onlara hitap etsek bile yeter” ifade­lerini kullandı. Hintli firmala­rın ABD pazarında “Türk pa­muğundan üretilmiştir” eti­ketiyle satış yaptığına dikkat çeken Şahinler, “Kendi öz ser­mayemiz ve kültürümüz olan Türk pamuğuna tescil alarak Hintli üreticilerin kullanma­sını engellemeliyiz” çağrısın­da bulundu.

“Artık teknik değil teknolojik üretmeliyiz”

Türkiye’nin tekstil ve kon­feksiyon ihracatının toplam­da 28 milyar dolar seviyesin­de olduğunu belirten Murat Şahinler, sadece Avrupa Bir­liği’ndeki tekstil üretiminin 105 milyar euroyu aşarak Tür­kiye’nin dört katını geçtiğine dikkat çekti.

Şahinler, sektö­rün geleceğinin klasik üretim­den sıyrılarak teknolojik teks­tile odaklanmakta olduğunu söyledi. Pazarda devasa bir katma değer potansiyeli bu­lunduğunu belirten Şahinler, otomotiv tekstilinden örnek vererek, “Sadece Avrupa’da üretilen airbag (hava yastığı) kumaşı pazarı 3.8 milyar dolar. Türkiye olarak buradan çok küçük bir pay alıyoruz. Sadece bu pazardan yüzde 10 pay ala­bilsek ihracatımız katlanacak.

Artık teknik tekstili de geçip teknolojik tekstile hamle yap­mak için antenlerimizi açma­lıyız” dedi. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Yeşil Muta­bakat uyum süreçlerine deği­nen Murat Şahinler, gerekli sertifikasyonların 6 ila 18 ay sürdüğünü hatırlattı. 2028 yı­lına az bir zaman kaldığını be­lirten Şahinler, “Belgesini al­mayan firmalar yarın malını gönderebilmek için belge sa­hibi diğer firmalara belirli bir komisyon ödemek zorunda kalacak. Şimdiden danışman­larla anlaşıp hazırlığınızı ya­pın” çağrısında bulundu.

İthalatta ilk 6 ayda %1400 artış yaşandı

Yılın ilk 6 ayında döşemelik kumaş, perde, dokuma kumaş gibi kategorilerde yüzde 1400’lük artış yaşandığına dikkat çeken Murat Şahinler, özellikle Serbest Ticaret Anlaşmaları’nın (STA) sektöre zarar verdiğini söyledi. AB’den gelen bazı ürünlerin de Çin’den transfer edildiğini anlatan Şahinler, “AB’den 300-500 metreye kadar gelen pahalı kumaşlar var, onlarda sorun yok. 50 euroluk malı İtalyan, İspanyol yapıyor. Ama konteyner bazlı gelen mallarda sıkıntı yaşanıyor. Fiyatlar 1 dolar olduğu zaman belli ki evrak değiştirilip Çin malı geliyor. Bunların denetlenmesini, gelen malların incelenmesini istiyoruz” dedi.

‘Yanmaz kumaş’ hayat kurtarır

Özellikle toplu alanlardaki tekstil ürünlerinde güç tutuşurluk/yanmazlık özelliklerinin önemine dikkat çeken Murat Şahinler, otel ve kamu alanlarındaki denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini vurguladı. İngiltere’deki katı belediye denetimlerini ve ruhsat şartnamelerini örnek gösteren Şahinler, “Perde, halı ve döşemelik kumaşlarda yanmazlık teknolojisinin maliyete etkisi yüzde 10’u bile bulmuyor. Ancak ülkemizde sanayiciden bu yönde talep halen çok az. Yangın esnasında kumaşın tutuşmasını 3-5 dakika geciktirmek insanlara tahliye imkanı sağlar. Turizm bölgelerimizdeki otellerde denetimlerin artması şart” dedi.

Aplikasyondan kolay ihracat fırsatı

Dernek olarak üyelere yönelik çalışmalara da değinen Murat Şahinler, Hometex.org adıyla firmaların ürünlerini ücretsiz sergilediği ve küresel alıcılarla online buluşabileceği platformu hayata geçirdiklerini duyurdu. Platform bilgilerinin Ticaret Bakanlığı kanalıyla 220 yurt dışı ticaret ateşeliğine dağıtılacağını aktaran Şahinler, bütün firmaların aplikasyon üzerinden ürünlerini sergileyip alıcılarla online bağlantı kurabileceğini anlattı. Şahinler, tamamen ücretsiz olan uygulamanın e-pazar yeri gibi işleyeceğini belirtti. Genç TETSİAD’ı da aktif hale getirdiklerini kaydeden Şahinler, “2, 3 ve 4’üncü nesil 250’ye yakın genç sanayici bir araya getirildi. Gençlerin daha aktif bir şekilde sektörün karar merciinde olmasını sağlıyoruz” dedi.

Ev tekstilinde fuar merkezi Türkiye olacak

 Almanya başta olmak üzere Avrupa’daki dev fuarlarda yüzde 20’lere varan alan ve katılımcı kaybı yaşandığını söyleyen Murat Şahinler, Türkiye’de düzenlenen organizasyonda bu kaybın yüzde 2,7 gibi sınırda bir oranda kaldığını belirtti. 200 bin metrekarelik alanda 600’e yakın firmanın katılımıyla gerçekleşen fuara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şahinler, şu ifadeleri kullandı: “Avrupa’da fuarlar küçülüyor. Çinliler bile Heimtextil’e yüzde 20 eksik katıldı. Ancak biz ciddi çalıştık. İTHİB, UTİB ve Ticaret Bakanlığı destekleriyle 50 ila 60 milyon liralık bir alım heyeti bütçesi oluşturuldu. 41 ülkeden 251 profesyonel alıcıyı 181 firmamızla buluşturduk. Fuar esnasında dahi imzalar atıldı. Yeni fuarın çalışmalarına şimdiden başladık” diye konuştu.