Yapay zekâ aboneliğinin faturasının KDV’si de stopajı da tartışılacak

Şirketler ve serbest meslek erbap­ları artık ChatGPT, Claude, Ge­mini gibi yapay zekâ programlarına aylık abone oluyor, ödemeyi de çoğu zaman kredi kartıyla yapıyor.

Elimde şu an herhangi bir veri yok ancak bu alanda aboneliklerin patlama yap­tığını ve çok hızlı büyüyeceği artık tahmin olmanın ötesine geçti. Do­ğal olarak bu alanda da yakın gele­cekte, stopaj, kdv ve hatta yapay ze­ka şirketlerinin gelirlerinin Dijital Hizmetler Vergisine tabi olup olma­dıkları veya mevcut hâkliyle değil so­nucuna varılırsa tabi kılınmaları tar­tışmaları başlayacaktır. Bugün kdv ve stopaj açısından yapılacak tartış­malar için başlangıç oluşturuyoruz.

Abonelik vergi mükellefiyet numarası bildirilerek ticari veya serbest meslek mükellefi adına yapıldıysa

Hizmet veren dar mükellef şirke­tin düzenlediği faturada KDV gös­terilmiyor. Kdv nin sorumlu sıfatıy­la beyan ve ödenmesi gerekiyor. So­rumlu sıfatıyla beyan edilip ödenen kdv , ödendiği ay bir nolu kdv beya­nında indirim konusu yapılabiliyor. KDV konusu vergi mükellefi olarak yaptırılmış abonelikler için oturmuş vaziyette. Mükellef aboneler için tek tartışma konusu stopaj noktasında olabilir ki ona aşağıda değineceğiz.

Abone bireysel yapıldıysa

Abonelik TC kimlik no bildirilerek bireysel abo­nelik şeklinde kişi adına yapıldıysa, hizmeti ve­ren şirketin düzenlediği faturada Türkiye %20 KDV şeklinde ayrıca KDV de gösteriliyor. Bu faturaların KDV sinin 3 nolu KDV beyanı ile faturayı düzenleyen şirket tarafından Türkiye ye beyan edildi­ği anlamına geliyor. Bireysel abone­siniz ve faturanız da kdv gösterilme­mişse , çok büyük bir olasılıkla (KDV içinde bir fiyat vermedi ise) fatura düzenleyen şirketin 3 nolu kdv beya­nı vermediği anlamına gelmektedir. ‘’Bu durumda bireysel abone kdv den sorumlu olur mu?’’ konusuna girme­yeceğim. Bireysel abonelerin stopaj yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Abone bireysel yapıldı ancak deftere kaydedilecekse ne olacak?

Uygulamada çoğu abonelik bireysel hesapla alınıyor ve işin rengi burada değişiyor. Cevaplanmamış sorular var:

1 Bireysel hesapla alınan aboneli­ğin faturası deftere kaydedilebilir mi? Faturada görünen KDV indirim konusu yapılabilir mi, yoksa ayrıca 2 No.lu beyanname mi verilir?

2 Yapılan ödeme “hizmet bedeli” mi, yoksa “gayrimaddi hak (royalty) bedeli” mi? Stopaj yapılmalı mı?( Bu soru mükellefler için de geçerli)

1 KDV: İki ayrı rejim var

Bireysel plana abone olduğunuzda platform sizi mükellef olmayan kişi sayıyor, faturaya Türkiye KDV’sini yansıtıyor ve 3 No.lu rejimde beyan ediyor. Fatura Türk mevzuatına gö­re düzenlenmiş bir belge değil; sağla­yıcının defter tutma ya da VUK’a uy­gun fatura kesme yükümlülüğü yok.

Bunun mükellef için sonucu şu:

1. Faturayı deftere kaydetmezse­niz (örneğin özel gider sayarsanız) bir sorun doğmuyor.
2. Kaydeder ve KDV’yi indirirse­niz, KDV’nin gerçekten 3 No.lu be­yana dahil edilip edilmediğini is­patlamanız pratikte çok zor. İndi­rim reddi riski var.
3. Yedek çözüm olarak 2 No. lu beyan verirseniz, bu kez aynı KDV’yi hem platforma hem Hazi­ne’ye ödemiş olursunuz. Vermez­seniz de vergi ziyaı cezalı bir tarhi­yat gündeme gelebilir.
4. Stopaj: “Hizmet bedeli” mi, “kullanım hakkı bedeli” mi?

Stopaj yükümlülüğü ancak öde­meyi yapan mükellefse gündeme gelir. Mükellef olmayan bir kişinin kendi adına yaptığı ödemede sto­paj sorumluluğu yoktur.

Tartışma ödemenin nitelendiril­mesi ile ilglidir. Standart yazılım aboneliğinde hazır bir yazılım kul­lanılıyor, yazılımın kopyalama, de­ğiştirme ya da dağıtma hakkı devre­dilmiyor. Bu durumda yabancı fir­manın kazancı ticari kazançtır ve stopaj yapılmaz. Piyasada uygula­mada büyük ölçüde budur. Yapılan hizmet diye nitelendirilirse normal­de %20 stopaja tabi, ancak hizmeti Çifte Vergilemeyi Önleme Anlaşma­sına taraf bir devletin mukimi veri­yorsa stopaj yapılmayabilecektir.

Karşı görüş de savunulabilir: Abo­nelik bir yazılımı kullanma hakkının karşılığıdır, kullanma hakkı ise gay­rimaddi hak sayılabilir; yani royalty. Bu görüşe göre ÇVÖA yoksa %20, ÇVÖA varsa anlaşmadaki royalty oranı (çoğu anlaşmada %10 civarı) uygulanır, ayrıca mukimlik belgesi gerekir . Net ödeme anlaşmalarında stopaj brüt tutar üzerinden hesapla­nır. Yani “faturada hizmet yazıyor” demek tek başına yetmez; sözleşme­nin özü belirleyici.

Mükellefler için öneriler

1 Mükellef olmayan, kendi adına abone olanlar: KDV’yi platform 3 No.lu rejimde ödüyor; stopaj yüküm­lülüğü yok. Yapılacak bir şey yok.

2 Mükellef olup bireysel hesap­la abone olanlar: Faturayı def­tere kaydetmeyi bırakıp özel gider saymak en güvenli yol. Gider yaz­mak istiyorsanız KDV’yi indirme­yin, faturayı gider olarak kaydedip KDV’yi maliyete ekleyin; ama 2 No. lu beyan sorusunu muhasebeciniz­le ayrıca değerlendirin.

3 Şirket adına, kurumsal hesap­la abone olanlar: KDV-2/KDV-1 akışı net. Stopaj konusunda risk al­mak istemeyenler, stopaj yapıp ihti­razi kayıtla beyan etme ve sonra dava yoluna gidebilirler.