Et ve et ürünlerinde yeni dönem: Dönerden kıymaya kurallar değişti

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği” 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan elde edilen karkas etlerinin birbiriyle, farklı kanatlı türlerinden elde edilen karkas etlerinin ise kendi aralarında karıştırılmasına izin verildi. Bunun dışındaki farklı hayvan türlerinden elde edilen karkas etlerinin karıştırılmasına ise kural olarak izin verilmeyecek.

Üretim teknolojisinin gerektirdiği durumlarda kanatlı eti ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş hayvan eti ya da yağı eklenebilecek. Mekanik ayrılmış kırmızı et ise tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılamayacak.

Kıyma yalnızca talep üzerine hazırlanabilecek

Çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuatta yer alan istisnalar dışında gıda katkı maddesi dahil herhangi bir gıda bileşeni veya organik ya da inorganik madde eklenemeyecek.

Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymalar da yeni tebliğdeki şartları karşılamak zorunda olacak.

Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kağıt kebabı gibi yöresel ürünler büyükbaş ve küçükbaş hayvan etlerinden günlük hazırlanarak satılabilecek.

Kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve yöresel ürünler dışındaki hazırlanmış kırmızı et karışımları ile kanatlı eti karışımları ise tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanabilecek.

Çiğ kanatlı etleri hazır ambalajlı olarak satışa sunulacak. Tüketicinin talep etmesi halinde ambalajlı kanatlı eti satış sırasında parçalanabilecek.

Köfte ve burgerde yeni kriter

Kıyma kullanılarak üretilen köfte ve burger gibi hazırlanmış kırmızı et karışımlarında toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek.

Bu ürünlerde süt ve yumurtadan elde edilen proteinler dışında protein tozu ve benzeri azot kaynakları ile nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak.

Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein toplamı da yüzde 5'i aşamayacak.

Döner üç gruba ayrıldı

Yeni tebliğle kırmızı et döneri “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olmak üzere üç gruba ayrıldı.

Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et bulunabilecek.

Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.

Dönerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 12 olacak. Fıstık ve peynir gibi girdilerin döner üretiminde kullanılmasına izin verilmeyecek.

Perakende satış noktalarında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.

Kanatlı kıyma yalnızca dondurulmuş satılacak

Kanatlı kıyma ile kanatlı kıymadan hazırlanan et karışımları yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.

Kanatlı kıymadan üretilen köfte ve burger gibi ürünlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 15'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek.

Kanatlı eti döneri ise “yaprak” ve “yaprak-kıyma” olarak ikiye ayrılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti ve en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunabilecek.

Kanatlı dönerde toplam et proteini en az yüzde 14 olacak, yağ oranı yüzde 15'i ve tuz oranı yüzde 2'yi aşamayacak. Çiğ kanatlı dönerinin perakende satış noktasındaki raf ömrü de pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.

Sucuk ve pastırmada dolgu maddesine yasak

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, pastırma, kavurma, jambon ve emülsifiye et ürünleri için de yeni asgari ve azami değerler belirlendi.

Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak.

Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen miktarı yüzde 10'u geçemeyecek. Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, tuz oranı yüzde 3 ve yağ oranı yüzde 30 olabilecek.

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu gibi azot kaynakları, nişasta ve nişasta içeren maddeler ile soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak.

Kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda da protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddelerine izin verilmeyecek.

Et aroması veren aroma vericiler tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılamayacak. Sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak.

Etiketlerde “yüzde 100” dönemi sona erdi

Yeni düzenlemeyle et ve et ürünlerinin etiketlerine ilişkin kurallar da değiştirildi.

Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımı, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinde ürün adı, hayvanın tür adıyla birlikte yazılacak.

Döner etiketlerinde ürünün niteliğine göre “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri; kanatlı eti dönerlerinde ise “yaprak” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri ürün adıyla aynı renk ve yazı karakterinde yer alacak.

Ürünlerin etiketlerinde marka dahil “yüzde 100”, “yüzde 100 dana eti” veya “yüzde 100 göğüs eti” gibi ifade ve logolar kullanılamayacak.

Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette “Baş eti içerir” uyarısı bulunacak. Kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde belirtilecek.

Dondurulmuş olarak satılan çiğ et, kıyma ve hazırlanmış et karışımlarının etiketlerinde “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısına yer verilecek.

Etiketlemeye ilişkin kurallar satış reyonlarının yanı sıra reklam panoları, market katalogları, gazete ve dijital reklamlardaki ürün tanıtımlarında da geçerli olacak.

İşletmelere 31 Mart 2027'ye kadar süre

Yeni tebliğle 2019 yılında yayımlanan düzenleme yürürlükten kaldırıldı.

Tebliğin yayımlanmasından önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri, yeni kurallara 31 Mart 2027'ye kadar uyum sağlamak zorunda olacak. İşletmeler bu tarihe kadar eski düzenlemeye göre faaliyetlerini sürdürebilecek.

31 Mart 2027'den önce piyasaya sunulan ürünlerin ise raf ömürlerinin sonuna kadar satışına devam edilebilecek.

Sütte yeni dönem: Şekere sınır, glukoz ve fruktoz şurubuna yasakTarım

TÜİK açıkladı: Ücretli çalışan sayısı 16,4 milyona dayandıEkonomik Veriler

Son dakika: TÜİK açıkladı: Sektörlerin kâr ve zarar tablosu belli olduEkonomi