Yön arayan piyasalar için kritik günler
Orta Doğu’daki İran savaşı ve Hürmüz Boğazı konusunda kırılgan ateşkes, küresel ekonomiyi enerji şokuyla karşı karşıya bırakırken, özellikle bu gece ve yarın açıklanacak merkez bankalarının faiz kararları ile kritik büyüme verileri ışığında piyasalar yönünü belirleyecek. Fed ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz kararları ile ABD ilk çeyrek büyüme verisi küresel büyüme-enflasyon ikilemini belirleyecek.
Açıklanacak verilerin “yüksek enflasyon + ekonomik yavaşlama” ikilemini derinleştirebileceği belirtiliyor. Brent petrolün 106-108 dolar bandında dalgalandığı bir ortamda, analistler jeopolitik belirsizliğin enflasyon beklentilerini bozabileceğini ve gelişmekte olan piyasaları daha fazla zorlayacağını vurguluyor. Petrolün 100 doların üzerinde seyretmesinin, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde stagflasyon riskini artıracağı belirtiliyor.
Fed: Sabit faiz, temkinli ton
FED’in Nisan ayı FOMC (Federal Açık Piyasa Komitesi) toplantısı dün başladı. İki gün sürecek olan kritik görüşmelerin ardından faiz kararı, bugün Türkiye saati ile saat 21.00’de kamuoyuna duyurulacak. Fed’in 28-29 Nisan toplantısında politika faizinin yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutulması piyasalar tarafından yüzde 99 olasılıkla fiyatlanıyor.
Dünyanın en büyük vadeli işlem borsalarından biri olan CME FedWatch Tool ile dünyanın en büyük tahmin piyasası Polymarket’in verileri, bu toplantıda herhangi bir indirim veya artış ihtimalini neredeyse sıfıra indiriyor. CME FedWatch Tool ve Polymarket, Fed faiz kararları öncesinde piyasanın beklentilerini takip etmek için en çok kullanılan iki araç. İkisi de Fed’in bu toplantısında alınacak faiz kararına ilişkin ihtimalleri yüzde olarak gösteriyor, ancak yöntemleri ve yapıları farklı.
Türkiye perspektifi
Uzmanlara göre Merkez Bankası’nın nisan ayı toplantısında politika faizini yüzde 37’de sabit tutma kararı, küresel faiz döngüsüyle uyumlu bir “bekle-gör” yaklaşımını yansıtıyor. Enerji ithalatçısı konumdaki Türkiye’de petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon dinamiklerini ve rezerv yönetimini zorlayabilir. Analistler, mevcut ekonomik programın sürdürülebilirliği ile jeopolitik şokların kesişim noktasını yakından izliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Doğu’daki gelişmelerin yarattığı petrol fiyat şokunun enflasyon beklentilerini bozduğunu belirterek, “artan enerji maliyetleri küresel ölçekte enflasyonist baskıları artırırken, ülkemizde de enflasyon görünümünü olumsuz etkilemesi bekleniyor” açıklamasını yapmıştı. Türkiye’de petrolün 90-100 dolar bandında seyretmesi, 2’nci çeyrekte enflasyona geçiş etkisi yaratma potansiyeli taşıyor. Bu durum, dezenflasyon sürecini yavaşlatırken, rezerv yönetimi ve kur istikrarı konusundaki hassasiyeti artırıyor.
Analistler, Merkez Bankası’nın jeopolitik belirsizlikler devam ettiği sürece parasal sıkılığı koruyacağını, ancak rezervlerdeki dalgalanmalar ve enflasyon beklentilerindeki bozulmanın orta vadede ek önlemler gerektirebileceğini vurguluyor.
ECB: Sabit tutma hazirana erteleme almaya hazırlanıyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yarın yapacağı toplantıda da “mevduat kolaylığı oranı” bazında yüzde 2, ana refinansman bazında yüzde 2,15 olan politika faizinin değişmeden kalması yüksek ihtimal olarak görülüyor. Piyasalar yüzde 94’ün üzerinde bir oranla faizin sabit kalacağını bekliyor. ECB yetkilileri, nisanda devam eden jeopolitik riskler ve küresel belirsizlik nedeniyle net bir karar vermek için yeterli veri olmadığını ve Haziran toplantısını daha uygun bulduklarını açıkça ifade ettiler.
IMF, enerji şoku nedeniyle ECB’ye 2026’da toplam 50 baz puanlık sınırlı bir faiz artışı yapmasını öneriyor. Euro Bölgesi’nde büyüme projeksiyonları 2026 için yüzde 0,9’a revize edilirken, enflasyon beklentileri yukarı yönlü güncellendi. Almanya ve Euro bölgesinin GSYH ile TÜFE verileri, enerji fiyatlarının büyüme-enflasyon ayrışmasını ne ölçüde derinleştirdiğini gösterecek.
ABD ekonomisinde yavaşlama sinyali mi?
ABD’de yarın açıklanacak ilk çeyrek GSYH ön tahmini, Amerikan ekonominin direncini test edecek. Atlanta Fed’in büyüme tahminlerine ilişkin mobil uygulaması olan GDP Now, son güncellemede yıllıklandırılmış büyümeyi yüzde 1,2 civarına çekerken, Philadelphia Fed gibi diğer tahmincilerin beklentileri ise yüzde 2,3- 2,6 aralığını işaret ediyor. ABD büyüme verilerinde tüketim harcamaları, yatırımlar ve net ihracat ayrıntıları büyük özellikle önem taşıyor. Özellikle Çekirdek Kişisel Tüketim Harcamaları Fiyat Endeksi (Core PCE) ile birlikte yayınlanacak veri, enerji şokunun hane halkı harcamalarını ve yatırımları nasıl etkilediğini ortaya koyacak.
Petrol şokunun küresel yansımaları
Hürmüz Boğazı krizinin yarattığı arz kesintisinin 100 doların üzerine taşıdığı Brent petrol fiyatları halen 106-108 dolar bandında seyrediyor. Petrolde, 1970’lerden bu yana en büyük günlük arz kaybı olarak kaydediliyor ve bu durum küresel enflasyonu yukarı iterken büyümeyi aşağı çekiyor.
IMF’nin Nisan 2026 World Economic Outlook raporuna göre, sınırlı çatışma senaryosunda küresel büyüme 2026’da yüzde 3,1’e gerilerken; enflasyon yüzde 4,4’e yükselecek. Uzayan veya genişleyen bir krizde büyüme yüzde 2,5 veya daha aşağıya inebilecek. Özellikle enerji ithalatçısı gelişmekte olan ekonomilerde ücret-fiyat sarmalı şeklinde ikinci kademe etkiler riski artıyor. Bu ve gelecek hafta, ateşkes ihlalleri veya yeniden Boğaz’ın açılma sinyalleri verecek nitelikteki jeopolitik haber akışının veri sürprizlerini gölgede bırakabileceği belirtiliyor.
Analistler, merkez bankalarının sözel yönlendirmeleri, petrolün enflasyona geçiş etkisi ve ABD ilk çeyrek GSYH’sinin sektörel detaylarını en kritik unsurlar olarak öne çıkarıyor. Küresel ekonomi, enerji şoku ile yavaşlama arasında ince bir denge kurmaya çalışırken, bugünlerde açıklanacak kararlar ve veriler 2026’nın geri kalanına dair tonu belirleyecek. Piyasalar, belirsizliğin artması halinde daha temkinli bir pozisyon almaya hazırlanıyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın Powell’in ne diyeceği önemli
Ancak toplantının asıl önemi, güncellenen faiz projeksiyonları ve Fed Başkanı Powell’ın basın açıklamasında yatıyor. Bundan da önemlisi ileride yayınlanacak nisan ayı toplantı tutanaklarının satır aralarında piyasaların yapacağı çıkarımlar olacak.
Mart ayı toplantı tutanakları, yetkililerin bu yıl hâlâ bir faiz indirimi beklediğini gösterse de enerji fiyatlarındaki sıçrama nedeniyle “geçici görme” (look-through) stratejisi sorgulanıyor. Uzmanlar, petrol şokunun enflasyonu kalıcı kılma riskine karşı Fed’in daha temkinli bir duruş sergileyebileceğini belirtiyor. Güçlü istihdam verileri ve mart enflasyonundaki enerji kaynaklı yükseliş, 2026 boyunca faiz indirim beklentilerini erteletmiş durumda.
