Marketlerde 'yüz tanıma sistemi' tartışması

ABD’de büyük market zincirlerinin hırsızlıkla mücadele için yüz tanıma teknolojisine yönelmesi, tüketiciler arasında tepkiye yol açtı. Sektör temsilcileri, yüz tanımanın yalnızca suçluları yakalamak değil, önleyici bir güvenlik aracı olarak görüldüğünü savunuyor.

05 Şubat 2026 10:45

05 Şubat 2026 10:48

Marketlerde 'yüz tanıma sistemi' tartışması

ABD'de kasiyersiz kasalar, hızlı ve pratik olsa da kameralarla sürekli izlenme hissi müşterilerde rahatsızlık yaratıyor. Son dönemde bu rahatsızlık, bazı perakendecilerin yüz tanıma teknolojisini devreye almasıyla daha da büyüdü. Tüketiciler, güvenlik gerekçesiyle uygulanan bu yöntemlerin mahremiyetlerini ihlal edip etmediğini sorguluyor.

“Müşteri ve çalışanların güvenliği”

Tartışmanın merkezinde, Brooklyn ve Manhattan mağazalarında yüz tanıma kullandığını duyuran Wegmans yer alıyor. Mağazalara asılan bilgilendirme afişleri, uygulamanın “müşteri ve çalışanların güvenliği” için kullanıldığını belirtse de tepkileri dindirmeye yetmedi.

Artan eleştiriler üzerine şirket, yüz tanımanın yalnızca daha önce uygunsuz davranış nedeniyle işaretlenen kişileri tespit etmek için kullanıldığını, retina taraması veya ses kaydı gibi başka biyometrik verilerin toplanmadığını açıkladı.

Yeterince şeffaflık yok

Wegmans bu teknolojiyi kullanan tek şirket değil. Walmart, Kroger ve Home Depot gibi devler de gizlilik politikalarında yüz tanıma sistemlerine yer verdiklerini kabul ediyor. Uzmanlara göre sorun, birçok perakendecinin bu uygulamalar konusunda yeterince şeffaf olmaması. Elektronik gizlilik savunucuları, biyometrik verilerin kullanımına dair yasal çerçevenin geride kaldığını vurguluyor.

Hırsızlık yüzde 18 arttı

Perakendecilerin bu adımları atmasının temel nedeni ise artan hırsızlık vakaları. ABD perakende sektörünün en büyük ve en etkili meslek örgütü NRF verilerine göre, 2024’te mağaza hırsızlığı olayları bir önceki yıla kıyasla yüzde 18 arttı. Sektör temsilcileri, yüz tanımanın yalnızca suçluları yakalamak değil, önleyici bir güvenlik aracı olarak görüldüğünü savunuyor.

Dörtte biri kullanıyor

Buna karşın sivil özgürlük savunucuları uyarıyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği’nden Jay Stanley, teknolojinin hatalı tespitler nedeniyle masum insanların mağdur olabileceğini belirtiyor. Yine de FaceFirst gibi teknoloji sağlayıcılarına göre talep hızla artıyor ve Kuzey Amerika’daki büyük perakendecilerin yaklaşık dörtte biri bu sistemleri kullanıyor.